Η Ελλάδα, παρά τη σοβαρή πιθανότητα ρήξης με τους δανειστές ανά πάσα στιγμή το επόμενο τρίμηνο, διαθέτει ακόμα πολλές ευκαιρίες ενίσχυσης της εξωτερικής πολιτικής της υπό την προϋπόθεση της σχετικής -πραγματικής- βούλησης του Μεγάρου Μαξίμου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι νέες ισορροπίες στη ΝΑ Μεσόγειο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, όπου η συμφωνία της Δύσης με το Ιράν αφενός διευκολύνει την οικονομική εξόρμηση της Τεχεράνης προς την Ε.Ε. και αφετέρου αναγκάζει το Ισραήλ να έρθει ακόμα πιο κοντά στους (λίγους πλέον) συνομιλητές του στην περιοχή. Η Αθήνα διαθέτει αξιοπιστία έναντι και των δύο χωρών και τις έχει πείσει ότι η συνεργασία με τη μία δεν στρέφεται κατά της άλλης, οπότε, αν αξιοποιηθεί η διακριτική προεργασία της διπλωματικής υπηρεσίας μας, είναι δυνατόν να εξασφαλιστούν σημαντικά οφέλη.
Ωστόσο, τίποτα θετικό δεν θα προκύψει διά της συνέχισης της αδράνειας του Μαξίμου (με το ήδη γνωστό παγκόσμιο ρεκόρ παλινωδίας από τις 25 Ιανουαρίου έως τη σύνοδο της 12ης Ιουλίου, με το παραλίγο Grexit και την κατάρρευση όλων των δομών του ελληνικού κράτους) ή με την πλάνη ότι, αφού και οι δύο χώρες χρειάζονται την Ελλάδα, θα είναι οι επισπεύδουσες. Τέτοιες διπλωματικές πλάνες είναι πάντοτε ζημιογόνες, αλλά θα καταντήσουν γραφικές και καταστροφικές (όπως και η οικονομική πολιτική του ΣΥΡΙΖΑ), αν ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν οριστικοποιήσει τις επιλογές του.
Στο κεφάλαιο των σχέσεων με το Ισραήλ, είναι πασιφανές ότι χρειάζεται (πέραν της πρόσφατης επιτυχημένης επίσκεψης του υπουργού Εξωτερικών Ν. Κοτζιά και των, κυρίως, διαδικαστικών συνομιλιών του υπουργού Εθνικής Αμυνας Πάνου Καμμένου) επανεκκίνηση σχέσεων στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο. Επείγει, επομένως, η σύγκληση του Β’ Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας Ελλάδας – Ισραήλ στην Αθήνα (μετά την πρώτη συνεδρίαση στο Τελ Αβίβ, τον Οκτώβριο 2013), ώστε να ξεκαθαριστούν οι απόψεις του σημερινού πρωθυπουργού (που, ως αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είχε αρνηθεί να φωτογραφηθεί με τον πρόεδρο Σιμόν Πέρες!) και να υλοποιηθούν οι διμερείς συμφωνίες που είχαν υπογραφεί πρόπερσι.
Στο διάστημα που έχει μεσολαβήσει, προχωρεί ομαλά μόνο το πρόγραμμα κοινής στρατιωτικής εκπαίδευσης, ενώ δεν υλοποιήθηκε η συμφωνία ορισμού συνδέσμων στα πρωθυπουργικά γραφεία των δύο χωρών. Επίσης, δεν υλοποιήθηκαν ομαλά η προμήθεια μη επανδρωμένων αεροσκαφών για την ενίσχυση της δημόσιας τάξης από την ισραηλινή Blue Bird ούτε η διμερής συνεργασία για την ασφάλεια του κυβερνοχώρου (προτάσεις από την εταιρία NICE για προγράμματα παρακολούθησης και αξιολόγησης πληροφοριών «στα όρια» της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, βάσει της ελληνικής και ευρωπαϊκής νομοθεσίας). Ταυτόχρονα, δεν έχει καρποφορήσει η τριμερής ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, μετά και τη δυσάρεστη έκπληξη πιστοποίησης των -κατωτέρων των αναμενομένων- κοιτασμάτων στη Μεγαλόνησο.
Παράλληλα, η ελληνική πλευρά καλείται να δρομολογήσει τις, κυρίως, οικονομικές σχέσεις της με το Ιράν με σοβαρότητα, χωρίς τις «κορόνες» της δεκαετίας του ’90 (εξαγγελίες Γερ. Αρσένη και Α. Τσοχατζόπουλου για στρατιωτικό άξονα μαζί και με την Αρμενία κατά της Τουρκίας) ή της περασμένης διετίας – τριετίας (εμφάνιση περίεργων Ελλήνων ιδιωτών στο υπουργείο Εξωτερικών, που δήλωναν εκπρόσωποι του Ιρανού πρέσβη και σύστηναν μεθόδους παράκαμψης του εμπάργκο ή συνεργασίας με άτομα που βρισκόταν ήδη στη «μαύρη λίστα» του Στέιτ Ντιπάρτμεντ).
Η αλήθεια είναι ότι, λόγω των πολυετών διεθνών κυρώσεων, έχουν συσσωρευθεί πολλά κεφάλαια που οι Ιρανοί επείγονται να επενδύσουν εντός της Ε.Ε. (και, φυσικά, εντός ευρωζώνης) στους κλάδους των ακινήτων, της ενέργειας και της φαρμακοβιομηχανίας. Αν υπάρξει σοβαρότητα, π.χ. αποφεύγοντας υπερφίαλες υποσχέσεις περί οικοδόμησης διυλιστηρίων με ιρανικά κεφάλαια σε λίγους μήνες, τότε το πεδίο διμερούς συνεργασίας θα είναι ευρύ, με κορυφαίο τον τομέα του φυσικού αερίου.
Αλέξανδρος Τάρκας
* Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.
