Αν κάποιος παρακολουθούσε αποκλειστικά τις ομιλίες και τις συνεντεύξεις των ηγετών Ελλάδας και Τουρκίας από τη Νέα Υόρκη, θα κατέληγε στο συμπέρασμα πως οι δύο χώρες ζουν μια περίοδο ειδυλλιακής συνύπαρξης και συνεννόησης. Χρειάστηκε να ανέβει στο βήμα ο Μπενιαμίν Νετανιάχου για να καταγγείλει την παράνομη τουρκική κατοχή στη βόρεια Κύπρο και τις συστηματικές παραβιάσεις του Διεθνούς Δικαίου, θυμίζοντας τι πραγματικά συμβαίνει στην περιοχή.
Στη στημένη παράσταση στον ΟΗΕ, οι δύο γείτονες, Μητσοτάκης και Ερντογάν, προτίμησαν να κρύψουν όλη την ένταση των προηγούμενων μηνών κάτω από το χαλί. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που άλλοτε κουνούσε από το ίδιο βήμα χάρτες και φωτογραφίες νεκρών μεταναστών, παρουσιάστηκε ξαφνικά με προφίλ μετριοπαθούς συμμάχου. Eπιστρέφοντας στην Αγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος θυμήθηκε την καλή γειτονία στο ΝΑΤΟ, υποστήριξε ότι η Τουρκία δεν είναι εχθρός και έφτασε να δηλώσει διεθνώς πως δεν τον αφορούν οι ελληνικές εκλογές και οι αλλαγές κυβερνήσεων.
Τη σκυτάλη πήρε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, απόλυτα συντονισμένος στην ίδια γραμμή κατευνασμού ανεβαίνοντας στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ. Μια ομιλία σύντομη, σχεδόν απολογητική, γεμάτη κοινοτοπίες περί «γεωγραφικού πεπρωμένου». Επανέλαβε σαν καρμπόν τις διατυπώσεις περί διαλόγου, αυτοπροσδιορίστηκε ως «γεφυροποιός και όχι ταραχοποιός» και έκανε μια γενικόλογη αναφορά σε απειλές πολέμου που εμποδίζουν την πρόοδο. Ούτε όνομα ούτε casus belli ούτε τίποτα συγκεκριμένο. Ακόμα και στο Κυπριακό οι λέξεις του εξαντλήθηκαν σε μια στερεότυπη αναμονή των πρωτοβουλιών Γκουτέρες, λες και η τουρκική κατοχή είναι φυσικό φαινόμενο.
Η κυβερνητική πηγή
Στο ίδιο μήκος κύματος και η ανώτατη κυβερνητική πηγή, η οποία, σχολιάζοντας από τη Νέα Υόρκη όσα ανέφερε λίγες ώρες πριν ο Τούρκος πρόεδρος, τόνισε ότι «κινούνται σε μια διαφορετική κατεύθυνση από αυτά που είχαμε ακούσει στο πρόσφατο παρελθόν», προσθέτοντας: «Είμαστε γείτονες. Είμαστε καταδικασμένοι από τη γεωγραφία να ζούμε δίπλα ο ένας στον άλλο. Το σημαντικό αυτή τη στιγμή είναι να χαμηλώσει αυτή η ένταση που δεν την έχουμε ανεβάσει εμείς».
Και τι κακό είναι, θα αναρωτιόταν κανείς, εάν υπάρχει μετριασμός των δηλώσεων των δύο πλευρών και κυριαρχούν οι ψύχραιμες τοποθετήσεις, έστω και υπό αμερικάνικη προτροπή; Οι χαμηλοί τόνοι στον ΟΗΕ δεν είναι κακό από μόνοι τους. Κακό είναι όταν την ίδια μέρα επικρατεί εκκωφαντική «σιωπή» στα νέα τουρκικά τελεσίγραφα.
Τα «γλυκόλογα» του «σουλτάνου» δεν άλλαξαν την πραγματικότητα. Η ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Αμυνας, μέσα στο ίδιο εικοσιτετράωρο, ήταν ένα καθαρό τελεσίγραφο σε δύο μέτωπα: νησιά χωρίς Ελληνικό Στρατό και ηλεκτρικό καλώδιο Κάσου – Κύπρου υπό τουρκική κηδεμονία. Οι Τούρκοι διαμήνυσαν ωμά ότι οποιαδήποτε έρευνα ή πόντιση καλωδίου στην υποτιθέμενη υφαλοκρηπίδα τους απαιτεί προηγούμενο συντονισμό και έγκριση, απαγορεύοντας «μη εξουσιοδοτημένες δραστηριότητες».
Την ίδια ώρα τα τουρκικά αποβατικά του «Θαλασσόλυκου» πραγματοποιούσαν ασκήσεις κατάληψης βραχονησίδων ανοιχτά της Μαρμαρίδας, υψώνοντας σημαίες σε ζωντανή τηλεοπτική μετάδοση. Ολα αυτά ήταν γνωστά στο Μαξίμου και δεν μπορεί κανείς να φανταστεί ότι το υπουργείο Εξωτερικών δεν θα τα είχε καταγράψει ένα προς ένα. Κι όμως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επέλεξε τον δρόμο της εκκωφαντικής «σιωπής».
Δεν βρήκε ούτε μισή λέξη να πει για τον εκβιασμό στο καλώδιο της Κάσου, αποδεχόμενος στην ουσία το γκριζάρισμα θαλάσσιων ζωνών από το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ούτε μία φράση για να αποδομήσει ενώπιον της διεθνούς κοινότητας τις τουρκικές αξιώσεις για την αποστρατιωτικοποίηση.
Θα αρκούσε να υπενθυμίσει τα νομικά στοιχειώδη: η Τουρκία δεν είναι καν συμβαλλόμενο μέρος στη Συνθήκη των Παρισίων του 1947 για να εγκαλεί την Ελλάδα για τα Δωδεκάνησα, ενώ η Συνθήκη της Λωζάννης δεν επιβάλλει καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης, πέρα από τον περιορισμό μη ίδρυσης ναυτικών βάσεων σε συγκεκριμένα νησιά. Τίποτε από αυτά δεν ακούστηκε. Αν τα λεγόμενα Ερντογάν αποτελούσαν ειλικρινή διάθεση συνεννόησης, γιατί δεν επιχειρήθηκε ούτε καν μια διερευνητική επαφή στη Νέα Υόρκη, όπως συνέβαινε στο παρελθόν;
Ελιγμός
Η απάντηση είναι απλή, η Αγκυρα πέτυχε απόλυτα τον ελιγμό της. Εμφανίστηκε διαλλακτική στο διεθνές ακροατήριο, κατοχύρωσε τις απειλές της μέσω των στρατιωτικών της επιτελείων και ανάγκασε την Αθήνα να καταπιεί τις προκλήσεις, ανταποκρινόμενη στα «γλυκόλογα» του Ερντογάν, λίγο προτού αρχίσει η ομιλία του πρωθυπουργού. Δυστυχώς όμως για τη χώρα το τίμημα αυτής της τακτικής είναι βαρύ. Οταν υποχωρείς για να μη χαλάσεις τη βιτρίνα των «ήρεμων νερών», καταλήγεις στο σημείο να χρειάζεσαι τουρκική άδεια για να ρίξεις καλώδιο μέσα στη δική σου επικράτεια, ακόμα και εάν έχεις φωνάξει τους «Γάλλους συμμάχους» σου…
Πανηγυρισμοί από τα τουρκικά ΜΜΕ, που έκαναν λόγο για ελληνική υποχώρηση
Ως ένδειξη αδυναμίας και υποχώρησης μπροστά στο μέγεθος και στις απειλές της Αγκυρας εξέλαβε η πλειονότητα των τουρκικών μέσων ενημέρωσης την παρουσία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Νέα Υόρκη. Το αφήγημα του Ελληνα πρωθυπουργού στη Γ.Σ. του ΟΗΕ περί «γεωγραφικού πεπρωμένου» και ανάγκης να ζήσουν οι δύο λαοί πλάι πλάι και η ακόμα μία αναφορά στα «ήρεμα νερά» δεν αντιμετωπίστηκαν με διάθεση συνεννόησης, αλλά με εμφανή αλαζονεία από πλευράς Τουρκίας.
Η φιλοκυβερνητική «Yeni Şafak» έφτασε να υποστηρίξει ευθέως ότι «η επίδειξη ισχύος της Τουρκίας φόβισε τον Μητσοτάκη». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι δηλώσεις του αποτελούν άμεση συνέπεια της ναυτικής άσκησης «Θαλασσόλυκος», ενώ στο ίδιο μήκος κύματος η «Akşam» έγραψε ότι ο πρωθυπουργός «αποδέχθηκε την πραγματικότητα της Τουρκίας», παρουσιάζοντας την επίκληση της γεωγραφίας ως αναγκαστικού συμβιβασμού.
Από την πλευρά της η «Türkiye» συνέδεσε την ομιλία με τις δηλώσεις Ερντογάν, επαναφέροντας τις πάγιες διεκδικήσεις σε Αιγαίο και ανατολική Μεσόγειο. Το κρατικό πρακτορείο Anadolu και η εφημερίδα «Star» επέλεξαν πιο συγκρατημένο τόνο, εστιάζοντας στην τριετή προσπάθεια οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Ακόμα και η «Star» όμως φρόντισε να υπογραμμίσει ότι η Αθήνα παραμένει προσκολλημένη στη διεθνή σύμβαση UNCLOS για την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ. Πάντως, η συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου προκάλεσε έντονο εκνευρισμό στην Αγκυρα.
Η «Türkiye» έκανε λόγο για «βρόμικη συμμαχία» και σχολίασε σκωπτικά πως σχεδόν κανείς άλλος δεν δέχτηκε να συναντήσει τον Ισραηλινό ηγέτη. Το Haber 7 μίλησε για «σκοτεινή σύνοδο» που στρέφεται κατά της Τουρκίας, βάζοντας στο επίκεντρο τον άξονα Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ, τα ενεργειακά σχέδια και τα νέα αμυντικά προγράμματα, όπως η «Ασπίδα του Αχιλλέα», ενώ η «Akşam» και η «Yeni Şafak» εκμεταλλεύτηκαν τα πυρά της ελληνικής αντιπολίτευσης περί «ντροπιαστικής συνάντησης» για να κατηγορήσουν την Αθήνα πως μετατρέπεται σε δορυφόρο.