Δεν είναι η πρώτη φορά που ο νομπελίστας οικονομολόγος Τζόζεφ Στίγκλιτς τα βάζει με τα «κατασκευαστικά λάθη» της ευρωζώνης, αλλά στο νέο βιβλίο του «Το ευρώ: Πώς ένα ενιαίο νόμισμα απειλεί το μέλλον της Ευρώπης» λέει ωμά ότι ίσως ήρθε η ώρα να σκεφτούμε σοβαρά την «κατάργησή του».
Και αυτό γιατί τις δύο εναλλακτικές που βλέπει -μεταρρύθμιση στις πολιτικές που επιβάλλονται στα κράτη-μέλη ή ένα «ευέλικτο ευρώ»- δεν τις θεωρεί πολιτικά εφικτές. Επιπλέον, επισημαίνει ότι όσο επιμένουμε στη σημερινή μορφή της ευρωζώνης οι συνέπειες θα είναι δυσβάσταχτες: Οι απώλειες σε πλούτο και ευημερία θα αγγίξουν τα 200 τρισεκατομμύρια ευρώ. «Θα είναι δηλαδή σαν οι Ευρωπαίοι να εργάζονται για 20 χρόνια δωρεάν» σημειώνει.
Η ανάλυση του Στίγκλιτς έχει ως βάση σε μεγάλο βαθμό τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίστηκε η Ελλάδα που, παρότι βαλτωμένη στην ύφεση επί σειρά ετών, υποβάλλεται από τις δυνάμεις που ελέγχουν την ευρωζώνη σε μια περιδίνηση «από κατάσταση εκτάκτου ανάγκης σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης». Και αναφέρεται ονομαστικά στη Γερμανία και στην εμμονή στην καταπολέμηση του πληθωρισμού -το πρότυπο της Bundesbank που επιβάλλεται απόλυτα στην ΕΚΤ- σε βάρος της ανάπτυξης. Με τους κανόνες για το χρέος και τα ελλείμματα αφαιρέθηκε από τις κυβερνήσεις κάθε δυνατότητα να εξισορροπήσουν με προληπτικές πολιτικές τις διαφορές στον ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών της ζώνης, επισημαίνει ο νομπελίστας. Και οι επιβληθείσες στην Ελλάδα περικοπές είναι «εμβληματικές αυτής της αποτυχημένης πολιτικής». Το ευρώ, το οποίο δημιουργήθηκε για να φέρει ανάπτυξη και να ενισχύσει την αλληλεγγύη, τελικά εμπόδισε την ανάπτυξη, βαθαίνει τη διάσπαση και καθίσταται επενδυτικό φρένο.
Πάντως, ο δρόμος της κατάργησης του ευρώ περνάει -κατά τον Στίγκλιτς- από έναν κόμβο όχι άγνωστο στους σχεδιασμούς των Γερμανών: Τη διάσπαση σε ένα βόρειο και ένα νότιο ευρώ. Το γνωστό σενάριο των δύο ταχυτήτων…
