Στη λογική των σεναρίων της επόμενης ημέρας, αλλά και εν αναμονή πιθανού «ξεπουλήματος» των ομολόγων της και νέας κερδοσκοπίας μόλις πέσει η αξία τους βρίσκεται η Αργεντινή, λίγα εικοσιτετράωρα μετά την αξιολόγηση της χώρας σε καθεστώς «επιλεκτικής χρεοκοπίας» από τη Standard & Poor’s. Τα ξημερώματα της Πέμπτης, έληξε το χρονικό περιθώριο που της είχε ορίσει αμερικανικό δικαστήριο για να αποπληρώσει τα κερδοσκοπικά funds – τα ίδια «γεράκια» που αξίωναν, και πέτυχαν στην Ελλάδα, την στο ακέραιο αποπληρωμή των τίτλων που αγόρασαν εν μέσω αναδιάρθρωσης. Το σχήμα των κερδοσκόπων αποτελείται από «παλιούς γνώριμους» που δεν συμμετείχαν στο ελληνικό «κούρεμα» μέσω του περίφημου PSI: τον Κένεθ Νταρτ, ιδιοκτήτη της επενδυτικής Dart Management, ο οποίος βρισκόταν πίσω από το ομόλογο των 436.000.000 ευρώ που είχε πληρώσει η κυβέρνηση Παπαδήμου (είχε αγοράσει ομόλογα του ΟΣΕ, που είχε καταρρεύσει ήδη, και, με δεδομένο ότι είχαν ρήτρα βρετανικού δικαίου, δεν μπήκαν στο «κούρεμα»), και τον Πολ Σίνγκερ, ιδρυτή του hedge fund Elliott Capital Management (μέλος του ομίλου η NML), το οποίο θεωρείται ότι είχε επίσης στην κατοχή του μέρος των ελληνικών τίτλων που αποπληρώθηκαν στο ακέραιο. Στην περίπτωση της Αργεντινής, ο Νταρτ είχε αγοράσει ομόλογα 1 δισ. δολαρίων έναντι 300.000.000 δολαρίων προτού η χώρα καταρρεύσει. Ο δε Πολ Σίνγκερ διεκδικεί 225.000.000 δολάρια – ο ίδιος άνθρωπος που το 2012 ζήτησε και πέτυχε την κατάσχεση μιας αργεντίνικης φρεγάτας στο λιμάνι της Γκάνας, ως μέρος της διεκδίκησης της αποπληρωμής χρέους. Ο δικαστικός αγώνας για να αποπληρωθούν στο σύνολό τους τα ομόλογα από το Μπουένος Αϊρες κρατάει ήδη μία δεκαετία.
Τα ξημερώματα της Πέμπτης, με την άρνηση της Αργεντινής να προχωρήσει στην αποπληρωμή, όλες οι πλευρές βρέθηκαν «χαμένες», πλην των δικηγόρων, οι οποίοι «σέρνουν» την υπόθεση στην αμερικανική δικαιοσύνη επί σειράν ετών, όπως σχολιάζει το αμερικανικό «Forbes». Ποιον συμφέρει, λοιπόν, να μη βρεθεί συμβιβαστική λύση και οι μεν κερδοσκόποι να μην πληρωθούν, η δε Αργεντινή να κηρύξει στάση πληρωμών (έστω και αν δεν τη δέχεται και τη χαρακτηρίζει «επιλεκτική, προσωρινή και ιδιότυπη»).
Το ιστορικό
Η υπόθεση του χρέους ξεκίνησε το 2001, με την κατάρρευση των συνομιλιών με το ΔΝΤ και το μονομερές «κούρεμα», ύψους 93 δισεκατομμυρίων δολαρίων, στο οποίο προχώρησε η Αργεντινή. Η κυβέρνηση της χώρας πρότεινε τότε την ανταλλαγή των ομολόγων που είχαν εκδοθεί πριν από το 2001 σε αμερικανικά δολάρια (που ελέγχονταν από το δικαιικό σύστημα της Νέας Υόρκης) με νέα, «κουρεμένα» κατά 70% (έκτοτε η αξία τους από 30 σεντς ανά δολάριο έχει ανέβει σε περίπου 50 σεντς) και πέτυχε συμφωνία με το 93% των πιστωτών. Η Αργεντινή πρότεινε και τα νέα ομόλογα να διέπονται από το αμερικανικό δίκαιο, προκειμένου να γίνουν πιο ελκυστικά. Πλην, όμως, η συμφωνία διεπόταν από τη λεγόμενη «ρήτρα RUFO» (Rights Upon Future Offers), η οποία προβλέπει ότι σε περίπτωση που μέχρι τη λήξη της -δηλαδή, τα Χριστούγεννα του 2014- η χώρα προχωρούσε σε καλύτερη συμφωνία με ομολογιούχους, θα μπορούσαν και οι κάτοχοι των αναδιαρθρωμένων ομολόγων να διεκδικήσουν βελτιωμένη συμφωνία. Αυτό ακριβώς ήταν το επιχείρημα της Αργεντινής ενώπιον της αμερικανικής δικαιοσύνης, που επιδίκασε την υπόθεση: ότι, δηλαδή, δεσμεύεται να προχωρήσει σε οποιαδήποτε διαφορετική συμφωνία με τους κερδοσκόπους, διότι τότε θα καλείται να αποπληρώσει, εκτός από το 1,5 δισ. δολάρια που διεκδικούν οι κερδοσκόποι, επιπλέον ποσό στους κατόχους των αναδιαρθρωμένων ομολόγων το οποίο υπολόγιζαν σε 100 δισ. δολάρια.
Ομως, ο Αμερικανός δικαστής Τόμας Γκρίεσα, σε μια απόφαση που χαρακτηρίστηκε «πρωτοφανής», αρνήθηκε το επιχείρημα, λέγοντας μάλιστα στις 30 Ιουνίου ότι, εφόσον η Αργεντινή δεν αποπληρώσει τους «γύπες», δεν θα μπορέσει να εκταμιεύσει την πληρωμή των κατόχων των αναδιαρθρωμένων ομολόγων (που γίνεται μέσω αμερικανικών τραπεζών). Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με τους αναλυτές, δημιουργεί ένα επικίνδυνο διεθνές προηγούμενο, καθώς αποδυναμώνει τα κίνητρα που έχουν οι κάτοχοι τίτλων κρατών να αποδέχονται «κουρέματα» – και βέβαια είναι μια απόφαση που φέρεται ότι επηρεάζει μελλοντικά την ευρωζώνη αλλά και τη χώρα μας. Το αποτέλεσμα ήταν η δόση αποπληρωμής των 539.000.000 δολαρίων, που είχε καταθέσει προς τους πιστωτές της η Αργεντινή, να μην μπορεί να εκταμιευθεί για την περίοδο «χάριτος» των 30 ημερών -η οποία έληξε τα ξημερώματα της Πέμπτης-, εφόσον η χώρα δεν ξοφλήσει τα «γεράκια» – και φυσικά ούτε τώρα, με την κήρυξη της στάσης πληρωμών. Μάλιστα, ο επικεφαλής του υπουργικού συμβουλίου Χόρχε Καπίτανιτς κάλεσε τους ομολογιούχους να αξιώσουν τα χρήματά τους από την αμερικανική δικαιοσύνη, καθώς η Αργεντινή τα έχει ήδη καταθέσει, αλλά παραμένουν δεσμευμένα.
Επόμενη μέρα με (πιθανή) νέα υποτίμηση του πέσο και μπλόφα
Τι θα συμβεί στο εξής; Το πρώτο εικοσιτετράωρο μετά τη στάση πληρωμών, οι αναλυτές βρίσκονταν ακόμα εν αναμονή των εξελίξεων. «Περιμένουμε να δούμε ένα ξεπούλημα των Αργεντινών ομολόγων μέσα στις επόμενες ημέρες, ως αποτέλεσμα της χρεοκοπίας» σημείωνε ο Μπρετ Ντίμεντ, επικεφαλής του τομέα χρεών αναδυόμενων αγορών της Aberdeen Asset Management. «Πιστεύουμε ότι υπάρχει μια καλή πιθανότητα η κυβέρνηση να θεραπεύσει τη χρεοκοπία στις αρχές του 2015. Διαφαίνονται μια καταιγίδα δημοσιευμάτων για το θέμα και ένας πιθανός διακανονισμός μέσα στις επόμενες ημέρες». «Πολλά μέρη έχουν συμφέρον στην επίλυση της διαμάχης» σχολίαζε ο υπεύθυνος μακροστρατηγικής της Deutsche Bank, Τζιμ Ρέιντ. «Σύμφωνα με τον Κισιλόφ (σ.σ.: υπουργό Οικονομικών της Αργεντινής), δεν θα ήταν έκπληξη να δούμε μια πρόταση από ένα τρίτο μέρος, ενδεχομένως για την άρση της ρήτρας RUFO». Επίσης, με βάση όσα σχολιάζει ο Νιλ Σίαρινγκ, επικεφαλής οικονομολόγος των αναδυόμενων αγορών της Capital Economics, «η κατάρρευση της οικονομικής και χρηματοοικονομικής αγοράς δεν θα έχει καμία σχέση με τη χρεοκοπία της Αργεντινής το 2001… Το εξωτερικό χρέος είναι πολύ χαμηλότερο από εκείνο το 2001». Σύμφωνα με αναλυτές της Commerzbank, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα δεύτερης υποτίμησης του πέσο εντός του έτους, ενώ η Αργεντίνικη Κεντρική Τράπεζα θα δει σημαντική μείωση στα αποθεματικά της. Μεταξύ των λύσεων ακουγόταν ακόμη και μια μπλόφα, που θα προσέφερε τη δυνατότητα στους κατόχους αναδιαρθρωμένων ομολόγων να ανταλλάξουν τα χρεόγραφα με τίτλους οι οποίοι θα έχουν εκδοθεί υπό το νομικό καθεστώς της Αργεντινής και επομένως δεν θα μπλοκάρεται η αποπληρωμή τους.
Πάντως, η πρωτοβουλία των τραπεζιτών, που ήθελε την τραπεζική ένωση της Αργεντινής (Adeba) να επεξεργάζεται σχέδιο της τελευταίας στιγμής το οποίο θα περιελάμβανε την αγορά των νομικών απαιτήσεων από τις τράπεζες και την αποπληρωμή των πιστωτών, συνδυαστικά με αίτημα για αναστολή της απόφασης του δικαστή Γκρίεσα, φαίνεται ότι δεν έχει προχωρήσει.
Το τελικό ερώτημα, καθώς η κήρυξη της στάσης πληρωμών θα οδηγήσει αναπόφευκτα, μεταξύ άλλων, στην ύφεση -λιγότερο ή περισσότερο σοβαρή-, στη νομισματική υποτίμηση, στην περαιτέρω διεθνή απομόνωση και σε σοβαρές δυσκολίες πρόσβασης σε ξένο κεφάλαιο (τις οποίες, πάντως, αντιμετωπίζει ήδη σε κάποιον βαθμό η Αργεντινή), έστω κι αν η οικονομία της είναι σήμερα σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με το 2001, είναι το εξής: «Ποιος τελικά ωφελείται από αυτή την εξέλιξη;» Ερώτημα που μένει να απαντηθεί μέσα στο επόμενο διάστημα…
Μυρτώ Μπούτση
