Το 82,3% των συμβάσεων με μόνο μία προσφορά!
Τα αποκαλυπτικά στοιχεία κατατάσσουν την Ελλάδα στην τελευταία θέση ως προς τον ανταγωνισμό
Σοβαρά ερωτήματα για τον τρόπο με τον οποίο μοιράζονται τα δημόσια έργα και οι κρατικές προμήθειες εγείρουν τα αποκαλυπτικά στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που κατατάσσουν την Ελλάδα στην τελευταία θέση της Ευρωπαϊκής Ενωσης ως προς τον ανταγωνισμό στους δημόσιους διαγωνισμούς. Σχεδόν δύο στους τρεις διαγωνισμούς καταλήγουν με έναν και μοναδικό ενδιαφερόμενο, ενώ στις συμβάσεις άνω των 20 εκατ. ευρώ το ποσοστό εκτοξεύεται στο 82,3%.
Η εικόνα που προκύπτει από την ευρωπαϊκή Πλατφόρμα Δεδομένων Δημοσίων Συμβάσεων (PPDS) είναι αποκαλυπτική. Το 2026 το 64,9% των διαγωνισμών στην Ελλάδα προσέλκυσε μόλις μία προσφορά, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος περιορίζεται στο 27,6%. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι το πρόβλημα έχει εντοπίσει εδώ και χρόνια το Ελεγκτικό Συνέδριο, ακόμα και στην πρόσφατη έκθεσή του για το 2025 που δημοσιεύτηκε την περασμένη εβδομάδα, ωστόσο τίποτα δεν φαίνεται να αλλάζει.
Ακόμα πιο ανησυχητικό είναι ότι η κατάσταση επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Το 2021 οι διαγωνισμοί με έναν μόνο υποψήφιο αντιπροσώπευαν το 42,1% του συνόλου. Μέσα σε πέντε χρόνια το ποσοστό αυξήθηκε κατά 22,8 ποσοστιαίες μονάδες, την ώρα που στην υπόλοιπη Ευρώπη ο ανταγωνισμός ενισχύθηκε. Σημειώνεται πως τα στοιχεία αφορούν περίπου 9.930 διαγωνιστικές διαδικασίες στην Ελλάδα, με προϋπολογισμό άνω των 140.000 ευρώ, χωρίς ΦΠΑ.
Ενας πακτωλός χρημάτων, δηλαδή, κατευθύνεται σε συγκεκριμένες εταιρίες, οι οποίες «χτυπούν» δημόσιους διαγωνισμούς χωρίς κανέναν ανταγωνισμό. Πρόκειται για χρήματα των Ελλήνων πολιτών που πληρώνουν μέσω της φορολογίας τους και καταλήγουν σε επιχειρήσεις που είναι απορίας άξιο πώς δεν έχουν κανέναν αντίπαλο.
Στρέβλωση
Η μεγαλύτερη στρέβλωση καταγράφεται στους διαγωνισμούς υψηλού προϋπολογισμού. Στο 82,3% των συμβάσεων άνω των 20 εκατ. ευρώ εμφανίζεται μόνο ένας ενδιαφερόμενος, έναντι μόλις 21,7% στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Αυτό σημαίνει ότι σε περισσότερους από οκτώ στους δέκα μεγάλους διαγωνισμούς δεν υπάρχει ουσιαστική σύγκριση ανταγωνιστικών προσφορών, γεγονός που εγείρει εύλογα ερωτήματα για το κόστος των έργων και τη διασφάλιση του δημόσιου συμφέροντος.
Αντίστοιχα, στους διαγωνισμούς αξίας από 500.000 έως 2 εκατ. ευρώ το ποσοστό της μοναδικής προσφοράς φτάνει στο 72,8%. Η μεγαλύτερη συγκέντρωση διαγωνισμών με έναν υποψήφιο εντοπίζεται στην υγεία, η οποία αντιπροσωπεύει το 38,7% των συγκεκριμένων περιπτώσεων. Ακολουθούν η Δημόσια Διοίκηση με 27,9% και η εκπαίδευση με 19,6%.
Την ίδια στιγμή η Ελλάδα καταγράφει και μία από τις χειρότερες επιδόσεις στην ταχύτητα ανάθεσης συμβάσεων, καθώς ξεπερνούν ακόμη και τους έξι μήνες. Συγκεκριμένα για να ολοκληρωθεί ένας διαγωνισμός απαιτούνται κατά μέσο όρο 203 ημέρες, έναντι 89 ημερών στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Πρόκειται για τη δεύτερη χειρότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ενωση, γεγονός που αναδεικνύει τις δυσλειτουργίες του συστήματος δημόσιων προμηθειών, με την Ελλάδα να βρίσκεται μόνο πίσω από τη γειτονική Ιταλία.
