Πρόταση-μαμούθ από τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας της Πολωνίας, Άνταμ Γκλαπίνσκι, για την άντληση έως και 48 δισ. ζλότι (13 δισ. δολάρια) από τα αποθέματα χρυσού της χώρας.
Σε μια κίνηση που αναμένεται να προκαλέσει έντονες πολιτικές και νομικές αντιδράσεις, ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Πολωνίας (NBP), Άνταμ Γκλαπίνσκι, παρουσίασε στον Πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι ένα εναλλακτικό σχέδιο χρηματοδότησης των αμυντικών δαπανών της χώρας.
Η πρόταση έρχεται ως απάντηση στο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δανείων «SAFE» (Security Action for Europe), ύψους 150 δισ. ευρώ, το οποίο ο Πολωνός Πρόεδρος και η κυβέρνηση Τραμπ στις ΗΠΑ επικρίνουν, θεωρώντας ότι ευνοεί την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία εις βάρος των αμερικανικών συμφερόντων.
Οι λεπτομέρειες του σχεδίου «SAFE 0%»
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις κεκλεισμένων των θυρών συζητήσεις, το σχέδιο προβλέπει:
Πώληση μέρους των 550 τόνων χρυσού που κατέχει η NBP για τη δημιουργία άμεσου κέρδους.
Πρόσθετη χρηματοδότηση 12 δισ. ζλότι από άλλες πηγές της κεντρικής τράπεζας, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό για φέτος στα 60 δισ. ζλότι.
Συνολική αξία που μπορεί να φτάσει τα 185 δισ. ζλότι σε βάθος πενταετίας, ποσό αντίστοιχο με τα δάνεια που αναλογούν στην Πολωνία από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα.
Η «Αμερικανική» σύνδεση
Ο Πρόεδρος Ναβρότσκι, ο οποίος διατηρεί στενούς δεσμούς με την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, υποστήριξε ότι το δικό του πρόγραμμα «SAFE 0%» θα επέτρεπε στην Πολωνία να αγοράσει αμερικανικά μαχητικά F-35, τα οποία θεωρεί τα πιο προηγμένα στον κόσμο, χωρίς τους περιορισμούς που θέτει η ΕΕ για προμήθειες εντός Ευρώπης.
Νομικά και πολιτικά εμπόδια
Παρά την αισιοδοξία του Γκλαπίνσκι, το εγχείρημα αντιμετωπίζει σοβαρές δυσκολίες:
Νομικό πλαίσιο: Η κεντρική τράπεζα απαγορεύεται να χρηματοδοτεί απευθείας την κυβέρνηση.
Πολιτική κόντρα: Ο Πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ παραμένει προσηλωμένος στο επίσημο ευρωπαϊκό πρόγραμμα δανείων.
Νομοθετικές αλλαγές: Ίσως απαιτηθεί ειδική νομοθεσία για την ανατίμηση των αποθεμάτων χρυσού ώστε να παραχθεί λογιστικό κέρδος προς απόδοση στο κράτος.
Η Πολωνία υπήρξε ο μεγαλύτερος αγοραστής χρυσού παγκοσμίως το προηγούμενο διάστημα, με στόχο να φτάσει τους 700 τόνους αποθεμάτων ως ανάχωμα στη γεωπολιτική αστάθεια. Η ξαφνική πρόταση για ρευστοποίηση μέρους αυτών των αποθεμάτων σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή στρατηγικής υπό την πίεση των εξοπλιστικών αναγκών.
