Σαν σήμερα, το 1990, πέθανε στην Αθήνα ο ποιητής Γιάννης Ρίτσος (γεν. Πρωτομαγιά του 1909 στη Μονεμβασιά). Είναι γνωστή η ταύτιση του Ρίτσου με τον κομμουνισμό, και δη με τον σταλινισμό. Αυτό, όμως, δεν μειώνει την αίγλη και τη σημασία των σπουδαίων ποιημάτων που άφησε στο πέρασμά του από τον κόσμο μας.
Για τον υπογράφοντα, η συγκλονιστικότερη ποιητική δημιουργία του Ρίτσου είναι ο «Αποχαιρετισμός», το ποίημα που έγραψε όταν έμαθε για τον ηρωικό θάνατο του Γρηγόρη Αυξεντίου, που έπεσε μαχόμενος για τη λευτεριά της Κύπρου από τον Αγγλο δυνάστη και την ένωσή της με τη μητέρα πατρίδα. Αξίζει να ακούσετε να το απαγγέλλει ο ίδιος ο Ρίτσος εδώ:
Ακολουθεί απόσπασμα του ποιήματος:
«Αποχαιρετισμός»
Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, αποκλεισμένος στη φλεγόμενη σπηλιά της Μονής Μαχαιρά.
«Τέλειωσαν πια τα ψέματα – δικά μας και ξένα.
Η φωτιά η παντάνασσα πλησιάζει.
Δεν μπορείς πια να ξεχωρίσεις
αν καίγεται σκίνος ή φτέρη
ή θυμάρι. Η φωτιά πλησιάζει.
Αυτή η στιγμή είναι ανεπανάληπτη, γιατί
είναι η αιωνιότητα, κι η αιωνιότητα υπάρχει
και τη δημιουργούμε – δεν επαναλαμβάνεται
σαν κάτι που έρχεται και φεύγει και ξανάρχεται.
Λοιπόν, μην κλαίτε.
Κι αλήθεια, ξέχασα να σας πω το κυριότερο -που μόλις τώρα τόμαθα-
δεν είναι τόσο δύσκολος ο θάνατος.
Το αντίθετο μάλιστα.
Και σας βεβαιώνω τώρα με το αίμα μου:
ποτέ δεν ήταν τόσο ευτυχισμένος ο Χριστός
όσο την ώρα που το τελευταίο καρφί
τον άφηνε ακίνητο,
χωρίς να τον σκοτώσει,
για να κοιτάξει κατάματα τον ουρανό
και τη θυσία του.
Δε δέχομαι, όχι, τη θυσία για το θάνατο.
Τη δέχομαι μονάχα για τη ζωή – για μια ζωή, που πια
δε θα απαιτεί καμιά θυσία. Είμαι έτοιμος».
*Από τη στήλη «Ηρεμολόγιο» της «Δημοκρατίας»
