Φέτος το καλοκαίρι δεν πήγα στα αγαπημένα μου Χανιά, όπως κάθε χρόνο. Ούτε στα πατρογονικά χώματα των Φιλιατρών. Ευτυχείς συγκυρίες με κράτησαν για καλοκαίρι στη συμπρωτεύουσα που έχει τις δικές της ισορροπίες και τους δικούς της ρυθμούς. Ενώ η Αθήνα δεν άδειασε κατά τη διάρκεια του Δεκαπενταύγουστου, η Θεσσαλονίκη κάθε Παρασκευή μεσημέρι άδειαζε, με τους εκδρομείς του Σαββατοκύριακου να οδεύουν προς Χαλκιδική. Ετσι μέναμε εμείς οι λίγοι να φυλάμε Θερμοπύλες -οι περισσότεροι Νότιοι δίχως εξοχικό στη Χαλκιδική- και να χορεύουμε… με τα κουνούπια!
Η Θεσσαλονίκη φέτος το καλοκαίρι γνώρισε μια πρωτοφανή επιδρομή κουνουπιών· μια κατάσταση που, όπως λένε άνθρωποι που έχουν γεννηθεί και ζήσει όλη τη ζωή τους σε αυτή την πανέμορφη πόλη, δεν έχουν συναντήσει ποτέ ξανά. Δεν μιλάμε για μια συνηθισμένη κατάσταση που καθένας από εμάς έχει βιώσει κατά τη διάρκεια του ελληνικού καλοκαιριού. Μιλάμε για κάτι αντίστοιχο των πληγών του Φαραώ. Εβγαινες έξω και τα κουνούπια έκαναν πάρτι πάνω στη σάρκα σου – με τα σφηνάκια από αίμα κερασμένα. Εμενες σπίτι και κυνηγούσες κουνούπια έως τη μαγική ώρα της ανατολής. Ούτε οι σήτες έκαναν κάτι ούτε τα εντομοαπωθητικά. Τα κουνούπια έχουν αναπτύξει τη νοημοσύνη τους σε συνάρτηση με τα μέτρα αντιμετώπισής τους. Αποτέλεσμα; Να είναι άτρωτα! Το πιο χαρακτηριστικό συμβάν είναι αυτό που μου διηγήθηκε ο πατέρας μου στο αεροδρόμιο, καθώς επέστρεφε στην Αθήνα. Σμήνος από κουνούπια επιτέθηκαν στους επιβάτες που βγήκαν από το λεωφορειάκι, μπήκαν στο σκάφος και στην πτήση 40 λεπτών από το «Μακεδονία» για το «Ελευθέριος Βενιζέλος» εξελίχθηκαν στιγμές που μπορούν να παρομοιαστούν μόνο με τον «Ματωμένο γάμο» του Λόρκα. Φίλος πανεπιστημιακός από τη Γαλλία διέκοψε τις διακοπές του με την οικογένειά του γιατί, όπως μου είπε, ένιωθε κάθε βράδυ ότι ζούσε ένα θρίλερ εξαιτίας των κουνουπιών. Ναι, ωραία περάσαμε φέτος στην πόλη. Μαζευόμασταν όλοι μαζί στη μαγική Νέα Παραλία και κοιτούσαμε το ηλιοβασίλεμα να βάφει μενεξεδή τον ορίζοντα, ενώ σκοτώνουμε κουνούπια από πάνω μας και από τον σβέρκο του διπλανού μας. Ενα υπερβατικό to know us better.
Καλή η πλάκα, γιατί μόνο έτσι μπορεί να παρουσιαστεί ένα τόσο σοβαρό θέμα, αλλά έχει και η υπομονή τα όριά της. Οι αρμόδιοι ταγοί της πόλης και της Περιφέρειας βέβαια -γιατί το πρόβλημα αφορά όλη την κεντρική Μακεδονία- θα πρέπει να απαντήσουν για ποιον λόγο δεν έγιναν φέτος ψεκασμοί την ώρα που έπρεπε -δηλαδή νωρίς την άνοιξη- και να απολογηθούν στους πολίτες που άφησαν μια ολόκληρη πόλη στο έλεος των κουνουπιών. Δεν είναι δυνατόν στον 21ο αιώνα να συζητάμε γι’ αυτά τα πράγματα λες και είμαστε στα τέλη του 19ου αιώνα. Ούτε ασφαλώς είναι δυνατόν η Θεσσαλονίκη να έχει όλα τα φόντα -φυσικές ομορφιές, αστικό τοπίο, γεωγραφική εγγύτητα, ιστορική βαρύτητα- να αποτελέσει τον κυριότερο τουριστικό προορισμό των Βαλκανίων κι αυτό να μη γίνεται και εξαιτίας της μη έγκαιρης αντιμετώπισης του προβλήματος με τα ενδεδειγμένα επιστημονικά μέσα. Το κυριότερο όμως δεν είναι η απώλεια του τουριστικού εισοδήματος, αλλά η υποβάθμιση της καθημερινότητας των Θεσσαλονικέων και ασφαλώς τα πλείστα όσα ζητήματα ενσκήπτουν για τη δημόσια υγεία. Κυρίως δε όταν η Ελλάδα αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα με τον ιό του Δυτικού Νείλου, που μπορεί να οδηγήσει κάποιον ακόμα και στον θάνατο.
Γιατί τα γράφω όλα αυτά; Γιατί οι υπεύθυνοι θα πρέπει να προνοήσουν από τώρα για του χρόνου, ώστε να μην αφεθούν ξανά η πόλη και οι άνθρωποι της στο έλεος των ορδών -γιατί σμήνος είναι πολύ μικρή λέξη για να περιγράψει το μέγεθος του προβλήματος- των κουνουπιών. Το θέμα μάς αφορά όλους, αφορά την ποιότητα της ζωής μας και την υγεία των παιδιών μας. Και ιδίως με το τελευταίο εκπτώσεις δεν μπορεί να γίνονται.
Σπύρος Ν. Λίτσας
