● Σαν σήμερα το 1824 οι Τούρκοι διέπραξαν ακόμα μία από τις φρικτές κακουργίες που συνθέτουν το βαρύ κι ασήκωτο ποινικό μητρώο που εκείνοι αποκαλούν Ιστορία τους. Κατέστρεψαν τα Ψαρά.
● 176 πλοία φορτωμένα με πυρομαχικά και υπάνθρωπους φονιάδες επέδραμαν εναντίον της ηρωικής νήσου. Σκότωσαν ή πούλησαν για δούλους 18.000 από τους 30.000 κατοίκους. Δεν άφησαν πέτρα πάνω στην πέτρα*.
● Η Επανάσταση κλονίστηκε από τούτη τη φοβερή συμφορά. Το μόνο καλό μέσα στο κακό ήταν ότι αυτή η ανθρωποσφαγή όχι μόνο μαθεύτηκε στο εξωτερικό αλλά συγκλόνισε την κοινή γνώμη πολλών χωρών, όπως είχε προκαλέσει συγκλονισμό η καταστροφή της Χίου. Το αποτέλεσμα ήταν να τονωθεί το φιλελληνικό κίνημα σε αυτές τις χώρες και να βοηθηθεί και σε υλικό αλλά και διπλωματικό επίπεδο η ελληνική υπόθεση.
● Ο Διονύσιος Σολωμός, περίπου έναν χρόνο μετά το γεγονός, συνέθεσε το θρυλικό επίγραμμα «Η Καταστροφή των Ψαρών», το οποίο έχει ως εξής:
«Στων Ψαρών την ολόμαυρη ράχη
περπατώντας η Δόξα μονάχη
μελετά τα λαμπρά παλικάρια
και στην κόμη στεφάνι φορεί
γεναμένο από λίγα χορτάρια
που είχαν μείνει στην έρημη γη».
● Αυτή η λιτή ποιητική σύνθεση αποτύπωσε τόσο βαθιά και εύστοχα το τραγικό μεγαλείο των Ψαρών και του μαχόμενου Ελληνισμού της Εθνεγερσίας, ώστε ακόμα και σήμερα άνθρωποι διάφορων ηλικιών το έχουν αποστηθίσει και το μνημονεύουν σε διάφορες περιστάσεις.
● Ο Διονύσιος Σολωμός ήταν δημιουργός αντάξιος της επικής εποχής του και οι Ελληνες που αγωνίστηκαν για την Ελευθερία αντάξιοι του ιερού έθνους μας.
*Η εικόνα που συνοδεύει το κείμενο είναι ο πίνακας «Μετά την καταστροφή των Ψαρών», του Νικόλαου Γύζη (1842-1900)
π
