Στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ κατέθεσε ο πρώην υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Αλέξανδρος Κοντός, αποδίδοντας τις «απαράδεκτες» καταστάσεις σε ιδιωτικά, μη πιστοποιημένα Κέντρα Υποδοχής Δηλώσεων (ΚΥΔ) και στους πλημμελείς ελέγχους.
Ο κ. Κοντός υπηρέτησε ως υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης από το 2004 έως το 2007 και στη συνέχεια ως υπουργός έως τον ανασχηματισμό του 2009, διατηρώντας ουσιαστικό ρόλο στην εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) και στη δημιουργία του Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης και Ελέγχου (ΟΣΔΕ).
Στην κατάθεσή του, τόνισε ότι τα προβλήματα στην καταβολή των κοινοτικών ενισχύσεων είχαν βαθιές ρίζες. Η ΚΑΠ 1997-2003 προέβλεπε την καταβολή επιδοτήσεων με βάση την παραγωγή, τη δήλωση αγροτεμαχίων και τους ελέγχους, ωστόσο στην πράξη οι διαδικασίες αυτές παραβιάζονταν. Κάποιοι παραγωγοί και έμποροι δήλωναν ψευδώς μεγαλύτερες ποσότητες, ενώ μέχρι το 2006 η χώρα δεν διέθετε αξιόπιστο σύστημα καταγραφής αγροτεμαχίων, με αποτέλεσμα πολλοί να δηλώνουν τα ίδια χωράφια. Παράλληλα, οι έλεγχοι ήταν ανεπαρκείς και όχι σύμφωνα με τις απαιτήσεις της Ε.Ε., δημιουργώντας σημαντικά κενά στη διαφάνεια των πληρωμών.
Ο κ. Κοντός επισήμανε ότι η ίδρυση του ΟΣΔΕ ήταν επιβεβλημένη για την ασφαλή και διαφανή διαχείριση των ενισχύσεων. Μέσα σε ένα πλαίσιο πίεσης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και υπό απειλή περικοπής των ενισχύσεων, το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης ανέλαβε το 2006 δεσμεύσεις μέσω ενός Σχεδίου Δράσης για την ολοκλήρωση του συστήματος έως τις 31 Δεκεμβρίου 2008. Από το 2007, οι προσπάθειες κλιμακώθηκαν με τη δημιουργία ειδικής ομάδας εργασίας, την προμήθεια ορθοφωτοχαρτών, την ανάπτυξη λογισμικού και την ενίσχυση των επιτόπιων και διοικητικών ελέγχων.
Η ολοκλήρωση του ΟΣΔΕ τον Δεκέμβριο του 2008, όπως τόνισε ο πρώην υπουργός, αποτέλεσε ορόσημο για την ελληνική αγροτική πολιτική. Για πρώτη φορά οι κοινοτικές ενισχύσεις καταβλήθηκαν στους δικαιούχους εντός του ίδιου έτους, με πλήρη διαφάνεια και αξιοπιστία, ενώ η χώρα απέφυγε τις πιθανές περικοπές και κατηγορίες από την Ε.Ε. Παρά τη σημαντική πρόοδο, όμως, τα ιδιωτικά, μη πιστοποιημένα ΚΥΔ και οι ελλιπείς έλεγχοι επέτρεψαν σε επιτήδειους να παραβιάσουν το σύστημα, δημιουργώντας ζημία σε χιλιάδες έντιμους αγρότες και απομειώνοντας το εθνικό απόθεμα που προορίζεται για νέους και επενδυτικούς αγρότες.
«Με αισθήματα λύπης και απογοήτευσης παρακολουθώ όπως όλοι οι πολίτες τις αποκαλύψεις σχετικά με αυτό που αποκαλείται σήμερα «σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ».
Όπως όλοι, έτσι κι εγώ έχω εύλογα ερωτήματα για το πώς ένα αξιόπιστο και θωρακισμένο σύστημα έφτασε να γίνει βορά στα χέρια επιτήδειων και απατεώνων, σε βάρος χιλιάδων έντιμων αγροτών που δίνουν καθημερινά τον αγώνα της επιβίωσης.
Τα ιδιωτικά μη πιστοποιημένα ΚΥΔ που λειτουργούσαν ανεξέλεγκτα, σε αντίθεση με τα πιστοποιημένα που λειτουργούσαν μόνο στους συνεταιρισμούς υπό τον πλήρη έλεγχο του ΟΠΕΚΕΠΕ, οι τεχνικές λύσεις, χωρίς τις απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες και οι πλημμελείς έλεγχοι του Οργανισμού οδήγησαν σε πρωτοφανείς και απαράδεκτες καταστάσεις.
Το χειρότερο όμως για μένα είναι ότι τα παράνομα ποσά αφαιρέθηκαν από το εθνικό απόθεμα που προέρχεται από παρακράτηση μέρους των επιδοτήσεων όλων των παραγωγών και έχει ως σκοπό την ενίσχυση νέων αγροτών νεοεισερχόμενων στην αγροτική δραστηριότητα καθώς και αγροτών που πραγματοποιούν επενδύσεις βελτίωσης και ανάπτυξης των αγροτικών εκμεταλλεύσεών τους», τόνισε ο πρώην υπουργός.
Ο κ. Κοντός κάλεσε σε άμεσες διορθώσεις για τη θωράκιση του συστήματος και σε ταχεία ποινική διερεύνηση όλων όσων παρανόμησαν, υπογραμμίζοντας ότι οι ενέργειες αυτές είναι απαραίτητες για την προστασία των έντιμων αγροτών και την ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα. Όπως σημείωσε, μόνο μέσα από διαφάνεια, έλεγχο και υπευθυνότητα μπορεί η χώρα να διασφαλίσει την βιωσιμότητα και τη συνέχιση της αγροτικής δραστηριότητας στην ελληνική ύπαιθρο.
«Είναι επιτακτική ανάγκη να γίνουν άμεσα οι απαιτούμενες διορθώσεις για τη θωράκιση του συστήματος, ώστε να μην επαναληφθούν στο μέλλον παρόμοιες έκνομες και προκλητικές πρακτικές. Και βεβαίως απαιτείται ταχύτατη και σε βάθος ποινική διερεύνηση, δίωξη και τιμωρία όλων όσοι παρανόμησαν.
Το αξιώνουν πρώτοι απ΄όλους οι πολλές χιλιάδες έντιμοι αγρότες και κτηνοτρόφοι μας, που επιμένουν παρά τις αντιξοότητες, να αγωνίζονται για την επιβίωση του πρωτογενούς τομέα, κρατώντας ζωντανή την ελληνική περιφέρεια», κατέληξε ο κ. Κοντός.