Η Ισλανδία εξετάζει το ενδεχόμενο να διεξαχθεί νωρίτερα από το αναμενόμενο δημοψήφισμα για την επανέναρξη των συνομιλιών ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, πιθανόν ήδη τον Αύγουστο, σύμφωνα με δύο πηγές που γνωρίζουν τις προετοιμασίες της χώρας για ένταξη.
Το ενδιαφέρον για την επέκταση της ΕΕ φαίνεται να αυξάνεται, με τις Βρυξέλλες να εξετάζουν σχέδιο που θα μπορούσε να δώσει μερική ένταξη στην Ουκρανία από το επόμενο έτος, ενώ το Μαυροβούνιο, ως βασικός υποψήφιος, έκλεισε τον προηγούμενο μήνα ένα ακόμη κεφάλαιο διαπραγματεύσεων.
Η κυβερνητική συμμαχία της Ρέικιαβικ είχε υποσχεθεί δημοψήφισμα μέχρι το 2027, μετά από πάγωμα των συνομιλιών το 2013. Ωστόσο, η διαδικασία επιταχύνεται λόγω γεωπολιτικών αναταράξεων και της απόφασης των ΗΠΑ να επιβάλουν δασμούς στην Ισλανδία, καθώς και των απειλών του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Το ισλανδικό κοινοβούλιο αναμένεται να ανακοινώσει την ημερομηνία του δημοψηφίσματος εντός των επόμενων εβδομάδων. Εάν οι Ισλανδοί ψηφίσουν υπέρ, η χώρα θα μπορούσε να ενταχθεί στην ΕΕ πριν από οποιαδήποτε άλλη υποψήφια χώρα.
Η Ευρωπαία επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, ανέφερε ότι η συζήτηση για τη διεύρυνση «μετατοπίζεται προς ζητήματα ασφάλειας, αίσθηση ένταξης και διατήρηση της ικανότητας δράσης σε έναν κόσμο με ανταγωνιστικές σφαίρες επιρροής».
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, τόνισε τη σημασία της συνεργασίας με την Ισλανδία, επισημαίνοντας ότι «προσφέρει σταθερότητα και προβλεψιμότητα σε έναν ασταθή κόσμο». Η ίδια θα επισκεφθεί ξανά την Αρκτική περιοχή τον Μάρτιο.
Η Ισλανδία είχε αιτηθεί ένταξης στην ΕΕ το 2009, στη διάρκεια χρηματοπιστωτικής κρίσης που οδήγησε στην κατάρρευση και των τριών μεγαλύτερων τραπεζών της. Ωστόσο, οι συνομιλίες παγώθηκαν το 2013 και το 2015 η Ρέικιαβικ ζήτησε να μην θεωρείται πλέον υποψήφια χώρα.
Η γεωπολιτική σημασία της Ισλανδίας στον Βόρειο Ατλαντικό, η απουσία στρατού και η εξάρτηση από το ΝΑΤΟ και τη διμερής συμφωνία άμυνας με τις ΗΠΑ, καθιστούν τη χώρα στρατηγικά σημαντική για την ΕΕ. Ταυτόχρονα, τα οικονομικά οφέλη από την ένταξη φαίνεται να αυξάνουν τη στήριξη του κοινού, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις.
Ωστόσο, η πορεία προς την ένταξη δεν είναι εύκολη. Η μεγαλύτερη πιθανή δυσκολία αφορά τα δικαιώματα αλιείας, τομέα κεντρικό για την Ισλανδία και σημαντικό ζήτημα στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις. Το Brexit, όμως, έχει αλλάξει το πλαίσιο, καθώς η Βρετανία πλέον δεν αποτελεί μέλος της ΕΕ και τα ζητήματα αλιείας ενδέχεται να αποτελέσουν λιγότερο εμπόδιο.
Αν οι Ισλανδοί αποφασίσουν να επανεκκινήσουν τις συνομιλίες με την ΕΕ, η διαδικασία θα μπορούσε να κινηθεί γρήγορα. Η Ισλανδία είναι ήδη μέλος του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και της ζώνης Σένγκεν, με αποτέλεσμα πολλές νομοθεσίες της ΕΕ να εφαρμόζονται ήδη στην πράξη.
