Οι νέες διαχωριστικές γραμμές έχουν ήδη χαραχτεί. Και το ερώτημα είναι ποιοι θα καταφέρουν να τις εκφράσουν με αξιοπιστία και πλειοψηφικούς όρους…
- Του Ανδρέα Καψαμπέλη
Τώρα που τα «φώτα» έσβησαν στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ -και η μάχη μεταφέρθηκε στα εσωκομματικά κουκιά- το ερώτημα επιστρέφει: υπάρχει Κέντρο σήμερα;
Ο χώρος που κάποτε αυτοπροσδιοριζόταν ως Κέντρο της ελληνικής πολιτικής ζωής μοιάζει να ψάχνει ακόμη τον διακόπτη. Η αλήθεια, όμως, είναι βαθύτερη. Οι διαχωριστικές γραμμές στην ελληνική κοινωνία έχουν αλλάξει εδώ και χρόνια. Οι παλιές συντεταγμένες -Αριστερά, Δεξιά, Κέντρο- έχουν σχεδόν αχρηστευθεί. Η κοινωνία έχει μετακινηθεί, αλλά η πολιτική συχνά προσποιείται ότι βαδίζει ακόμη πάνω σε χάρτες του 1980 ή του 2000.
Σε αυτό το περιβάλλον, το ίδιο το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται μπροστά σε ένα υπαρξιακό δίλημμα. Και από πρωταγωνιστής διολισθαίνει σε ρόλο πολιτικού μαυσωλείου: έναν χώρο μνήμης χωρίς πραγματική επιρροή στο παρόν και το μέλλον, που «πουλά» περισσότερο νοσταλγία και συναίσθημα.
Η μεγάλη τομή ξεκίνησε με την κρίση του 2010 και ολοκληρώθηκε στα χρόνια των Μνημονίων. Η παλιά σύγκρουση «λαϊκή Αριστερά εναντίον αστικής Δεξιάς» διαλύθηκε μέσα στη σκόνη των capital controls και των εκλογικών ανατροπών. Στη θέση της εμφανίστηκαν νέες γραμμές, που διαπερνούν οριζόντια το πολιτικό σύστημα και το οδηγούν σε πλήρη αναδιάταξη.
Ποιο Κέντρο, λοιπόν; Της αποφασιστικής υπεράσπισης των κυριαρχικών δικαιωμάτων χωρίς υποχωρήσεις ή το Κέντρο της ενδοτικότητας και των ετεροβαρών συμβιβασμών; Το Κέντρο της αυστηρής προστασίας των συνόρων, των ταχέων επιστροφών και της προτεραιότητας στην ασφάλεια και τη συνοχή ή το Κέντρο της «ανοιχτής προσέγγισης» που, στην πράξη, μετατρέπει τη χώρα σε ξέφραγο αμπέλι και αγνοεί τις επιπτώσεις στην καθημερινότητα;
Το Κέντρο ενός κοινωνικού κράτους που λειτουργεί ως ασπίδα για τον πολίτη ή το Κέντρο μιας πολιτικής αναλγησίας, υποταγμένης στα καρτέλ και στον νεοφιλελευθερισμό, απέναντι στη μεσαία τάξη και στους πιο αδύναμους; Το Κέντρο της υπεράσπισης των παραδοσιακών αξιών και της εθνικής ταυτότητας ή το Κέντρο μιας «woke» ατζέντας και ενός ακραίου πολυπολιτισμού που αποκόπτει τη χώρα από τις ιστορικές και πολιτισμικές της ρίζες; Το Κέντρο της διαφάνειας, της λογοδοσίας και των καθαρών κανόνων ή το Κέντρο της αδιαφάνειας και της διαπλοκής;
Σε αυτό το νέο τοπίο το Κέντρο όπως το γνωρίζαμε είναι ουσιαστικά ένας νεκρός χώρος. Η ελληνική κοινωνία του 2026 δεν αυτοπροσδιορίζεται πια με όρους Αριστεράς και Δεξιάς, και οι πολίτες κρίνουν με βάση την καθημερινότητά τους: αν μπορούν να ζήσουν, να προοδεύσουν, να μείνουν με ασφάλεια και εθνική αξιοπρέπεια στη χώρα τους.
Το ΠΑΣΟΚ μπορεί να διαβεβαιώνει ότι «δεν θα συνεργαστεί» με τη Ν.Δ., αλλά δυστυχώς η ταύτισή τους προκύπτει από τις πολιτικές που έχουν υπηρετήσει και εφαρμόσει αμφότερα τα κόμματα έως τώρα. Και στο τριήμερο συνέδριο στο Tae Kwon Do δεν ακούστηκε ούτε η παραμικρή αυτοκριτική για αυτές. Αντιθέτως, στο τέλος επικροτήθηκαν ομοφώνως…
Οι νέες διαχωριστικές γραμμές έχουν ήδη χαραχτεί. Και το ερώτημα είναι ποιοι θα καταφέρουν να τις εκφράσουν με αξιοπιστία και πλειοψηφικούς όρους…
Από τη στήλη «Ο κοριός» της «Δημοκρατίας»
