Πώς η κυβέρνηση Μητσοτάκη εξολόθρευσε την ελληνική κτηνοτροφία αγνοώντας πεισματικά τις ρητές συστάσεις της Ε.Ε. για μαζικό εμβολιασμό αιγοπροβάτων, από τον Μάιο του 2025. Η έξαρση στις θανατώσεις 500.000 ζώων θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί!
Από τον Μάιο η κυβέρνηση ξέρει τι ακριβώς πρέπει να κάνει για να μην καταστραφεί η κτηνοτροφία στη χώρα. Επιτρέπει, όμως, να θανατωθούν 500.000 αιγοπρόβατα, να διαλυθούν περιουσίες οικογενειών, να εξαθλιωθούν ψυχικά και σωματικά εκατοντάδες βοσκοί που βλέπουν τους κόπους μιας ζωής να ξεπαστρεύονται μέσα σε λίγους μήνες.
- Γράφουν οι Βασίλης Γαλούπης, Ιωάννα Τσέφλιου
Αποκλειστικά υπεύθυνη για την κόλαση που βιώνει ο κτηνοτροφικός τομέας στην Ελλάδα τους τελευταίους μήνες είναι η κυβέρνηση. Εκεί είναι η αιτία των αθρόων εισαγωγών που ακολουθούν, των παιχνιδιών με τις τιμές και κυρίως του πολέμου που δέχεται ένας από τους πιο παραδοσιακούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
Η «δημοκρατία» έχει στα χέρια της και παρουσιάζει μια σειρά από ντοκουμέντα για το έγκλημα που συντελείται κατά της κτηνοτροφίας μέσω των εμβολίων για την ευλογιά. Τα ύποπτα παιχνίδια της κυβέρνησης, με την τρομοκράτηση τόσο των κτηνοτρόφων όσο και της κοινής γνώμης, ξεμπροστιάζονται από την ίδια την Ευρωπαϊκή Ενωση, τις επιτροπές της και τους απεσταλμένους εμπειρογνώμονές της. Η έξαρση των θανατώσεων των κοπαδιών θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί αν απλά ο Τσιάρας, πάντα σε συνεννόηση με τον Μητσοτάκη, δεν αρνούνταν να εφαρμοστούν όσα ζήτησε έγκαιρα η Ε.Ε.
Το πρώτο «χαστούκι» για την κυβέρνηση έρχεται από τα επίσημα έγγραφα της Μόνιμης Επιτροπής της Ε.Ε. για τα Φυτά, τα Ζώα, τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (PAFF), με το ειδικό πόρισμά της για την ευλογιά στην Ελλάδα στις 21 Μαΐου 2025, μετά την επίσκεψη εμπειρογνωμόνων από την Ισπανία (Λ. Ρομέρο) και τη Βουλγαρία (T. Αλεξάντροφ). Εκεί η εξειδικευμένη ευρωπαϊκή επιτροπή ζητούσε από την ελληνική κυβέρνηση να προχωρήσει άμεσα στους εμβολιασμούς των κοπαδιών για την ευλογιά. Αν αυτό είχε συμβεί, τότε θα είχαν γλιτώσει από τις θανατώσεις δεκάδες χιλιάδες ζώα κατά την περίοδο έξαρσης μετά τον Σεπτέμβριο.
Το δεύτερο κι ακόμα πιο ηχηρό «χτύπημα» για την ελληνική κυβέρνηση ήρθε τον Οκτώβριο όταν ο Ολιβερ Βαρχέλι, Ευρωπαίος επίτροπος για την Υγεία και την Ευημερία των Ζώων, έστειλε μια επιστολή-καταπέλτη στον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα. Ηταν η δεύτερη χρονικά επιστολή του Ευρωπαίου αξιωματούχου, έπειτα από αυτή του Σεπτεμβρίου, που αφορούσε «τη δυσμενή επιδημιολογική κατάσταση για την ευλογιά των αιγοπροβάτων στην Ελλάδα» και τη συνάντηση με τον Τσιάρα στις 23 του ίδιου μήνα.
Μεταξύ άλλων ο Βαρχέλι σημείωνε με αυστηρό ύφος προς τον Τσιάρα στις 6 Οκτωβρίου:
1 «Υπάρχουν αδιάσειστες αποδείξεις ότι τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί στην Ελλάδα εδώ και πάνω από έναν χρόνο δεν επαρκούν για να σταματήσουν την εξάπλωση της νόσου, ούτε να μειώσουν τον αριθμό των ζώων που πρέπει να θανατωθούν λόγω της ευλογιάς».
2 «Ο εμβολιασμός είναι το μόνο πρόσθετο μέτρο που μπορεί να σταματήσει την εμφάνιση νέων εστιών ευλογιάς, να περιορίσει την περαιτέρω εξάπλωση στην υπόλοιπη Ελλάδα και να μειώσει τον αριθμό ζώων που πρέπει να θανατωθούν».
3 «Αν η επιδημική κατάσταση δεν βελτιωθεί δραστικά, η επιτροπή θα χρειαστεί να παρατείνει την απαγόρευση και να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής της ώστε να προστατεύσει την υπόλοιπη η Ε.Ε. από πιθανές εισβολές της νόσου».
4 «Αν η Ελλάδα δεν διαχειριστεί σωστά την κατάσταση, είναι υποχρέωση της επιτροπής να διασφαλίσει πως όλα τα απαραίτητα μέτρα έχουν ληφθεί για την προστασία των άλλων κρατών-μελών και των οικονομικών συμφερόντων της Ενωσης».
Οχι μόνο λέει ουσιαστικά άχρηστη κι επικίνδυνη την ελληνική κυβέρνηση ο Ούγγρος επίτροπος, αλλά καταλήγει στην απειλή ότι η ίδια η Ε.Ε. θα αναλάβει πρωτοβουλία να εμβολιάσει τα ζώα, προκειμένου να προστατεύσει το ζωικό κεφάλαιο της Ελλάδας…
Αυστηρή ευρωπαϊκή σύσταση για την ευλογιά
Οσο η κυβέρνηση ισχυριζόταν πως έκανε έγκαιρα όλες τις απαραίτητες κινήσεις για την ευλογιά τόσο οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διέψευδαν τα ψέματα του Μαξίμου και του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης. Ενα από τα σημαντικότερα πειστήρια για του λόγου το αληθές αποτελεί το πόρισμα της Μόνιμης Επιτροπής της Ε.Ε. για τα Φυτά, τα Ζώα, τα Τρόφιμα και τις Ζωοτροφές (PAFF), για την ευλογιά στην Ελλάδα, που εκδόθηκε στις 21 Μαΐου 2025.
Οι Ευρωπαίοι εμπειρογνώμονες κτηνιατρικής ήρθαν στη χώρα μας στις 14-16 Μαΐου. Στις 17 σελίδες της ενδελεχούς αναφοράς τους οι Λ. Ρομέρο και Τ. Αλεξάντροφ σημειώνουν, εκτός των άλλων, πως συναντήθηκαν με όλες τις εγχώριες Αρχές που είναι αρμόδιες για το θέμα, ενώ έκαναν επισκέψεις και επί του πεδίου, τόσο σε ελεύθερες περιοχές όσο και σε μολυσμένες, αλλά και σε σφαγεία.
Αφού έκαναν αναφορά στο σχέδιο έκτακτης ανάγκης που έχει εφαρμοστεί βάσει του ευρωπαϊκού κανονισμού (υγειονομική ταφή, εξάλειψη όλων των ζώων στις πληγείσες εκμεταλλεύσεις, έλεγχος μετακινήσεων κοπαδιών, καθαρισμός και απολύμανση των εκμεταλλεύσεων κ.ά.) προχωρούν σε συμπεράσματα και αυστηρές συστάσεις για την εξάλειψη της ευλογιάς:
1 «Τα μέτρα που έχουν εφαρμοστεί έως τώρα φαίνονται να μην είναι επαρκή: Απαιτούνται αυστηρότερα και πρόσθετα μέτρα για να περιοριστεί και να ανασταλεί η εξάπλωση του ιού».
2 «Οι βοσκότοποι πρέπει να ρυθμιστούν ώστε να αποφεύγονται η επικάλυψη και η επαφή μεταξύ διαφορετικών κοπαδιών».
3 «Πρέπει να ολοκληρωθούν λεπτομερείς επιδημιολογικές έρευνες για τη διερεύνηση της πηγής μόλυνσης και των τρόπων μετάδοσης».
4 «Η εφαρμογή μιας εκστρατείας εμβολιασμού κατά της ευλογιάς συνιστάται ιδιαίτερα – αυστηρά, τουλάχιστον μέσα στις περιορισμένες ζώνες. Αυτή η απόφαση πρέπει να έχει την υποστήριξη των ενώσεων και οργανώσεων των κτηνοτρόφων, καθώς και της γαλακτοβιομηχανίας».
Οσο ο Τσιάρας και η κυβέρνηση που εκπροσωπεί προπαγάνδιζαν και εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι τα εμβόλια είναι επικίνδυνα, άρα και αχρείαστα, τόσο θα έρχονται αντιμέτωποι με το ευρωπαϊκό πόρισμα ειδικών και τις αυστηρές προτροπές για μαζικό εμβολιασμό των αιγοπροβάτων.
«Ψαλίδι» στην προκαταβολή για τις θανατώσεις
Εκτεθειμένος εμφανίζεται ο Τσιάρας και σχετικά με τις αποζημιώσεις-ψίχουλα της κυβέρνησης για τα εξολοθρευμένα κοπάδια, καθώς οι κυβερνητικές εξαγγελίες απέχουν πολύ από τις ίδιες τις ευρωπαϊκές συστάσεις. Η Κομισιόν εισηγείται άμεση αποζημίωση με προκαταβολή 50% της αξίας των ζώων που θανατώνονται, με βάση τα συνολικά στοιχεία παραγωγής. Με μέση τιμή που εκτιμάται στα 500 ευρώ ανά ζώο, η προκαταβολή θα έπρεπε να φτάνει τα 250 ευρώ. Αντ’ αυτού, η κυβέρνηση βαφτίζει «γενναιοδωρία» αποζημιώσεις ύψους περίπου 180 ευρώ, αγνοώντας τις συστάσεις και πουλώντας αφήγημα σύγκρισης με άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
«Παιχνίδια» τρόμου από τον Τσιάρα για τη φέτα
Ενα μεθοδευμένο παιχνίδι φόβου, με ενορχηστρωτή τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστα Τσιάρα, στήθηκε γύρω από τον εμβολιασμό των αιγοπροβάτων τις τελευταίες εβδομάδες. Συνειδητά τρομοκράτησε τον αγροτικό κόσμο με παραπλανητικές δηλώσεις, προπαγανδίζοντας, ψευδώς όπως αποδεικνύεται, ότι ο εμβολιασμός ισοδυναμεί με καταστροφή της φέτας και «μπλοκάρισμα» της παραγωγής.
«Τα επιστημονικά δεδομένα που έχουμε λένε ότι ο κίνδυνος να καταστεί η χώρα μας ενδημική έπειτα από εμβολιασμό είναι περισσότερο από υπαρκτός» είχε δηλώσει τον Νοέμβριο. Η εικόνα που μεταφέρθηκε στους κτηνοτρόφους ήταν ότι τα προϊόντα από εμβολιασμένα ζώα καθίστανται αυτομάτως μη αξιοποιήσιμα. Ομως το ισχύον ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο λέει ακριβώς το αντίθετο. Ο κανονισμός (2016/429) και ο εκτελεστικός κανονισμός (2020/687) της Ε.Ε. δεν απαγορεύουν την παραγωγή προϊόντων ζωικής προέλευσης σε περιοχές όπου εφαρμόζεται εμβολιασμός. Τα ζώα αρμέγονται κανονικά και τα τυροκομικά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης της φέτας ΠΟΠ, παράγονται χωρίς υγειονομικούς περιορισμούς.
Η διαφοροποίηση δεν αφορά την παραγωγή, αλλά τη διακίνηση. Το άρθρο 43 του εκτελεστικού κανονισμού προβλέπει ότι προϊόντα από ζώνες προστασίας ή επιτήρησης διακινούνται υπό όρους. Πρόκειται για περιορισμούς που σχετίζονται με ελέγχους και ιχνηλασιμότητα. Τα παραπάνω επιβεβαιώνονται και από ανθρώπους της αγοράς. Ο Θωμάς Μόσχος, πρόεδρος του Αγροτικού Συλλόγου Καστοριάς, εξηγεί ότι τα προϊόντα ΠΟΠ δεν επηρεάζονται από τον εμβολιασμό, υπενθυμίζοντας πως τα αιγοπρόβατα εμβολιάζονται ήδη για τον αφθώδη πυρετό, χωρίς να έχει υπάρξει ποτέ κατάρρευση της παραγωγής.
«Εχουν ήδη τεθεί σε ισχύ περιορισμοί, οι οποίοι δεν επηρεάζουν τα προϊόντα» σημειώνει χαρακτηριστικά. Κι όμως, αντί η πολιτική ηγεσία να ανοίξει τη συζήτηση για αποζημιώσεις και στήριξη των κτηνοτρόφων, επέλεξε να μετατοπίσει το βάρος στο αν «κινδυνεύει η φέτα». «Η φέτα είναι ένα παγκόσμιο προϊόν, που δεν είναι απλώς ΠΟΠ, αλλά brand για εμάς, συμβάλλει αδιανόητα υψηλά στις εξαγωγές και δημιουργεί τεράστια εθνική υπεραξία. Φαντάζεστε, έπειτα από πέντε χρόνια, να υποβαθμιστούν οι εξαγωγές;» είχε δηλώσει ύπουλα ο Τσιάρας, δραματοποιώντας τις συνέπειες του εμβολιασμού, προκειμένου να σπείρει τον φόβο στους επαγγελματίες του κλάδου:
«Γι’ αυτό όλες οι προσπάθειες πρέπει να στραφούν στην εκρίζωση της νόσου. Αυτό μπορεί να σημαίνει απώλεια ζωικού κεφαλαίου, αλλά αν αφήσουμε τη νόσο να προχωρήσει, τότε δεν θα μπορέσουμε να κρατήσουμε όρθια την ελληνική κτηνοτροφία». Οι δηλώσεις αυτές δεν ήταν απλώς υπερβολικές, αλλά επικίνδυνες. Διότι τα ίδια τα ευρωπαϊκά δεδομένα που επικαλέστηκε ο υπουργός διαχωρίζουν ρητά την ασφάλεια των προϊόντων από τους διοικητικούς περιορισμούς στη διακίνηση, εκθέτοντας όσους επένδυσαν στον φόβο, αντί στην αλήθεια.
Τους οδήγησαν στην παράνομη εισαγωγή τουρκικών εμβολίων
Η ανικανότητα της κυβέρνησης να αντιμετωπίσει την έξαρση της νόσου ώθησε μερίδα των κτηνοτρόφων στο λαθρεμπόριο εμβολίων και στην απόπειρα εισαγωγής παράνομων σκευασμάτων στη χώρα. Το ίδιο το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων γνώριζε για την κατάσταση και μάλιστα το παραδέχτηκε σε επίσημο έγγραφο που τέθηκε υπόψη της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στο πλαίσιο της συζήτησης για τον εμβολιασμό κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.
Στην παρουσίαση με τίτλο «SGP Current Situation», που κατατέθηκε τον Οκτώβριο του 2025, το υπουργείο ενημέρωσε τη Μόνιμη Επιτροπή «PAFF» για την Ασφάλεια των Τροφίμων και των Ζωοτροφών, όπως και τα κράτη-μέλη, όχι μόνο για την επιδημιολογική εικόνα της νόσου, αλλά και για την ύπαρξη «φωνών» και αναφορών σχετικά με παράνομους εμβολιασμούς και εισαγωγές μη εγκεκριμένων εμβολίων στην ελληνική επικράτεια. Η κυβέρνηση, όμως, αν και γνώριζε, περιορίστηκε σε διαπιστώσεις, χωρίς να λάβει εγκαίρως προληπτικά μέτρα για να αποτρέψει τη δημιουργία ενός παράλληλου, ανεξέλεγκτου δικτύου παράνομων σκευασμάτων.
Η απουσία ουσιαστικής παρέμβασης αποτυπώθηκε και στην πράξη. Στις 16 Οκτωβρίου, στο τελωνείο των Κήπων στον Εβρο, όχημα με ελληνικές πινακίδες που οδηγούσε 60χρονος μειονοτικός από τη Θράκη, επιστρέφοντας από την Κεσάνη της Τουρκίας, εντοπίστηκε να μεταφέρει 24 μη εγκεκριμένα κτηνιατρικά σκευάσματα με την ονομασία Poxdoll, τουρκικό εμβόλιο κατά της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.