«To σύστημα “ζόμπι”: Πώς εκτροχιάστηκε ο καπιταλισμός!» Αυτός είναι ο τίτλος του άρθρου του γερμανικού περιοδικού «Der Spiegel», που έξι χρόνια μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers ανατρέχει στο παρελθόν και σχολιάζει το παρόν, τη μηδαμινή ανάπτυξη στον βιομηχανοποιημένο κόσμο, επισημαίνοντας ότι δεν αποκλείεται ακόμη ένα κραχ, καθώς το χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών συνεχίζει να διευρύνεται.
«Μπορεί η παγκόσμια οικονομία να επανεφεύρει τον εαυτό της;» αναρωτιέται το «Spiegel». Το γερμανικό περιοδικό παρατηρεί ότι ο όρος «συμπερίληψη» ακούγεται πλέον σε μέρη όπου δεν ακουγόταν ποτέ στο παρελθόν, όπως στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός ή στην ετήσια συνάντηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου . Σημαίνει τη δυνατότητα να επιτραπεί σε όσο περισσότερα κοινωνικά στρώματα να επωφεληθούν από την οικονομική πρόοδο.
Πολιτικοί και επιχειρηματικοί ηγέτες ζητούν νέες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, αλλά τα οπλοστάσια των κυβερνήσεων είναι άδεια. Αλλά και οι κεντρικές τράπεζες έχουν ξεμείνει από πυρομαχικά. Ενώ όμως οι μισθοί συρρικνώνονται, οι πλουσιότερες τάξεις ωφελούνται σημαντικά. Οπως λέει ο οικονομολόγος Λάρι Κατς, η αμερικανική κοινωνία μοιάζει με παραμορφωμένη και ασταθή πολυκατοικία: «Το ρετιρέ μεγαλώνει, στα χαμηλότερα πατώματα και τα υπόγεια υπάρχει συνωστισμός, ενώ τα μεσαία έχουν άδεια διαμερίσματα και το ασανσέρ δεν λειτουργεί».
Το δίδαγμα
Πολλοί πιστεύουν ότι τα κράτη σήμερα κυβερνώνται από τα τραπεζικά λόμπι. Στην Ευρώπη οι οικονομολόγοι διδάχτηκαν ένα πράγμα: Υστερα από μια χρηματοπιστωτική και τραπεζική κρίση, το πρώτο που πρέπει να γίνει είναι να καθαριστούν οι τράπεζες γρήγορα και ριζικά. Η σημερινή κατάσταση είναι τόσο τραγική, που οι ειδικοί χρησιμοποιούν τον όρο «τράπεζες-ζόμπι» για εκείνες που κρατιούνται τεχνητά ζωντανές με διάσωση από την κυβέρνηση. Είναι υπερβολικά άρρωστες για να δανείσουν χρήμα στην πραγματική οικονομία, αλλά αρκετά υγιείς για να σπεκουλάρουν με χρηματοοικονομικά προϊόντα.
