Κλαούζεβιτς: Τα διαχρονικά αποφθέγματα του μεγάλου θεωρητικού του πολέμου
Από τη σχέση πολέμου και πολιτικής έως τη στρατηγική, την τόλμη και την ανθρώπινη φύση της σύγκρουσης, μέσα από το θρυλικό έργο «Περί πολέμου»
● Σαν σήμερα το 1831 πέθανε ο Pώσος στρατιωτικός και φιλόσοφος του πολέμου Καρλ Φίλιπ Γκότλιμπ Φον Κλαούζεβιτς (γεννήθηκε το 1780).
● Στρατιωτικοί και μη αξίζει να διαβάσετε το θρυλικό έργο του «Περί πολέμου», από το οποίο προέρχονται τα αποφθέγματα που ακολουθούν.
● «Ολα στον πόλεμο είναι πολύ απλά, αλλά το πιο απλό πράγμα είναι δύσκολο».
● «Αν το μυαλό πρόκειται να βγει αλώβητο από αυτή την αδυσώπητη πάλη με το απρόβλεπτο, δύο ιδιότητες είναι απαραίτητες: πρώτον, μια διάνοια που, ακόμη και στην πιο σκοτεινή ώρα, διατηρεί κάποιες λάμψεις του εσωτερικού φωτός που οδηγεί στην αλήθεια· και δεύτερον, το θάρρος να ακολουθείς αυτό το αχνό φως όπου κι αν οδηγεί».
● «Ο πόλεμος δεν είναι τίποτα άλλο παρά η συνέχιση της πολιτικής με την ανάμειξη άλλων μέσων».
● «Ο κατακτητής είναι πάντα ειρηνόφιλος (όπως πάντα ισχυριζόταν ο Βοναπάρτης)· θα προτιμούσε να καταλάβει τη χώρα μας χωρίς αντίσταση».
● «Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η μεγαλύτερη τόλμη είναι η μεγαλύτερη σοφία».
● «Οποιος έχει τη συνήθεια να σκέφτεται και να περιμένει το καλύτερο από τους υφισταμένους του ανά πάσα στιγμή είναι, μόνο και μόνο για αυτόν τον λόγο, ακατάλληλος για να διοικήσει έναν στρατό».
● «Ουσιαστικά, η μάχη είναι μια έκφραση εχθρικών συναισθημάτων. Αλλά στη μεγάλης κλίμακας μάχη που ονομάζουμε πόλεμο τα εχθρικά συναισθήματα συχνά έχουν γίνει απλώς εχθρικές προθέσεις. Σε κάθε περίπτωση, συνήθως δεν υπάρχουν εχθρικά συναισθήματα μεταξύ ατόμων. Ωστόσο, τέτοια συναισθήματα δεν μπορούν ποτέ να απουσιάζουν εντελώς από τον πόλεμο. Οι σύγχρονοι πόλεμοι σπάνια διεξάγονται χωρίς μίσος μεταξύ εθνών. Αυτό χρησιμεύει ως ένα λίγο πολύ υποκατάστατο του μίσους μεταξύ ατόμων. Ακόμα και όταν δεν υπάρχει φυσικό μίσος και καμία εχθρότητα εξαρχής, η ίδια η μάχη θα προκαλέσει εχθρικά συναισθήματα: η βία που διαπράττεται με ανώτερες εντολές θα προκαλέσει την επιθυμία για εκδίκηση και αντίποινα εναντίον του δράστη και όχι εναντίον των δυνάμεων που διέταξαν την ενέργεια. Είναι μόνο ανθρώπινο (ή ζωώδες, αν θέλετε), αλλά είναι γεγονός».
π
