Ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος «έπλεξε» την τραγωδία του Σοφοκλή, κάνοντας αναφορά στον ήρωα του 1821 Οδυσσέα Ανδρούτσο
«Μα, πρέπει ή με τιμή να ζει ένας άνδρας ή να πεθαίνει με τιμή». Ο συγκλονιστικός λόγος του Σοφοκλή στον «Αίαντα», του παλαιότερου σωζόμενου έργου του σπουδαίου τραγικού μας, ταρακούνησε συθέμελα τους 11.000 θεατές που την περασμένη Παρασκευή και το Σάββατο κατηφόρισαν στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου για να παρακολουθήσουν την παράσταση του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, η οποία είχε σαφείς επιρροές από την Ελληνική Επανάσταση του 1821. Αν και μια ιδιαίτερα δύσκολη εβδομάδα, με τις πολιτικές ανακατατάξεις να μονοπωλούν το ενδιαφέρον μας και τα πύρινα μέτωπα να ρημάζουν ολάκερη την Ελλάδα, την Παρασκευή περίπου 4.000 άτομα βρέθηκαν στο θέατρο της αργολικής γης για να χειροκροτήσουν την τραγική ιστορία του πολεμιστή Αίαντα, με πρωταγωνιστή τον Νίκο Κουρή.
Το Σάββατο η προσέλευση ήταν σαφώς καλύτερη, αφού στις κερκίδες του θεάτρου κάθισαν περίπου 7.000 άτομα, χειροκροτώντας θερμά τους πρωταγωνιστές της σοφόκλειας τραγωδίας.
Μετάφραση Μαρωνίτη
Η παράσταση, που φέρει την εξαιρετική μετάφραση του Δημήτρη Μαρωνίτη, περιστρέφεται γύρω από τον Αίαντα, ο οποίος, ως ο καλύτερος πολεμιστής, μετά τον θάνατο του Αχιλλέα αιτείται να του δοθούν τα όπλα του νεκρού ήρωα. Οι Ελληνες συμπολεμιστές του, όμως, αποφασίζουν να τα δώσουν στον Οδυσσέα. Ο Αίας θίγεται, θυμώνει και πάνω στη φονική του μανία ξεσπάει στα κοπάδια τους. Οταν συνέρχεται και συνειδητοποιεί τι έκανε, αποφασίζει να βάλει τέρμα στη ζωή του.
Ο Νίκος Κουρής, ως Αίας, κατάφερε να αποδώσει με μεστό τρόπο το πορτρέτο του ήρωα, ο οποίος ζει με βάση τον ηθικό του κώδικα, υπερασπιζόμενος την τιμή του. Μοναδική στιγμή της παράστασης ήταν αναμφίβολα η σκηνή της αυτοχειρίας του.
Η σκηνοθετική προσέγγιση που επιχείρησε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Θεάτρου του Νέου Κόσμου Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος είχε σαφείς αναφορές στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 αλλά και στον Οδυσσέα Ανδρούτσο, έναν γενναίο ήρωα, τον οποίο -όπως τον Αίαντα- παραγκώνισαν οι πολιτικές δυνάμεις της εποχής του.
Σύμφωνα με δηλώσεις του σκηνοθέτη στη «δημοκρατία» πριν από μερικές ημέρες, η παράσταση είναι «ένα τραγούδι για τον Αίαντα, για τον κάθε Αίαντα στις μέρες μας».
Ιδιαίτερη μνεία πρέπει να γίνει στη θαυμάσια μουσική του Νίκου Κυπουργού, ο οποίος για τις ανάγκες της παράστασης επιστράτευσε λαούτα, κρουστά και πνευστά.
Εξαιρετικοί ήταν ακόμη η Μαρία Πρωτόπαππα ως Τέκμησσα, ο Γιάννος Περλέγκας ως Τεύκρος αλλά και η Ελένη Ουζουνίδου (Αθηνά), οι οποίοι απέδωσαν με καθηλωτικό τρόπο τους ρόλους τους.
«Οταν η δράση περνά από τον διαφυλετικό πόλεμο στην εμφύλια διαμάχη, όλα γίνονται παθολογικά και πολύπλοκα: δεν ξεχωρίζουν πια εύκολα οι εχθροί από τους φίλους…» σημειώνει στο προλογικό σημείωμα της παράστασης ο μεταφραστής Δημήτρης Μαρωνίτης, αποτυπώνοντας με απόλυτη σαφήνεια το πολιτικό υπόβαθρο ενός έργου που μπορεί να γράφτηκε πριν από περίπου 2.500 χρόνια, ωστόσο είναι εξαιρετικά επίκαιρο.
Περιοδεία ανά την Ελλάδα
«Εχουν να δουν πολλά τα μάτια των ανθρώπων και να μάθουν. Προτού τα δει κανείς, το μέλλον να μαντέψει δεν μπορεί και τι τον περιμένει». Με αυτά τα λόγια γράφτηκε η τελευταία πράξη του δράματος από τα χείλη του Τεύκρου. Μια φράση που, άλλωστε, κρύβει και το μεγαλείο που κουβαλούν τα σοφόκλεια κείμενα… Να σημειωθεί ότι ο «Αίας», μετά την Επίδαυρο, θα κάνει μια μικρή περιοδεία σε επιλεγμένα θέατρα ανά την Ελλάδα.
Γιώτα Βαζούρα
