Αλλες κοινωνίες θα κατέρρεαν αν αντιμετώπιζαν τη δική μας φουρτούνα
Επειδή ως λαός έχουμε την τάση να είμαστε οι σκληρότεροι επικριτές του εαυτού μας και να αυτομαστιγωνόμαστε διαρκώς, σκοπεύω σήμερα να θυμίσω τις αρετές μας. Η κρίση μάς γονάτισε οικονομικά, αλλά μας ενίσχυσε ψυχικά. Οχι μόνο δεν αλλάξαμε, αλλά έως έναν βαθμό γίναμε και καλύτεροι. Πρώτα γιατί κοιτάξαμε μέσα μας και ανακαλύψαμε ότι πράγματα που υποτιμούσαμε είναι πάντα εκεί και αποτελούν στοιχείο της εθνικής μας ιδιοσυστασίας. Το αποκάλυψε στον Αυστριακό καγκελάριο Φράιμαν ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος: Περάσαμε πέντε δύσκολα χρόνια με αξιοπρέπεια, γιατί η οικογένεια και η Εκκλησία, που αποτελούν τους πυλώνες της ελληνικής κοινωνίας, έλυναν τα προβλήματα.
Σε οποιαδήποτε άλλη ευρωπαϊκή χώρα επιβαλλόταν η πολιτική που μας επεβλήθη θα είχε σηκωθεί επανάσταση. Στην πατρίδα μας, όμως, ο θεσμός της οικογένειας με την παραδοσιακή του μορφή είναι παράγων κοινωνικής συνοχής. Την αξία της αλληλεγγύης μέσα στην οικογένεια παραδέχτηκε και ο αριστερός πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος σε πρόσφατο άρθρο του εξήγησε ότι το παράδειγμα της αλληλεγγύης γενεών μέσα στο ασφαλιστικό μας σύστημα έχει αντιστραφεί:
Δεν χρηματοδοτούν οι νέοι με τις εισφορές τις συντάξεις των παππούδων τους, χρηματοδοτούν οι παππούδες από το υστέρημά τους τα εγγόνια τους. Κανένα δυτικό κράτος δεν διαθέτει αυτή την κουλτούρα. Στο όνομα της προόδου ο νέος απελευθερώνεται από την πατρογονική εστία και καλείται να τα βγάλει πέρα μόνος του στο όνομα της ατομικής ευθύνης.
Κοινωνίες θα κατέρρεαν αν αντιμετώπιζαν τη δική μας φουρτούνα με αυτό το σκεπτικό. Η κρίση ανέδειξε και κάτι ακόμη, το ομολογούν οι ξένοι διπλωμάτες: Οσο δύσκολα κι αν είναι τα πράγματα, οι Ελληνες βάζουμε ως προτεραιότητα την ανθρώπινη επαφή. Αρνούμαστε να κλειστούμε στους εαυτούς μας. Το είπε πολύ ωραία στη συνέντευξη που έδωσε στη Μαργαρίτα Πουρνάρα ο Ολλανδός πρέσβης Jan Versteeg: «Αυτό που με εντυπωσίασε όταν πρωτοέφτασα είναι ότι, παρότι ήταν μια πολύ δύσκολη εποχή, οι Ελληνες με υποδέχτηκαν με ζεστασιά. Πιστεύω ότι μία από τις μεγαλύτερες αρετές σας είναι ο φιλικός και ανθρώπινος τρόπος με τον οποίο φέρεστε, ακόμη κι αν η καθημερινότητα έχει τόσα προβλήματα. Επίσης, μου άρεσε ότι υπάρχει μια χαλαρότητα στον τρόπο ζωής: Η ανθρώπινη επαφή είναι πρώτη στην ιεράρχησή σας, κάτι που δεν συναντά κανείς σε μεγάλες ξένες μητροπόλεις».
Υπάρχει κάτι ακόμη: Η παγκοσμιοποίηση μας επηρεάζει, δεν μας αλλοιώνει. Οι τηλεθεατές του ξενόφερτου talent show «The Voice» φέτος ανέδειξαν νικητή όχι κάποιον νεαρό με έφεση στο αγγλικό τραγούδι, αλλά κάποιον που ερμήνευε ποντιακά. Η κρίση δεν μας ξερίζωσε. Η κρίση μάς ανάγκασε να γυρίσουμε στις ρίζες.
Μανώλης Κοττάκης
