Η επιχείρηση που οδήγησε στον θάνατο του διαβόητου βαρόνου ναρκωτικών Νεμέσιο Οσεγκέρα, γνωστού ως «Ελ Μέντσο» αποτέλεσε την πρώτη μεγάλη δοκιμασία μιας νέας, πιο επιθετικής στρατηγικής των Ηνωμένες Πολιτείες στον πόλεμο κατά των καρτέλ, με κεντρικό εργαλείο την πληροφορία, τη στρατιωτική τεχνογνωσία και τη διακρατική συνεργασία.
Παρότι οι μεξικανικές αρχές εκτέλεσαν την επιχείρηση στο έδαφός τους, η συμβολή των ΗΠΑ αποδείχθηκε κρίσιμη στο επίπεδο της συλλογής πληροφοριών, της ανάλυσης και του εντοπισμού του στόχου.
Καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε η Κοινή Διυπηρεσιακή Μονάδα Κατά των Καρτέλ (Joint Interagency Task Force Counter Cartel – JIATF-CC), μια νεοσύστατη δομή του Πεντάγωνο, που δημιουργήθηκε με αποκλειστική αποστολή την εξάρθρωση των δικτύων διακίνησης ναρκωτικών.
Η μονάδα αυτή συγκεντρώνει δεδομένα από πολλαπλές αμερικανικές υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων:
- στρατιωτικές υπηρεσίες πληροφοριών
- ομοσπονδιακές υπηρεσίες επιβολής νόμου
- υπηρεσίες παρακολούθησης συνόρων
- υπηρεσίες ηλεκτρονικών υποκλοπών και δορυφορικής επιτήρησης
Η JIATF-CC αξιοποιεί τεχνικές που αναπτύχθηκαν στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, εφαρμόζοντας παρόμοιες μεθόδους εντοπισμού και εξουδετέρωσης δικτύων, όπως αυτές που χρησιμοποιήθηκαν κατά της Αλ Κάιντα και του Ισλαμικό Κράτος.
Η στρατηγική δεν επικεντρώνεται πλέον μόνο στη σύλληψη μεμονωμένων προσώπων, αλλά στη χαρτογράφηση ολόκληρων δικτύων, των οικονομικών ροών τους και των επιχειρησιακών τους δυνατοτήτων.
Πληροφορίες υψηλής ακρίβειας και εντοπισμός στόχου
Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι υπηρεσίες των ΗΠΑ είχαν καταρτίσει λεπτομερή φάκελο για τον Οσεγκέρα, με πληροφορίες που περιλάμβαναν:
- κινήσεις και τοποθεσίες
- δίκτυα προστασίας
- επικοινωνίες και συνεργάτες
- επιχειρησιακές βάσεις και κρησφύγετα
Αυτός ο φάκελος διαβιβάστηκε στις μεξικανικές αρχές, οι οποίες σχεδίασαν και εκτέλεσαν την επιχείρηση.
Η συνεργασία αυτή αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας μορφής αμερικανικής εμπλοκής: χωρίς άμεση στρατιωτική παρουσία στο πεδίο, αλλά με καθοριστικό ρόλο στο επίπεδο της πληροφορίας.
