Παρακολούθησα με ενδιαφέρον το Σάββατο το πρωί την απόπειρα Βενιζέλου να εξηγήσει στους συνέδρους του ΠΑΣΟΚ γιατί επείγει η διάλυση του κόμματος που σφράγισε την πορεία του τόπου μεταπολιτευτικά. Μάταιος κόπος… Δεν χρειαζόταν. Λίγες δεκάδες μέτρα από το γήπεδο του Πανελληνίου, όπου διεξάγεται το συνέδριο του πάλαι ποτέ σοσιαλιστικού κινήματος, βρίσκονται σε εξέλιξη ή προγραμματίζονται οι δίκες Τσοχατζόπουλου για ξέπλυμα βρόμικου χρήματος – υποβρύχια, Μαντέλη για τη Siemens, Τσουκάτου και άλλων 64 για τις
ψηφιακές παροχές του ΟΤΕ, συν την πρόσφατη καταδίκη Παπακωνσταντίνου για τη «λίστα Λαγκάρντ». Η αυλαία του ΠΑΣΟΚ έπεσε, λοιπόν, προηγουμένως στις δικαστικές αίθουσες, στα εδώλια όπου κάθισαν, κάθονται και θα καθίσουν κορυφαία στελέχη του κινήματος. Ο Βενιζέλος απλώς υπέγραψε τη ληξιαρχική πράξη, αποφεύγοντας μάλιστα να χρησιμοποιήσει τον όρο «σοσιαλισμός».
Επιλέγω λοιπόν να κρατήσω από την ομιλία του απερχόμενου προέδρου του ΠΑΣΟΚ δύο άλλα σημεία με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Το πρώτο αφορά το ψυχογράφημα της λαϊκής ψήφου. Το δεύτερο, τις προϋποθέσεις που έπρεπε να συντρέξουν για να αναρρηθεί στην ηγεσία ενός ιδιόκτητου κόμματος ο υιός ενός δικηγόρου από τον Βορρά.
Ως προς το πρώτο, ο Βενιζέλος υιοθέτησε μια ελιτίστικη προσέγγιση. Υποστήριξε ότι ο λαός τον Ιανουάριο ψήφισε «αντιμεταρρυθμιστικά» και όχι «αντιμνημονιακά». Εχουμε «πρόβλημα λαού», λοιπόν; Προσωπικά, πιστεύω ότι, αν ξύσεις τη λαϊκή ψήφο κάτω από την επιφάνεια, θα διαπιστώσεις ότι ψήφισε αντισυστημικά -όχι αντιμνημονιακά, πράγματι-, στην κατεύθυνση δημιουργίας μιας νέας πολιτικής επετηρίδας. Οσο για τις μεταρρυθμίσεις; Αυτές δεν έγιναν ποτέ κτήμα του λαού για να υποστηριχθούν. Συνήθως συνδέονται με την αποδοχή των μεταρρυθμιστών από την Ευρώπη, όχι από τους πολίτες. Οι ηγεσίες μας προωθούν «μεταρρυθμιστικά» σχέδια για να πάρουν ΙSO υπακοής από τα διευθυντήρια. Γι’ αυτό ο ελληνικός λαός είναι καχύποπτος και βαθιά συντηρητικός. Οι μεταρρυθμίσεις δεν στηρίζονται, γιατί στην ουσία αποτελούν το «φαίνεσθαι» των πολιτικών και όχι πίστη αλλαγής. Οσες πάλι (αληθινές) προχώρησαν στο παρελθόν, δημιουργώντας χιλιάδες θέσεις εργασίας (ΟΤΕ – καμποτάζ) και γλιτώνοντας το Δημόσιο από τη χρηματοδότηση ελλειματικών ΔΕΚΟ (Ολυμπιακή), ενισχύοντας έτσι τη θέση της Ελλάδας στο ευρώ (COSCO), κατασυκοφαντήθηκαν τόσο πολύ, που δεν έμειναν στο λαϊκό υποσυνείδητο ως ευεργέτημα της πολιτικής.
Αν λοιπόν ο Βενιζέλος υποστηρίζει ότι «ο λαός τιμώρησε αναδρομικά τον εαυτό του για τη μεταρρυθμιστική ψήφο του 2012», αυτό σημαίνει ότι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ δεν κατάλαβε τίποτα απ’ ό,τι συνέβη την τριετία 2012-2015. Είναι απλό: Το πολιτικό σύστημα έριξε στα σκυλιά, σαν Ιφιγένειες, τα πλέον διεφθαρμένα μέλη του, αλλά προστάτεψε αποτελεσματικά τους επιχειρηματίες που προκάλεσαν τα σκάνδαλα της περιόδου 1997-2004 και φέρουν μεγάλο μέρος της ευθύνης για τη χρεοκοπία. Οταν ως πολιτικό σύστημα κρατάς στη ζωή αυτούς που μας «έθαψαν» και επέβαλαν τη μέγιστη αντιμεταρρύθμιση (το Δημόσιο αποκλειστικός πελάτης των «εθνικών πρωταθλητών»), περιμένεις και «μπράβο» από τον λαό;
Στο δεύτερο τώρα: Σωστά ο Βενιζέλος τόνισε ότι, υπό οιεσδήποτε άλλες συνθήκες, δεν θα γινόταν ποτέ πρόεδρος ενός ιδιοκτησιακού κόμματος, όπως το ΠΑΣΟΚ. Παρέλειψε να συμπληρώσει κάτι, όμως: Για τον ίδιο λόγο έγινε ο «άσημος» Τσίπρας πρωθυπουργός, έξι χρόνια μετά την εκλογή του ως βουλευτή. Γιατί ο λαός αποστρέφεται τις ιδιοκτησίες και τις ελίτ. Για τον ίδιο λόγο ακούγεται σήμερα περισσότερο και ο ίδιος ο Βενιζέλος. Διότι ο λόγος του, απελευθερωμένος από τις δουλείες της διακυβέρνησης, έγινε περισσότερο λαϊκός. Αντιστοιχίζεται με την καταγωγή του. Η πολιτική χρειάζεται πάντοτε τη διανόηση για να μην είναι ρηχή. Αλλά και η διανόηση πρέπει να κατεβαίνει από το έδρανό της για να έχει τύχη στην πολιτική. Ο Βαγγέλης το κατάλαβε, έστω και αργά.
Μανώλης Κοττάκης
