Πρώτη φορά επισκέφτηκα το κολαστήριο του Αουσβιτς ως προπτυχιακός φοιτητής. Δεν θα ξεχάσω ποτέ το σφίξιμο στην καρδιά, καθώς περνούσα την πύλη της επίγειας κόλασης με το σύνθημα «Arbeit Macht Frei» («Η εργασία απελευθερώνει»). Το σύνθημα αυτό βρισκόταν σε όλα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης των ναζί και αποτελούσε έμπνευση του στρατηγού των S.S. Theodore Eicke, που ο μόνος λόγος για τον οποίο δεν αντιμετώπισε όπως του άξιζε τη θανατική ποινή ως εγκληματίας πολέμου στη δίκη της Νυρεμβέργης ήταν ότι το αεροπλάνο όπου επέβαινε καταρρίφθηκε από τον Κόκκινο Στρατό πάνω από την ανατολική Ουκρανία, το 1943.
Την πύλη αυτή την πέρασαν εκατομμύρια συνάνθρωποί μας, τους οποίους το ναζιστικό καθεστώς θεωρούσε απόβλητους στον καφκικό πύργο της δυστοπίας που προετοίμαζε για την ανθρωπότητα. Η πλειονότητα αυτών ήταν Εβραίοι. Το εβραϊκό φύλο δεν ήταν η πρώτη φορά που αντιμετώπιζε μια οργανωμένη γενοκτονία. Οι συστηματικοί διωγμοί ξεκινούν για τους Εβραίους από την εποχή της σύγκρουσης με τους Ασσυρίους του Σαργών Β’ και εξελίσσεται με ιδιαίτερη ένταση έως και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο! Κανείς άλλος λαός πάνω στον πλανήτη δεν έχει κυνηγηθεί με τόσο μίσος και τέτοια κτηνωδία.
Το ναζιστικό ολοκαύτωμα, όμως, κατέχει τα ειδεχθή και εξόχως ντροπιαστικά πρωτεία για τους ακόλουθους λόγους: πρώτον, ο ασύλληπτος αριθμός των νεκρών. Πάνω από 6.000.000 Εβραίοι άφησαν την τελευταία τους πνοή στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης, δίχως να μπορεί ακόμα να υπολογιστεί με απόλυτα ξεκάθαρο τρόπο πόσες χιλιάδες ακόμη έχασαν τη ζωή τους σε εκτελέσεις και επιθέσεις σε πόλεις και χωριά από τα γερμανικά στρατεύματα ή από συνεργάτες των ναζί. Δεύτερον, η ειδεχθής μεθοδολογία. Ποτέ ξανά η ανθρωπότητα δεν γνώρισε ανάλογη διαδικασία βιομηχανοποιημένης κτηνωδίας, με τους θαλάμους αερίων ως βασικό εργαλείο της «Τελικής Λύσης», που αποτελεί διαρκή υπενθύμιση της γνωστής ρήσης «Homo Homini Lupus» («O άνθρωπος για τον άνθρωπο, λύκος»).
Η επέτειος του Ολοκαυτώματος δεν βρίσκει τον «λύκο» στη σπηλιά του, αφού ο αντισημιτισμός βρίσκεται σε άνοδο. Για να γίνει όμως κατανοητό το μέγεθος του προβλήματος σήμερα, θα πρέπει να μελετηθεί με τον πλέον ενδελεχή επιστημονικά τρόπο το έγκλημα του Ολοκαυτώματος, η διδασκαλία του Ολοκαυτώματος να ενταχθεί στον κορμό της Ιστορίας της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, ενώ, τέλος, θα πρέπει η συζήτηση περί των αρνητικών συνεπειών του αντισημιτισμού να μεταφερθεί στον πυρήνα της ίδιας της κοινωνίας, με σεμινάρια, συζητήσεις, προβολές ταινιών, συναυλίες, θεατρικά δρώμενα κ.ά.
Βασικός στόχος κάθε νοήμονα και δημοκράτη ανθρώπου είναι η φλόγα της μνήμης να μη σβήσει ποτέ και να μην ανεχτούμε ποτέ ξανά μια τέτοια αποτρόπαιη πραγματικότητα. Ως Ελληνας είμαι ιδιαιτέρως υπερήφανος για τον δήμαρχο Ζακύνθου επί Κατοχής Λουκά Καρρέρ και τον μητροπολίτη Ζακύνθου Χρυσόστομο: Οταν ο ναζί διοικητής ζήτησε κατάλογο με τους Εβραίους του νησιού, αυτοί του παρέδωσαν ένα χαρτί με μόνο δύο ονόματα – τα δικά τους. Τέτοια παραδείγματα με κάνουν αισιόδοξο ότι ο λύκος θα νικηθεί, πρώτα εντός μας και στη συνέχεια στην πολιτική κονίστρα. Εως τότε, δεν πρέπει να ξεχάσουμε ποτέ τη φρίκη του αντισημιτισμού.
