Στοιχεία-σοκ από την έκθεση «Ήλιος» για τον Ιανουάριο του 2026 αποκαλύπτουν τη χαώδη διαφορά ανάμεσα σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, με τις νέες συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων να είναι σχεδόν διπλάσιες.
Την παγίωση ενός συστήματος δύο ταχυτήτων επιβεβαιώνουν τα επίσημα δεδομένα του Υπουργείου Εργασίας. Η ψαλίδα ανάμεσα στις παροχές του Δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα παραμένει προκλητικά ανοιχτή, με τους συνταξιούχους της ιδιωτικής οικονομίας να αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των χαμηλοσυνταξιούχων της χώρας.
Τα νούμερα της ανισότητας
Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση «Ήλιος», οι νέες συντάξεις γήρατος που εκδόθηκαν τον Ιανουάριο του 2026 παρουσιάζουν την εξής εικόνα:
• Δημόσιο: Μέση μεικτή σύνταξη στα 1.545,63 ευρώ.
• Λοιπά Ταμεία (ΕΦΚΑ): Μέση μεικτή σύνταξη στα 915,45 ευρώ.
Η διαφορά των 630,17 ευρώ ανάμεσα στις δύο κατηγορίες αντιστοιχεί ουσιαστικά σε μία επιπλέον κατώτατη σύνταξη. Η απόκλιση αυτή φτάνει το 46,2%, υπογραμμίζοντας την αδυναμία του ιδιωτικού τομέα να εξασφαλίσει αξιοπρεπείς αποδοχές στους απόμαχους της εργασίας.
Γιατί υστερεί ο ιδιωτικός τομέας
Η εξήγηση για αυτό το χάσμα εντοπίζεται σε δομικά χαρακτηριστικά της αγοράς εργασίας. Οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δύσκολα συμπληρώνουν 40 έτη ασφάλισης, σε αντίθεση με το Δημόσιο όπου η μονιμότητα εγγυάται σταθερή και συνεχή ανοδική πορεία εισφορών.
Παράλληλα, η έρευνα της ΕΝΥΠΕΚΚ αναδεικνύει τις συνέπειες των μνημονιακών πολιτικών. Το πολυετές πάγωμα των μισθών και των τριετιών (2012-2023), η κατάργηση επιδομάτων και η αδρανοποίηση των Συλλογικών Συμβάσεων οδήγησαν σε κατάρρευση των συντάξιμων αποδοχών.
Η «παγίδα» των ελεύθερων επαγγελματιών
Ιδιαίτερα ανησυχητική είναι η κατάσταση για τους αυτοαπασχολούμενους και τους αγρότες. Σχεδόν 8 στους 10 επιλέγουν την κατώτατη ασφαλιστική κατηγορία των 250,77 ευρώ μηνιαίως, προσπαθώντας να ανταπεξέλθουν στα τρέχοντα έξοδα.
Αυτή η επιλογή όμως οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια σε μελλοντικές συντάξεις που δεν ξεπερνούν τα 800 ευρώ μεικτά (περίπου 752 ευρώ καθαρά), ακόμα και μετά από 40 χρόνια εργασίας. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η αλλαγή κατηγορίας λίγο πριν τη συνταξιοδότηση δεν διορθώνει τη ζημιά, καθώς ο υπολογισμός βασίζεται στον μέσο όρο των εισφορών από το 2002 και μετά.
Το όριο της φτώχειας
Παρά την ετήσια αναπροσαρμογή του 2,4% που ενσωματώθηκε τον Ιανουάριο, η μέση σύνταξη γήρατος διαμορφώνεται στα 865,58 ευρώ. Το πλέον αποκαλυπτικό στοιχείο είναι ότι μόλις το 42,7% των κύριων συντάξεων υπερβαίνει το «ψυχολογικό» όριο των 1.000 ευρώ, αφήνοντας 6 στους 10 συνταξιούχους σε επίπεδα διαβίωσης που απέχουν από το να χαρακτηριστούν αξιοπρεπή.
