Πριν 3 χρόνια, με την συμπλήρωση 100 χρόνων από τους Βαλκανικούς πολέμους του 1912 και την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης και της Μακεδονίας, μου ζητήθηκε από φορέα της Θεσσαλονίκης να κάνω κάποια ομιλία με σύγκριση του τότε με το σήμερα και ανάλυση των μηνυμάτων της ιστορίας.
Ψάχνοντας παλιά αρχεία και τις εφημερίδες της εποχής διαπίστωσα πως το Ελληνικό κράτος έχει υποβαθμίσει απαραδέκτως την περίοδο μετά. το 1910 και των Βαλκανικών πολέμων. Δεν αναφέρομαι μόνο στο γεγονός ότι το 1912 διπλασιάστηκε η Ελλάδα αλλά και στο γεγονός ότι την περίοδο 1910-1912, μέσα σε 2 χρόνια, εκσυγχρονίστηκαν οι θεσμοί κι έγινε σύγχρονο κράτος και μάλιστα δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι τότε απέκτησε την εικόνα σύγχρονου, δημοκρατικού κράτους.
Από αυτή την στήλη δεν μπορούμε να πούμε πολλά αλλά το έτος 1912 αποτελεί πραγματικό ορόσημο για την Ελληνική ιστορία γιατί αυτή τη χρονιά η Ελλάδα διπλασιάστηκε γεωγραφικά και πληθυσμιακά κι έτσι η μέχρι τότε ανυπολόγιστη Ελλάδα έγινε πλέον μεγάλο-υπολογίσιμο κράτος.
Για να φτάσουμε σ΄ αυτή την Ελλάδα χρειάστηκε να προηγηθεί η στρατιωτική επανάσταση το 1909 που σάρωσε τον παλαιοκομματισμό αλλά και η μετάκληση από την Κρήτη του Ελ. Βενιζέλου που οδήγησε σε ανόρθωση της χώρας. Ο Σ. Μαρκεζίνης στην πολιτική του ιστορία (τόμος 3 σελ. 246) αναφέρει ότι το 1911 ο προϋπολογισμός της Ελλάδας είχε έσοδα 142.519.218 δρχ. και έξοδα 130.638.154 δρχ., ενώ και το 1914 μετά τους Βαλκανικούς πολέμους και τον διπλασιασμό της Ελλάδας ο προϋπολογισμός ανέφερε έσοδα 567.147.742 δρχ. και έξοδα 555.260.269 δρχ. Δηλαδή ακόμη και την πολεμική περίοδο, με πολεμικές δαπάνες, η τότε Ελλάδα είχε πλεονασματικούς προϋπολογισμούς.
Αλλά τότε η Ελλάδα ήταν ενωμένη και είχε άξια ηγεσία με αρχιστράτηγο τον διάδοχο Κων/νο και πρωθυπουργό τον Ε. Βενιζέλο, ηγέτη μεγάλου βεληνεκούς που μιλούσε σαν ίσος προς ίσο με τους ηγέτες των μεγάλων χωρών, ο οποίος μιλώντας στις 5-10-1912 στο Φάληρο στα πληρώματα των πολεμικών μας πλοίων τους είπε: «Η πατρίς αξιοί από υμάς, όχι απλώς να αποθάνητε υπέρ αυτής. Αυτό θα ήταν το ολιγώτερον. Αξιοί να νικήσετε. Και δια τούτο έκαστος εξ΄ ημών και θνήσκων ακόμη, μίαν μόνον σκέψιν πρέπει να έχει. πως να εντείνει τας δυνάμεις του μέχρι της τελευταίας πνοής όπως οι εναπομείναντες νικήσωσι..»
Μελαγχολεί κάποιος όταν διαβάζει για την τότε Ελλάδα και την συγκρίνει με την σημερινή. Τα τελευταία 30 χρόνια (με κάποιες εξαιρέσεις) είχαμε πολιτικούς που μπέρδευαν το νόμιμο με το ηθικό, ασχολούνταν με off shore εταιρίες και υπηρετούσαν τις αδυναμίες των πολιτών με διόγκωση του δημόσιου τομέα λόγω ρουσφετολογικών διορισμών, θυμίζοντας σε πάρα πολλά τους προ του 1909 πολιτικούς. Γι’ αυτό η Ελλάδα σήμερα υπερχρεωμένη εκλιπαρεί τους δανειστές για μία ακόμη δόση δανείου θυμίζοντας την μη υπολογίσιμη Ελλάδα του 19ου αιώνα…
Ο Ελληνικός λαός ήταν ίδιος και το 1912 και σήμερα, με προτερήματα αλλά και πολλές-πολλές αδυναμίες. Η εμφανής διαφορά είναι στην ηγεσία γιατί ο Ελ. Βενιζέλος είχε το σθένος να λέει και όχι στους πολίτες όταν χρειάζονταν αλλά και να τους συνεγείρει σε εθνικούς αγώνες όταν επιβάλλονταν αγωνιζόμενος στην πρώτη γραμμή ο ίδιος. Γι’ αυτό στους Βαλκανικούς πολέμους τα δυο παιδιά του μάχονταν στην πρώτη γραμμή ενώ το 1910 μιλώντας σε συγκέντρωση στην Αθήνα σε πολίτες που ζητούσαν Συντακτική Βουλή απάντησε από τον εξώστη: «Είπα αναθεωρητική!» και όπως έγραφε εφημερίδα της εποχής: «το πλήθος εσιώπησε και η Ελλάς απέκτησε ηγέτη».
Μετά το 1989, με την κατάρρευση των κομμουνιστικών καθεστώτων στις Βαλκανικές χώρες, δημιουργήθηκε μεγάλη ιστορική ευκαιρία για μία ισχυρή ευημερούσα Ελλάδα που θα ήταν η ο παράγοντας ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή, μια Ελλάδα που αποκτούσε πλέον οικονομική και πολιτιστική ενδοχώρα, αλλά οι πολιτικοί μας λόγω έλλειψης οράματος και κακών χειρισμών ούτε την ευκαιρία αξιοποίησαν αλλά και οδήγησαν τη χώρα στην πτώχευση και την παρακμή γιατί δεν είχαν το θάρρος να υλοποιήσουν τις πραγματικές μεταρρυθμίσεις που είχε ανάγκη η χώρα.
Ο Δημήτρης Γαρούφας είναι δικηγόρος-πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης
