Στο νέο του ντοκιμαντέρ με τίτλο «Inside the Manosphere», ο Βρετανός δημιουργός Louis Theroux σκιαγραφεί το πορτρέτο μιας νέας γενιάς Αμερικανών και Βρετανών influencers.
Πρόκειται για άνδρες που έχουν εμμονή με την εικόνα τους, το γυμναστήριο και τις οθόνες, ισχυριζόμενοι ότι επαναπροσδιορίζουν την ανδρική ταυτότητα στον σύγχρονο κόσμο. Ωστόσο, η πραγματικότητα που αναδύεται μέσα από το φιλμ (διαθέσιμο στο Netflix) είναι διαφορετική: η περιβόητη «manosphere*» ή ανδρόσφαιρα μοιάζει πλέον με ένα κενό περιεχομένου πυροτέχνημα που βασίζεται στην εξαπάτηση.
Παλιές ιδέες από νέο «βήμα»
Αν και ο όρος μετρά ήδη 15 χρόνια ζωής, οι απόψεις που προωθούν οι πρωταγωνιστές του Theroux νεαροί με ονόματα όπως HSTikkyTokky και Sneako δεν έχουν τίποτα το καινοτόμο. Αντιθέτως, ανακυκλώνουν αρχέγονα στερεότυπα, το κυνήγι του εύκολου χρήματος, τη μυϊκή υπεροχή, τα πανάκριβα αυτοκίνητα και τη σεξουαλική κατάκτηση όσο το δυνατόν περισσότερων γυναικών. Παρόλο που οι αδελφοί Tate (Andrew και Tristan) δεν μιλούν απευθείας στην κάμερα, η σκιά τους και η επιρροή τους είναι πανταχού παρούσα.
Πίσω από τη βιτρίνα της χλιδής, αυτοί οι δημιουργοί πουλάνε ακραίες και συχνά παράλογες θεωρίες, από τον μισογυνισμό (ισχυριζόμενοι ότι οι γυναίκες δεν πρέπει να ψηφίζουν) μέχρι σκοτεινές αντισημιτικές συνωμοσίες για μια «παγκόσμια κυβέρνηση» που ελέγχει τα πάντα. Πρόκειται για ρητορική μίσους που υπήρχε σε φυλλάδια του 19ου αιώνα, η οποία απλώς «εκσυγχρονίστηκε» μέσω των αλγορίθμων.
Η οικονομία της προσοχής και τα «σόου» βίας
Είναι αμφίβολο αν αυτοί οι άνδρες πιστεύουν όσα κηρύττουν. Φαίνεται να γνωρίζουν καλά ότι στην «οικονομία της προσοχής», όσο πιο ακραίος είσαι, τόσο περισσότερα κλικ κερδίζεις. Για να κρατήσουν το κοινό τους σε εγρήγορση, κλιμακώνουν τη συμπεριφορά τους, από λεκτικές επιθέσεις και προσβολές, φτάνουν στο σημείο να βιντεοσκοπούν σεξουαλικές πράξεις ή ακόμη και ξυλοδαρμούς αγνώστων στον δρόμο.
Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια επιχείρηση χειραγώγησης. Στόχος τους είναι να πουλήσουν αμφίβολα επενδυτικά προγράμματα ή συνδρομές σε «διαδικτυακά πανεπιστήμια» που υπόσχονται εύκολο πλουτισμό, εκμεταλλευόμενοι την ανασφάλεια ευάλωτων εφήβων.
Η πτώση της δημοτικότητας και η πολιτική απογοήτευση
Παρά τις εικόνες με ορδές εφήβων που τους αποθεώνουν, υπάρχουν ενδείξεις ότι η επιρροή τους φθίνει. Αυτό αντικατοπτρίζεται και στην πολιτική σκηνή των ΗΠΑ. Ενώ πολλοί από αυτούς τους influencers ταυτίστηκαν με τον Donald Trump, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η υποστήριξη των νέων ανδρών προς τον πρόεδρο υποχωρεί (από 43% τον Φεβρουάριο του 2025 στο 33% τον Φεβρουάριο του 2026).
Η γενιά Gen Z φαίνεται ιδιαίτερα απογοητευμένη, ειδικά με την εμπλοκή των ΗΠΑ στον πόλεμο στο Ιράν. Οι νέοι αντιλαμβάνονται ότι οι κραυγές και οι προσβολές στο διαδίκτυο δεν λύνουν τα πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας, όπως η ακρίβεια στα τρόφιμα.
Μια παγκόσμια στροφή
Παρά τη ζημιά που έχουν προκαλέσει αυτοί οι δημιουργοί, οι απόψεις τους δεν αποτελούν την πλειοψηφία. Μια πρόσφατη διεθνής έρευνα (2026) σε 29 χώρες έδειξε ότι πάνω από τους μισούς άνδρες της Gen Z συμφωνούν πως «τα πράγματα θα λειτουργούσαν καλύτερα αν περισσότερες γυναίκες κατείχαν θέσεις ευθύνης στην κυβέρνηση και τις επιχειρήσεις».
Καθώς η ρητορική της manosphere γίνεται πλέον μέρος του κατεστημένου, χάνει τη γοητεία του «απαγορευμένου» και της «επανάστασης». Οι νέοι αρχίζουν να συνειδητοποιούν ότι αυτοί οι influencers δεν πρόκειται να τους χαρίσουν ούτε γρήγορα αυτοκίνητα ούτε μια καλύτερη ζωή, είναι απλώς οι επόμενοι στη σειρά που προσπαθούν να τους εξαπατήσουν.
Με τον όρο Manosphere* (Ανδρόσφαιρα) περιγράφουμε ένα σύνολο ιστοσελίδων, blogs, podcasts και λογαριασμών στα social media που εστιάζουν σε θέματα ανδρισμού. Περιλαμβάνει διάφορες υποομάδες (όπως ακτιβιστές για τα δικαιώματα των ανδρών, “incels”, Pick-Up Artists κ.α.), οι οποίες συχνά μοιράζονται κοινές πεποιθήσεις που στρέφονται κατά του φεμινισμού, προωθούν παραδοσιακούς ή ακραίους ρόλους των φύλων και συχνά χαρακτηρίζονται από μισογυνική ρητορική και θεωρίες συνωμοσίας.
