Την ώρα που νοικοκυριά και επιχειρήσεις αναζητούν «ανάσες» από την ακρίβεια, τη φορολογία και το υψηλό κόστος χρήματος, η κυβέρνηση επιλέγει να κατευθύνει σημαντικό μέρος της δημοσιονομικής υπεραπόδοσης στην ταχύτερη εξόφληση του δημόσιου χρέους με το «αίμα» των Ελλήνων.
Η Ελλάδα σχεδιάζει μέσα στο 2026 πρόωρες αποπληρωμές χρέους που συνολικά θα φτάσουν περίπου τα 13 δισ. ευρώ, αξιοποιώντας τα υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα και την πλεονάζουσα κρατική ρευστότητα. Στόχος είναι το δημόσιο χρέος να αποκλιμακωθεί ακόμη ταχύτερα και ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ να υποχωρήσει περίπου στο 137%, χαμηλότερα και από εκείνον της Ιταλίας. Από το 2019 έως το 2025 η Ελλάδα έχει πραγματοποιήσει πρόωρες αποπληρωμές δανείων περίπου 36 δισ. ευρώ.
Το Δημόσιο εξακολουθεί να παράγει μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα. Μόνο στο πρώτο εξάμηνο του 2026 το πρωτογενές πλεόνασμα σε ταμειακή βάση έφτασε τα 4,48 δισ. ευρώ, έναντι στόχου μόλις 1,953 δισ. ευρώ. Βέβαια, μεγάλο μέρος αυτής της φαινομενικής υπέρβασης συνδέεται με χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και εσόδων και, μετά τις σχετικές προσαρμογές του υπουργείου Οικονομικών, η καθαρή υπέρβαση έναντι του στόχου περιορίζεται στα 159 εκατ. ευρώ.
Αποκλιμάκωση
Η ευρύτερη εικόνα, ωστόσο, παραμένει ίδια: η Ελλάδα έχει επιλέξει μια πολιτική υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και επιταχυνόμενης αποκλιμάκωσης του χρέους. Ακόμη και η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι το 2025 η χώρα κατέγραψε το υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα ως ποσοστό του ΑΕΠ στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ για το 2026 οι νεότερες εκτιμήσεις τοποθετούν το πρωτογενές αποτέλεσμα στο 3,2% του ΑΕΠ.
Από τα περίπου 13 δισ. ευρώ του φετινού σχεδιασμού, τα 2,5 δισ. ευρώ αφορούν δάνεια του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, ενώ προβλέπεται και η πρόωρη εξόφληση ομολόγου 2,2 δισ. ευρώ που κανονικά λήγει το 2027. Παράλληλα, σχεδιάζεται μείωση κατά 1,2 δισ. ευρώ του αποθέματος των εντόκων γραμματίων μέχρι το τέλος του έτους. Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Οικονομικών, για κάθε 1 δισ. ευρώ που αποπληρώνεται πρόωρα προκύπτει όφελος περίπου 30 εκατ. ευρώ από το κόστος δανεισμού. Στα 13 δισ. ευρώ, το όφελος υπολογίζεται περίπου στα 360 εκατ. ευρώ, ενώ σε βάθος επταετίας εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει συνολικά τα 2 δισ. ευρώ.
