Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε μια πρωτοφανή δημοσιονομική πρόκληση, καθώς η ανάγκη για την αποπληρωμή του χρέους του Ταμείου Ανάκαμψης και η χρηματοδότηση νέων προτεραιοτήτων οδηγούν στην αναζήτηση πρόσθετων εσόδων. Σύμφωνα με πρόσφατη ανάλυση του Ινστιτούτου Bruegel, η Κομισιόν έχει προτείνει πέντε νέους «ιδίους πόρους» για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Όπως μεταδίδει η ΕΡΤ, η ανάγκη αυτή προκύπτει καθώς από το 2028 ξεκινά η αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU, ενώ τα έξοδα για νέες στρατηγικές προτεραιότητες, όπως η άμυνα και η πράσινη μετάβαση, έχουν εκτιναχθεί.
Στο επίκεντρο της νέας στρατηγικής βρίσκεται το Σύστημα Εμπορίας Ρύπων (ETS), με την πρόταση για μεταφορά του 30% των εσόδων στον ενωσιακό προϋπολογισμό, κίνηση που υπολογίζεται να αποφέρει περίπου 9,6 δισ. ευρώ ετησίως. Παράλληλα, ο Μηχανισμός Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM) θα λειτουργεί ως «φόρος άνθρακα» στις εισαγωγές, στοχεύοντας στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, αν και με πιο περιορισμένα προσδοκώμενα έσοδα.
Σημαντική επιβάρυνση αναμένεται και στον τομέα της κατανάλωσης και του περιβάλλοντος. Προτείνεται ένας ενιαίος Φόρος Καπνού (TEDOR) ύψους 15% επί των ελάχιστων δασμών, καθώς και μια εισφορά για τα Μη Ανακτηθέντα Ηλεκτρονικά Απόβλητα (e-waste), που προβλέπει πρόστιμο 2 ευρώ ανά κιλό μη ανακυκλώσιμης συσκευής. Ο τελευταίος αυτός πόρος, αν και στοχεύει στην κυκλική οικονομία, εκτιμάται ότι θα αποδίδει 15 δισ. ευρώ ετησίως, επιβαρύνοντας ενδεχομένως τις τιμές των ηλεκτρονικών προϊόντων.
Η πλέον αμφιλεγόμενη πρόταση αφορά την Εισφορά Εταιρειών (CORE), η οποία προβλέπει ετήσιο φόρο επί του τζίρου για εταιρείες με έσοδα άνω των 100 εκατ. ευρώ. Το Bruegel ασκεί δριμεία κριτική σε αυτό το μέτρο, υποστηρίζοντας ότι τιμωρεί επιχειρήσεις με χαμηλά περιθώρια κέρδους και εισάγει στρεβλώσεις στην παραγωγική αλυσίδα. Οι οριστικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν στις συνόδους κορυφής του 2026, με μια συμφωνία που θα καθορίσει την πορεία της Ευρώπης για την επόμενη δεκαετία.
