Οι μελετητές των ευρωπαϊκών εξελίξεων προβλέπουν ότι οι ευρωεκλογές του Μαΐου 2014 θα δώσουν ηχηρά μηνύματα. Είναι πιθανόν για πρώτη φορά από την ίδρυση του Ευρωκοινοβουλίου οι δύο μεγάλες ευρωπαϊκές παρατάξεις, το Λαϊκό Κόμμα της Κεντροδεξιάς (ΕΡΡ) και το Σοσιαλιστικό, να ελέγχουν λιγότερες από τις μισές έδρες. Αναμένεται η ενίσχυση της Ακροδεξιάς και της Ακροαριστεράς, καθώς και των φανατικών ευρωσκεπτικιστών, που αντιτίθενται στην Ενωμένη Ευρώπη, όπως το κόμμα του Νάιτζελ Φάρατζ στη Βρετανία.
Παρόμοιο προβληματισμό προκαλούν και τα αποτελέσματα του τελευταίου Ευρωβαρόμετρου, της πανευρωπαϊκής έρευνας γνώμης. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει χαμηλά ποσοστά δημοτικότητος όχι μόνο στην Ελλάδα και την Κύπρο των μνημονίων, αλλά και στην Ιταλία και αλλού. Είναι προφανές ότι η ευρωπαϊκή ενοποίηση δεν ικανοποιεί τους λαούς. Εχασε τον στόχο της, το όραμά της. Επισημαίνω ορισμένα από τα αίτια.
Η έλλειψη αλληλεγγύης. Αρχικά η Ενωση ιδρύθηκε ως ΕΟΚ (Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα) με διακηρύξεις περί αλληλεγγύης των εταίρων. Σήμερα σε ορισμένες χώρες εμφανίζεται ως τρόικα που απολύει και φορολογεί. Δύο από τα τρία συστατικά της τρόικας, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, εκφράζουν την Ευρωπαϊκή Ενωση.
Η γερμανική ηγεμονία. Αρχικά η ΕΟΚ ξεκίνησε ως μία προσπάθεια της Γαλλίας να ελέγξει τον γερμανικό εθνικισμό. Σήμερα κατέληξε ως μία μέθοδος επιβολής της γερμανικής οικονομικής πρωτοκαθεδρίας.
Το δημοκρατικό έλλειμμα. Παρά τις διακηρύξεις για ενίσχυση του Ευρωκοινοβουλίου, ο Ευρωπαίος πολίτης νιώθει πολύ μακριά από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Ποιος εξέλεξε το Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας; Ποια λαϊκή συμμετοχή υπήρξε στον διορισμό του Βαν Ρομπάι, του «προέδρου» της Ε.Ε, ο οποίος συγκαλεί συσκέψεις με εκπροσώπους μεγάλων πολυεθνικών για να αποφασίσουν την ηλικία συνταξιοδότησης των Ευρωπαίων εργαζομένων;
Η ασάφεια σχετικά με την εθνική κυριαρχία. Η ΕΟΚ-Ε.Ε. άρχισε καλά με τη φράση του Ντε Γκολ περί Ευρώπης των πατρίδων. Εφτασε στο άλλο άκρο με τον ακραίο φεντεραλισμό του Μιτεράν, που πρότεινε να μετέχει στους Ολυμπιακούς Αγώνες μία ενιαία ευρωπαϊκή ομάδα με κοινή σημαία και ύμνο. Προσπαθεί να ισορροπήσει τώρα με τις ενδιάμεσες λύσεις που δίνει η Συνθήκη της Λισαβόνας.
Η πλειονότητα των Ελλήνων επιθυμούμε την παραμονή μας στην Ε.Ε., αλλά με μεγαλύτερη εθνική κυριαρχία και αξιοπρέπεια.
Κωνσταντίνος Χολέβας
