Πραγματοποιήθηκαν το βράδυ της Τρίτης τα εγκαίνια της νέας βιοκλιματικής πρόσοψης του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, από τον υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη.
Είναι η πρώτη φορά μετά το 1977 που γίνεται μια τέτοιας έκτασης παρέμβαση. Το έργο, το οποίο άλλαξε ριζικά τη μορφή του Πενταγώνου, θα γίνει σημείο αναφοράς για την Αθήνα, καθώς θα είναι ορατό σε όσους κινούνται επί της Λεωφόρου Μεσογείων, μία από τις πλέον κεντρικές λεωφόρους.
Το έργο, σχεδιασμένο από τον διεθνούς φήμης γλύπτη και καθηγητή Κώστα Βαρώτσο, σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το Πεντάγωνο.
Η νότια όψη του κτιρίου, που έχει συνολικό μήκος μεγαλύτερο από 340 μέτρα, καλύφθηκε εξωτερικά στο σύνολό της με λευκές περσίδες αλουμινίου. Συγκεκριμένα, υπάρχουν 730 κάθετες σειρές περσίδων, όπου η κάθε μία έχει ύψος 30,5 μέτρα
Το έργο της βιοκλιματικής όψης συνδυάστηκε αφενός με το έργο του κ. Βαρώτσου που εγκαινιάστηκε στις 26 Μαρτίου 2025 από τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκο Δένδια και αφετέρου με την προσθήκη δύο ελαιώνων εκατέρωθεν του μνημείου.
Οι δύο ελαιώνες που πλαισιώνουν το έργο, έχουν τους ιδιαίτερα συμβολικούς αριθμούς των 25 και 28 ελαιόδεντρων, συμβολίζοντας τις εθνικές επετείους της 25ης Μαρτίου 1821 και της 28η Οκτωβρίου 1940, αντίστοιχα.
Η χρηματοδότηση του έργου αποτελεί δωρεά της εταιρείας METLEN Energy & Metals.
Δένδιας: Η νέα εικόνα συνιστά την αλλαγή φιλοσοφίας των Ενόπλων Δυνάμεων
Στην ομιλία του ο υπ. Αμυνας, Νίκος Δένδιας, δήλωσε:
«Μια ημέρα υψηλού συμβολισμού και ξεχωριστή για τις Ε.Δ. Τα κτίρια είναι μάρτυρες κουλτούρας, πολιτισμού και κοινωνικών αντιλήψεων. Το κτίριο του υπ. δεν διεκδικούσε δάφνες αρχιτεκτονισμού. Ηταν εγκλωβισμένο σε μια ιδιότυπη ελληνικότητα του χθες, σε μια ξεπερασμένη ιδέα. Η νέα εικόνα εκφράζει το υπ. Αμυνας. Η τέχνη στην Κιβωτό Μνήμης συνδιαλέγεται από σήμερα με την αρχιτεκτονική του κτιρίου.
Η νέα εικόνα δεν είναι αισθητική παρέμβαση, αλλά ο συμβολισμός της προσαρμογής στις νέες συνθήκες. Αλλαγή φιλοσοφίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων. Μπορούμε να σκεφτούμε έξω από το άσχημο τσιμεντένιο κουτί όπως αυτό που ήταν το κτήριο επί δεκαετίες.
Η εξέλιξη ενός κτηρίου θεσμού συνιστά αλλαγή και πρόοδο. Η νέα όψη του κτηρίου εκφράζει τη νέα εικόνα των ενόπλων δυνάμεων. Σηματοδοτεί τη μεγάλη μεταρρύθμιση Ατζέντα 2030 με την οποία υλοποιούμε αλλαγές στις δομές.
Να δώσουμε όραμα, ελπίδα, προοπτική, περηφάνια, ουσια και εθνική αποστολή. Οχι βαθμούς χωρίς νόημα. Συνταγματάρχες χωρίς συντάγμαχα, πλοίαρχοι χωρίς πλοία. Ποια απειλή μπορούμε να αποτρέψουμε με τέτοιες συνταγές. Οφείλουμε να ξεπεράσουμε τη κουλτούρα του ξεπερασμένου.
Οφείλουμε να ξεπεράσουμε την κουλτούρα του στατικού. Του αποσπασματικού. Του ξεπερασμένου. Είμαστε υποχρεωμένοι να αναγνώσουμε την Ελλάδα. Και βέβαια τα κτήρια της. Ιδίως αυτά που εκφράζουν τους θεσμούς της.
Να βελτιώσουμε τα κτίρια, να επέμβουμε όπου απαιτείται και να κωδικοποιήσουμε τους τρόπους της επέμβασης ώστε να γίνουν αντιληπτοί από τον πολίτη.
Να συμπαρασύρουμε τους πολίτες στο να κατανοήσουν την ταχύτητα των εξελίξεων και να διατητήσουμε την εθνική ενότητα γιατί η ζωή γύρω μας έχει αλλάξει.
Ο κ. Βαρώτσος συνέδεσε αρμονικά τα δύο έργα. Με μοναδικό τρόπο συνδέει το παρελθόν με το μέλλον. Το Μνημείο δεν είναι ένα μνημείο ταφικής τέχνης. Είναι ενάταξη, ανάσταση, προς τον Αττικό ουρανό, της Ελλάδας, για τον οποίο θυσίασαν τη ζωή τους.
Το μνημείο δεν είναι ένα μνημείο ταφικής τέχνης. Είναι άνωση, ανάταση, ανάταξη. Το ευθύ μέταλλο απεικονίζει τη σιγουριά και τη δωρικότητα που μας οδηγεί στο μέλλον. Οι κατακόρυφες έχουν κατεύθυνση τον ουρανό, το μέλλον. Θυμίζουν τη φουστανέλλα αλλά και τους αρχαιοελληνικούς κίονες
Η σκάλα είναι έργο τέχνης. Συμβολίζει την άνοδο της Ελλάδας από το παρελθόν στο μέλλον. Εχουμε 500 νέα φυτά και δεντριλια, βελτιώνοντας το περιβαντολογικό αποτύπωμα. Εχουμε 25 και 28 ελιές που συμβολίζουν τις δύο εθνικές επετείου. Η Κιβωτός θα γίνει άμεσα επισκέψιμη στους πολίτες.
Οπως και στον Αγνωστο στρατιώτη, είναι ο ιδανικός χρόνος για να ανακοινώσω ότι σύντομα θα αναδειχθεί διαγωνισμός για τον ανάδειξη του μνημείο του Αγνωστου Στρατιώτη ως σημείο εθνικής ενότητας και κοινής ιστορικής αναφοράς. Αναφοράς μνήμης και σεβασμού στον Άγνωστο Νεκρό της Ελλάδας”
Μητσοτάκης: Σε εξέλιξη το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα εκσυγχρονισμού στην ιστορία των Ενόπλων Δυνάμεων
Αμέσως μετά τον υπουργό Άμυνας, Νίκο Δένδια, τον λόγο πήρε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Είπε συγκεκριμένα στην ομιλία του:
«Η νέα πρόσοψη συνομιλεί απευθείας με την κιβωτό της εθνικής μνήμης. Αυτό το πραγματικά εντυπωσιακό γλυπτό του Κώστα Βαρώτσου που αφιερώνεται στους 121.692 γνωστούς στρατιώτες μας που έπεσαν για την ελευθερία και την ειρήνη. Για την εθνική αξιοπρέπεια. Για την πρόοδο της χώρας. Είναι αξίες που απαιτούν καθημερινή προστασία.
Γύρω μας καθρεφτίζεται ο εκσυγχρονισμός των Ενόπλων Δυνάμεων. Η υπεράσπιση της πατρίδας δεν αφορά μόνο την ισχύ των όπλων μας αλλά και την ισχύ της κληρονομιάς και της ταυτότητάς μας.
Έχουμε να ολοκληρώσουμε όλη την όψη του κτηρίου αλλά και το εσωτερικό του έτσι ώστε να είναι σε ευθεία ευθυγράμμιση με αυτό που συμβολίζει η αλλαγή στο εξωτερικό του. Η υπεράσπιση της πατρίδας μας είναι απόλυτη και αδιαπραγμάτευση προτεραιότητα.
Σε εξέλιξη το πιο φιλόδοξο πρόγραμμα εκσυγχονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων στην ιστορία τους. Την επόμενη 12ετία οι δεσμευμένοι πόροι ξεπερνούν τα 28 δισ. Ευρώ. Έχουμε ήδη αποκτήσει αναβαθμισμένα μαχητικά Rafale, F16 Viper, σύντομα αεροσκάφη F-35.
Μία αεροπορία που έχει πλέον στρατηγική αποτρεπτική υπεροχή. Το Πολεμικό Ναυτικό εκσυγχρονίζεται με τος φρεγάτες Belharra. Όλα αυτά ενώ προωθούμε πολλά μη επανδρωμένα μέσα. Οι Ένοπλες Δυνάμεις ενδυναμώνονται και εκσυγχρονίζονται όσο ποτέ.
«Και κάποιες από τις μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται όπως ξέρετε δεν είναι εύκολες», συμπλήρωσε.
Χαιρετισμός από τον Ευάγγελο Μυτιληναίο
«Η νέα βιοκλιματική όψη είναι στραμμένη προς τα 121.000 ονόματα των πεσόντων του Έθνους. Από εδώ εξακτινώνεται σε όλη την επικράτεια σε ξηρά, θάλασσα και αέρα. Είμαι υπερήφανος γιατί αυτό το επιτελικό κέντρο δημιουργήθηκε από ελληνικά χέρια.
Όπως είπε ο Κώστας Βαρώτσος αλλάζοντας την πρόσοψη του κτηρίου του υπουργείου Εθνικής Άμυνας ‘δεν έγραψα τη λέξη πόλεμος αλλά τη λέξη ειρήνη’. Προσυπογράφω. Επιτρέψτε μου όμως να προσθέσω ότι όπως μας διδάσκει η ιστορία, αν θέλεις ειρήνη ας ετοιμάζεσαι για πόλεμο.
Η Metlen δεν προέβη σε μία χορηγία. Ανταποκρίθηκε σε ένα αυτονόητο πατριωτικό καθήκον και ευχαριστεί θερμά για τη μέγιστη τιμή να της δοθεί η δυνατότητα να τιμήσει το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, το ΓΕΕΘΑ και τα Γενικά Επιτελεία Στρατού, Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας και μάλιστα με τρόπο απτό, λειτουργικό και βαθιά συμβολικό», πρόσθεσε ο κ. Μυτιληναίος.
Βαρώτσος: Μόνο ο στρατός μπορεί να καταδείξει πόσο σημαντική είναι η ειρήνη
Μου έδωσαν τα ονόματα των 121.000 νεκρών που έπεσαν για να είμαστε εμείς εδώ και να κάνουμε ό,τι κάνουμε. Δεν ήθελα να τα βάλω σε έναν τάφο, ήθελα να αιωρούνται, σας καλώ φεύγοντας να περάσετε από το μνημείο και να τους δείτε. Μόνο ο στρατός μπορεί να καταδείξει πόσο σημαντική είναι η ειρήνη γιατί ο στρατός ξέρει τι σημαίνει πόλεμος, είπε μεταξύ άλλων ο Κώστας Βαρώτσος και πρόσθεσε:
Όταν ο υπουργός με φώναξε πρώτη φορά είχα φοβία τι θα συναντήσω, ήταν για εμένα μία εμπειρία. Με μεγάλη μου έκπληξη έγινε το θαύμα. Όλοι οι άνθρωποι εδώ στο Γενικό Επιτελείο αγκάλιασαν αυτή την προσπάθεια. Ήταν όλοι να κάνουμε μία πολιτισμική πρόταση στην Αθήνα και ευρύτερα στην Ελλάδα.
H τελετή
Την παρουσίαση έκαναν η Άντζελα Γκερέκου με τον Ακη Σακελλαρίου.
Η τελετή ξεκίνησε με τον Ακάθιστο Υμνο από παιδική χορωδία και ακολούθησε ο Αγγελος Παπαδημητρίου να τραγουδά το «Της Ελλάδος τα Παιδιά» ενώ την ίδια ώρα χορογραφίες από ηθοποιούς ήταν σε εξέλιξη, δίνοντας εικόνα στην αφήγηση των παρουσιαστών. Στη συνέχεια ο Μανώλης Μητσιάς τραγούδησε το «Μητέρα κι αδελφή».
Τι είναι η Κιβωτός Εθνικής Μνήμης
Η «Κιβωτός Εθνικής Μνήμης» είναι μία συλλογή από γυάλινες διαφανείς κολώνες ύψους έως έξι μέτρων που τοποθετούνται σε μία καμπύλη.
Εγκαινιάστηκε στις 26 Μαρτίου του 2025.
Φέρει χαραγμένα τα ονόματα των 121.692 πεσόντων στους Εθνικούς Αγώνες της Ελλάδας.
Ποιοι πήγαν στην εκδήλωση
Στην εκδήλωση παρευρέθη ο πρωθυπουργός τον οποίο υποδέχτηκε ο Νίκος Δένδιας.
Στην εκδήλωση παρέστησαν επίσης μεταξύ άλλων οι: Κωστής Χατζηδάκης, Νικήτας Κακλαμάνης, Παύλος Μαρινάκης, Τάκης Θεοδωρικάκος, Κυριάκος Πιερρακάκης, Ντόρα Μπακογιάννη, Γιάννης Κεφαλογιάννης, K. Κυρανάκης, Μάκης Βορίδης, Νίκη Κεραμέως, Σοφία Ζαχαράκη, Μιχάλης Χρυσοχοϊδης, Βαγγέλης Μεϊμαράκης, Ευάγγελος Βενιζέλος, Χάρης Δούκας, Κώστας Μπακογιάννης, Νίκος Χαρδαλιάς κ.α.
Παρών και ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος ο οποίος χρηματοδότησε το έργο.
