Οι διαφωνίες των κρατών-μελών και η συμβιβαστική πρόταση της Κομισιόν, που ευνοεί Γερμανία και «δορυφόρους»
Υστερα από πέντε πακέτα κυρώσεων κατά της Ρωσίας χωρίς αποτέλεσμα, καθώς ο πόλεμος στην Ουκρανία συνεχίζεται, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ενεργειακή αλλά και την επισιτιστική κρίση, εκτός από το βαρύ ανθρώπινο κόστος στα πεδία των μαχών, οι Ευρωπαίοι προσπαθούν ακόμα μια φορά να γεφυρώσουν διαφωνίες και χάσματα. Στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της Ε.Ε. είναι η κατάσταση στην Ουκρανία, η ενέργεια, η επισιτιστική ασφάλεια και η ευρωπαϊκή άμυνα, όμως ο… ελέφαντας στο δωμάτιο είναι το εμπάργκο στο ρωσικό πετρέλαιο.
Στη διαμάχη για το ρωσικό πετρέλαιο η Κομισιόν παρουσίασε μια νέα συμβιβαστική πρόταση, η οποία όμως ευνοεί χώρες όπως η Γερμανία. Το προσχέδιο προβλέπει αρχικά το σταδιακό εμπάργκο εισαγωγής πετρελαίου που μεταφέρεται με πλοία. Το πετρέλαιο που μεταφέρεται μέσω του τεράστιου αγωγού «Ντρούσμπα» (φιλία) θα εξαιρείται από το εμπάργκο μέχρι νεωτέρας. Αυτό θα επιτρέψει στη Ρωσία να συνεχίσει τμήμα των συναλλαγών της με επιχειρήσεις στην Ε.Ε.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την Ε.Ε., τελευταία το 1/3 του συνολικού όγκου πετρελαίου πέρασε μέσω του αγωγού «Ντρούσμπα». Ο αγωγός προμηθεύει διυλιστήρια στην Ουγγαρία, στη Σλοβακία, στην Τσεχία, στην Πολωνία και τη Γερμανία.
Όμως, είναι προφανές ότι αυτό το εμπάργκο είναι διάτρητο και επί της ουσίας εξυπηρετεί χώρες όπως η Γερμανία και σε καμία περίπτωση χώρες που με τους στόλους τους μεταφέρουν πετρέλαιο, όπως η Ελλάδα, η Κύπρος και η Μάλτα, οι οποίες αναμένεται να πληρώνουν την ενέργεια σε τριπλάσια τιμή, δημιουργώντας απορίες για τους λόγους που ο Ελληνας πρωθυπουργός δεν ασκεί βέτο στην πρόταση.
Με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, «φρένο» στο κοινό ανακοινωθέν αναμένεται να βάλουν, εκτός της Ουγγαρίας, και η Τσεχία και η Σλοβακία. Σύμφωνα με προσχέδιο της Συνόδου Κορυφής, το οποίο επικαλείται το Reuters, καθώς αδυνατούν να συμφωνήσουν σε όλες τις λεπτομέρειες για το εμπάργκο πετρελαίου οι ηγέτες θα μεταθέσουν για αργότερα την τελική συμφωνία για το πακέτο κυρώσεων.
Η ενότητα της Ευρώπης για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας «αρχίζει να καταρρέει», προειδοποίησε ο υπουργός Οικονομίας της Γερμανίας. Ο Ρόμπερτ Χάμπεκ μίλησε καθώς οι πρεσβευτές της Ε.Ε. που συναντήθηκαν στις Βρυξέλλες την Κυριακή απέτυχαν να συμφωνήσουν για το νέο πακέτο κυρώσεων του μπλοκ κατά της Μόσχας, συμπεριλαμβανομένου ενός σχεδίου για διακοπή των εισαγωγών ρωσικού πετρελαίου, που η Ουγγαρία μπλοκάρει εδώ και εβδομάδες. Οπως επισημαίνουν οι «Financial Times», τα σχόλιά του υπογραμμίζουν τις δυσκολίες της Ε.Ε. να βρει έναν τρόπο να επεκτείνει τις κυρώσεις στη Μόσχα για τον πόλεμό της στην Ουκρανία.
Χαρακτηριστικό είναι και το πρωτοσέλιδο της «Handelsblatt», «Συμβούλιο κορυφής των ανήμπορων», που περιγράφει το ρήγμα που προκαλεί στους κόλπους της Ε.Ε. η σθεναρή αντίσταση ορισμένων κρατών-μελών στην επιβολή εμπάργκο ρωσικού πετρελαίου, με την επισήμανση ότι η Ευρώπη χάνει μια ιστορική ευκαιρία. Και βέβαια δεν είναι μόνο αυτό το πεδίο διαφωνίας… Είναι χαρακτηριστικό ότι η ιταλική πρόταση να υπάρχει στο προσχέδιο της συμφωνίας και αναφορά σε πίεση προς το Κίεβο για τον τερματισμό του πολέμου συνάντησε την άρνηση των υπολοίπων.
Τη δεύτερη ημέρα της Συνόδου Κορυφής, οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα συζητήσουν για τις δραματικές επιπτώσεις στην παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια.
Στη συζήτηση θα συμμετάσχει, μέσω τηλεδιάσκεψης, ο πρόεδρος της Αφρικανικής Ενωσης Μάκι Σαλ. Στην ατζέντα των «27» είναι και η ευρωπαϊκή άμυνα, καθώς ο πόλεμος της Ρωσίας εναντίον της Ουκρανίας ενίσχυσε περαιτέρω τη φιλοδοξία τους για μια ισχυρή, συντονισμένη ευρωπαϊκή άμυνα. Προτεραιότητα είναι τα κράτη-μέλη να συντονίσουν τις προσπάθειές τους για την αναπλήρωση των αποθεμάτων και την οικοδόμηση μιας ευρωπαϊκής βιομηχανικής βάσης.
Μητσοτάκης: Με την τακτική του δεδομένου συμμάχου και στη χθεσινή Σύνοδο Κορυφής
Σε ένα ιδιαίτερα δυσμενές περιβάλλον για τα ελληνικά συμφέροντα, τόσο όσον αφορά την ενεργειακή κρίση και τη στάση της Ε.Ε. στην απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου από τη Ρωσία όσο και για τις προκλήσεις της Τουρκίας και τη στάση των συμμάχων μας, άρχισε χθες και ολοκληρώνεται σήμερα, στις Βρυξέλλες, το έκτακτο συμβούλιο κορυφής, χωρίς ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης να έχει ξεκαθαρίσει στον ελληνικό λαό τις θέσεις που θα υποστηρίξει.
Όσον αφορά τα Ελληνοτουρκικά, χθες, προσερχόμενος στο συμβούλιο, υπογράμμισε ότι επρόκειτο να ενημερώσει το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για την πρόσφατη έντονη προκλητικότητα της Τουρκίας, ωστόσο δεν είπε αν θα ζητήσει κυρώσεις εις βάρος της Τουρκίας ή κάποιου άλλου είδους παρέμβαση της Ε.Ε. Είπε μόνο πως «έχουμε ισχυρούς συμμάχους».
Την ίδια ώρα, όμως, κι ενώ ο ίδιος ο πρωθυπουργός ακολουθεί την τακτική του σταθερού και δεδομένου συμμάχου: Πρώτον, η Γερμανία επέμενε στην τακτική των ίσων αποστάσεων, με την αναπληρώτρια κυβερνητική εκπρόσωπο Κριστιάνε Χόφμαν να δηλώνει ότι η Γερμανία «παρακολουθεί με προσοχή» τις εξελίξεις και «απευθύνει έκκληση να υπάρξει συνεννόηση».
Δεύτερον, εδώ και τρεις ημέρες αμερικανικό αποβατικό σκάφος συμμετέχει στην τουρκική πολυεθνική άσκηση «EFES», ενώ είχε προηγηθεί συμμετοχή Αμερικανονατοϊκών σε τουρκική άσκηση που περιείχε σενάριο κατάληψης νησιού. Χθες, επίσης, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ερωτηθείς εάν η κυβέρνηση θα θέσει ζήτημα κυρώσεων στην Τουρκία, δεν απάντησε. «Αναμένουμε την ακόμα πιο έντονη και ομόθυμη καταδίκη τους στον αναθεωρητισμό και την προκλητική στάση της Τουρκίας» είπε.
Ως προς το θέμα των κυρώσεων εις βάρος της Ρωσίας εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα επιτευχθεί συμφωνία, αλλά στο επίμαχο θέμα, που προκαλεί διχασμό στις κυβερνήσεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ενωσης, δεν εξέφρασε δημοσίως τη δική του θέση, παρότι αφορά άμεσα τη χώρα μας.
Πρόκειται για την πρόταση που κατέθεσαν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί και η Γαλλία, σύμφωνα με την οποία προβλέπεται η επιβολή εμπάργκο στις παραδόσεις ρωσικού πετρελαίου στην Ε.Ε. μέσω θαλάσσης (με τα τάνκερ, δηλαδή) μέχρι το τέλος του έτους, αλλά όχι εμπάργκο για το πετρέλαιο που παραδίδεται από τον ρωσικό αγωγό «Ντρούζμπα», ο οποίος τροφοδοτεί την Ουγγαρία, τη Σλοβακία και την Τσεχία. Για το ποια θέση θα πάρει, αν συμφωνεί και τι θα κάνει αν τελικά υιοθετηθεί αυτή η πρόταση, που πλήττει τα ελληνικά συμφέροντα, δεν είπε κάτι ο πρωθυπουργός.