Το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015 (καλώς η κακώς έγινε) αποτελεί παρελθόν για τη χώρα ενώ τώρα πρέπει να μας ενδιαφέρει η επόμενη μέρα γιατί η χώρα βιώνει ασφυκτικά αδιέξοδα και πρέπει άμεσα να δρομολογηθεί λύση.
Οι εταίροι μας στην Ε.Ε πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι η συνταγή τους ήταν λάθος κι όπως δήλωσε πριν μερικά χρόνια ο Γερμανός οικονομολόγος Μπόφινγκερ: «Η στρατηγική του σόκ έχει αποτύχει. Υπό συνθήκες σπειροειδούς φθίσης της οικονομίας οι περικοπές δεν προσφέρουν τίποτα. Το ζητούμενο είναι προγράμματα ανάκαμψης».
Στην χώρα μας, με εντολή των δανειστών, επιδιώχθηκε η αντιμετώπιση της κρίσης με περικοπές δαπανών και νέους φόρους για αύξηση εσόδων αλλά δεν ασχολήθηκε κανείς ουσιαστικά με το θέμα της ανάπτυξης, γιατί έβλεπαν το δένδρο αλλά έχαναν την εικόνα του δάσους. Στη χώρα μας υπήρχε ανάγκη μεταρρυθμίσεων για να λειτουργούν ουσιαστικά οι θεσμοί, ανάγκη ανασύνταξης του κράτους με περιστολή δαπανών αλλά και υλοποίηση αναπτυξιακού προγράμματος με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας.
Γι΄ αυτό έπρεπε εδώ και χρόνια να υλοποιηθεί ένα σχέδιο σωτηρίας της με τρία σκέλη: 1)περιστολής δαπανών, 2)ανάπτυξης της χώρας με αξιοποίηση των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της και 3)θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Δηλαδή μαζί με τις αναγκαίες περικοπές δαπανών και τη σμίκρυνση του δημόσιου τομέα θα έπρεπε να παρουσιασθεί και ολοκληρωμένο σχέδιο ανάπτυξης το οποίο π.χ. να έχει στόχο (μέσω συγκεκριμένων δράσεων ) να έχουμε 30 εκατομμύρια τουριστών υψηλού οικονομικού επιπέδου για να αυξηθούν τα έσοδα από τον τουρισμό, τα 14 περίπου δισ.. Ευρώ που φέρνει ετησίως σε συνάλλαγμα η Εμπορική μας ναυτιλία να γίνουν 20,τον προσανατολισμό της γεωργίας μας σε νέες καλλιέργειες με πραγματική παραγωγή και εξαγωγές, την αξιοποίηση των άλλων πλουτοπαραγωγικών μας πηγών (ορυκτός πλούτος κλπ.) και την δημιουργία υποδομής για προσέλκυση καινοτόμων επενδύσεων.
Τέλος και επειδή η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική μαζί με όλα αυτά έπρεπε να υλοποιηθεί ένα βραχυχρόνιο σχέδιο θεσμικών αλλαγών που μπορούσαν να γίνουν χωρίς να απαιτείται Συνταγματική αναθεώρηση (π.χ. μείωση του αριθμού των Βουλευτών σε 200) που θα έδινε τον τόνο λιτότητας, αλλά και ταυτόχρονα έπρεπε να παρουσιαστεί και ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο ανασύνταξης του κράτους και ουσιαστικής λειτουργίας των θεσμών μέσω της Συνταγματικής αναθεώρησης που μπορούσε να έχει αρχίσει ως διαδικασία από τον Μάϊο του 2013.
Τέτοιο ολοκληρωμένο σχέδιο σωτηρίας και ανάπτυξης της χώρας δεν παρουσιάστηκε, δεν συζητήθηκε και κυρίως δεν συμφωνήθηκε από τον πολιτικό κόσμο ακόμη. Το αποτέλεσμα ήταν η χώρα να βιώνει τέλμα με μεγαλύτερη ύφεση κάθε χρόνο, να φεύγουν οι νέοι της στο εξωτερικό και απελπισμένοι οι πολίτες να στρέφονται και στα άκρα και τα αδιέξοδα να γίνονται εκρηκτικά.
Για να δημιουργηθεί ελπίδα ανάκαμψης και προοπτικής για τη χώρα πρέπει άμεσα να υπάρξει συμφωνία με την Ε.Ε που θα εξασφαλίζει την επιβίωση της χώρας αλλά ταυτόχρονα να εκπονηθεί και υλοποιηθεί σχέδιο ανάπτυξης της και ταυτόχρονα να υλοποιηθούν πραγματικές μεταρρυθμίσεις. Παράλληλα επειδή η κρίση δεν είναι μόνο οικονομική, εν όψει και του γεγονότος ότι από τον Μάϊο του 2013 μπορούσε να αρχίσει η διαδικασία νέας Συνταγματικής αναθεώρησης, πρέπει με πρωτοβουλία του πρωθυπουργού και με αφορμή την αναγκαία αναθεώρηση του Συντάγματος να επιδιωχθεί μέσω ουσιαστικού διαλόγου με τον πολιτικό κόσμο αλλά και επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς επίτευξη όσο το δυνατόν πιο ευρείας συναίνεσης για μια τολμηρή συνταγματική αναθεώρηση που μπορεί να λειτουργήσει αναζωογονητικά για τη χώρα. Μόνο έτσι θα σταματήσει η λέξη ανάπτυξη να εκφωνείται ως κούφιο σύνθημα και μόνο έτσι θα υπάρχει ελπίδα προοπτικής για τη χώρα.
Ο Δημήτρης Γαρούφας είναι δικηγόρος-πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης.
