Μια Ελλάδα σχεδόν αγνώριστη σε όποιον παρακολουθεί όσα συμβαίνουν τα τελευταία χρόνια στην Ανατολική Μεσόγειο παρουσίασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 81ης Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Ισχυρή, οικονομικά ανθεκτική, ενεργειακός κόμβος, «πυλώνας σταθερότητας» και, πάνω απ’ όλα, αποφασισμένη να υπερασπιστεί το Διεθνές Δίκαιο. Το πρόβλημα είναι ότι όσο απομακρύνεται κανείς από τη Νέα Υόρκη και επιστρέφει στα πραγματικά δεδομένα της χώρας, τόσο δυσκολότερα την αναγνωρίζει.
«Το Δίκαιο της Θάλασσας πρέπει να ισχύει ανεμπόδιστα. Η ελεύθερη ναυσιπλοΐα πρέπει να εφαρμοστεί παντού», διακήρυξε ο πρωθυπουργός, ωστόσο, στην πράξη το «παντού» αποδεικνύεται πολύ δυσκολότερη υπόθεση. Το Great Sea Interconnector, το στρατηγικό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, εξακολουθεί να κουβαλά το βάρος όσων συνέβησαν το 2024 στην Κάσο, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων συνόδευσε τις αντιδράσεις της Αγκυρας στις έρευνες. Ακόμη και τώρα, τον Σεπτέμβριο του 2026, η σχεδιαζόμενη επανέναρξη των βυθομετρικών ερευνών συνοδεύεται από το κρίσιμο ερώτημα εάν το τουρκικό Πολεμικό Ναυτικό θα επαναλάβει την ίδια στάση.
«Είμαστε πυλώνας σταθερότητας και ειρήνης σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή. Η Ελλάδα είναι γεφυροποιός χώρα, όχι κράτος – ταραξίας», είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ λίγο αργότερα ήρθε και η εξήγηση για το πώς… αντιλαμβάνεται η κυβέρνηση αυτή τη σταθερότητα. «Κάνουμε το παν για τη διατήρηση της ηρεμίας», ανέφερε για τις σχέσεις με την Τουρκία, μιλώντας για κατανόηση με την Αγκυρα «με γνώμονα την καλή γειτονία».
Μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα, όμως, το ίδιο το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών υπενθύμιζε δημοσίως ότι η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ απειλή πολέμου κατά της Ελλάδας σε περίπτωση άσκησης νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος. Και δεν είναι μόνο το casus belli. Το ΥΠΕΞ απαντούσε ταυτόχρονα στις «επαναλαμβανόμενες μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου».
Αυτή είναι, λοιπόν, η «ηρεμία» στην οποία επενδύει το Μέγαρο Μαξίμου: μια ηρεμία κάτω από την οποία εξακολουθούν να βρίσκονται μια απειλή πολέμου και τουρκικές διεκδικήσεις που η ίδια η ελληνική κυβέρνηση χαρακτηρίζει νομικά αβάσιμες.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε βεβαίως από το βήμα του ΟΗΕ το πρόβλημα, χαρακτηρίζοντας το casus belli «εστία έντασης», αλλά φυσικά εξακολουθεί να στηρίζει την πολιτική των «ήρεμων νερών», την οποία αναμφίβολα έχει μετατρέψει σε δικαιολογία απέναντι στην συστηματική αδράνειά του.
Οικονομία
Από τα «ήρεμα νερά» της εξωτερικής πολιτικής, ο πρωθυπουργός πέρασε στα ακόμη πιο… γαλήνια νερά της ελληνικής οικονομίας. Μίλησε για οικονομική ανθεκτικότητα, για δημόσιο χρέος που μειώνεται με ταχύτερο ρυθμό από οποιαδήποτε άλλη χώρα του ΟΟΣΑ, για ξένες επενδύσεις και για διαδοχικές αναβαθμίσεις από τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης.
Η πραγματικότητα, ωστόσο, έμεινε για ακόμη μία φορά έξω από την θριαμβευτική ομιλία στον ΟΗΕ. Πρόκειται για την ίδια χώρα, όπου έξι στα δέκα νοικοκυριά δηλώνουν ότι το εισόδημά τους δεν φτάνει μέχρι το τέλος του μήνα. Και δεν τελειώνει στις 28 ή στις 29. Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ, επαρκεί κατά μέσο όρο μόλις για 18 ημέρες. Το 54% των νοικοκυριών αναγκάζεται να περικόπτει δαπάνες για να καλύψει βασικές ανάγκες, ενώ το 12,1% δηλώνει ότι τα εισοδήματά του δεν αρκούν ούτε για τα απολύτως αναγκαία.
Με απλά λόγια, την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραφε στη Νέα Υόρκη την «ανθεκτικότητα» της ελληνικής οικονομίας, για εκατομμύρια πολίτες η οικονομική αντοχή μετριέται στο πόσες ημέρες απομένουν μέχρι τον επόμενο μισθό. Και οι μισθοί κάθε άλλο παρά έχουν ανακτήσει όσα χάθηκαν. Η ετήσια έκθεση του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για το 2026 καταγράφει ότι το πραγματικό μέσο ωρομίσθιο το 2025 βρισκόταν μόλις στο 73,5% του επιπέδου του 2009.
Το Reuters περιέγραφε άλλωστε στις αρχές Σεπτεμβρίου μια οικονομία που αναπτύσσεται περίπου με 2%, αλλά εξακολουθεί να έχει κατά κεφαλήν ΑΕΠ μεταξύ των χαμηλότερων της Ευρωπαϊκής Ενωσης, ενώ τα μέσα εισοδήματα έχουν μείνει ουσιαστικά στάσιμα σε σχέση με το 2009 και το κόστος ζωής έχει αυξηθεί σημαντικά.
Από το βήμα του ΟΗΕ ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιέγραψε την Ελλάδα που θέλει να βλέπει το διεθνές ακροατήριο. Οι αριθμοί, οι ελληνοτουρκικές εκκρεμότητες και η σκληρή καθημερινότητα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες, με την ακρίβεια να «καταπίνει» ακόμη και το τελευταίο τους ευρώ, αποκαλύπτουν όμως μια πραγματικότητα που απέχει έτη φωτός από την καλοστημένη κυβερνητική βιτρίνα της Νέας Υόρκης.