Ενεργειακό πόκερ στα Βαλκάνια: Το ρεσιτάλ της Γκίλφοϊλ και η σύγκρουση ΗΠΑ-ΕΕ

Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φαίνεται να μην θυμίζει σε τίποτα τους παραδοσιακούς διπλωμάτες καριέρας. Σύμφωνα με τη Wall Street Journal, η 57χρονη πρώην παρουσιάστρια του Fox News και πρώην αρραβωνιαστικιά του Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ δείχνει να έχει μετατρέψει τη θητεία της στην αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα σε ένα πρωτοφανές μείγμα γεωπολιτικής επιρροής, επιχειρηματικών κινήσεων και κοσμικής προβολής. Μήπως ο διορισμός της προέκυψε τελικά μέσα από έντονο παρασκήνιο; Όπως υποστηρίζει το αμερικανικό δημοσίευμα, επικαλούμενο αναφορές, ο ίδιος ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να ανέφερε σε συνεργάτες του πως της έδωσε τη θέση απλώς για να την «απομακρύνει» μετά τον επεισοδιακό χωρισμό της με τον γιο του.

Παράλληλα, η ίδια επιχειρεί να φιλοτεχνήσει ένα κοσμοπολίτικο προφίλ, συγκρίνοντας τον εαυτό της με την Τζάκι Κένεντι Ωνάση αναρτώντας στιγμιότυπα από ευρωπαϊκές επιδείξεις μόδας, ενώ εθεάθη ακόμα και να χορεύει σε συναυλία του Κωνσταντίνου Αργυρού. Στο εσωτερικό της πρεσβευτικής κατοικίας δεσπόζουν τεράστιες ασπρόμαυρες φωτογραφίες της. Την ίδια στιγμή, ελληνικά μέσα υπενθυμίζουν τις δηλώσεις της το 2015, όταν υποστήριζε ότι οι Έλληνες χρειάζονται «εκπαίδευση», παρομοιάζοντας τη χώρα με «σκυλί που κατουράει στο χαλί».

Ο λομπίστας, τα ιδιωτικά τζετ και η βότκα

Στο επίκεντρο της διπλωματικής της ατζέντας βρίσκεται η απεξάρτηση της Ευρώπης από το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω του «κάθετου διαδρόμου». Πόσο συμβατή είναι όμως η μέθοδος που ακολουθείται με τα διπλωματικά θέσμια; Η Wall Street Journal αναφέρει πως δεξί της χέρι και άτυπος «προσωπάρχης» έχει αναδειχθεί ο 39χρονος Χρήστος Μαραφάτσος, ένας λομπίστας με παρελθόν στο εμπόριο φρούτων και λαχανικών. Μήπως ο κ. Μαραφάτσος ελέγχει την πρόσβαση στην πρέσβη και τη συνοδεύει σε επίσημες κρατικές συναντήσεις, αποκρύπτοντας την παράλληλη επαγγελματική του ιδιότητα σε ελληνικό κατασκευαστικό όμιλο;

Το αμερικανικό μέσο εγείρει ερωτήματα για τη στενή σχέση της Γκίλφοϊλ με εγχώρια επιχειρηματικά συμφέροντα. Σύμφωνα με τη WSJ, η πρέσβης μετακινείται με ιδιωτικά τζετ επιχειρηματιών, ενώ τον περασμένο Μάρτιο φέρεται να πραγματοποίησε μυστική επίσκεψη στα Τίρανα. Ταξίδεψε πράγματι χωρίς τη συνοδεία διπλωματικού προσωπικού στο γραφείο του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα, μαζί με τον κ. Μαραφάτσο και τον διευθύνοντα σύμβουλο του κατασκευαστικού ομίλου Αλέξανδρο Εξάρχου, για να κλείσει μια συμφωνία 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων;

Βάσει αυτής της συμφωνίας, η Αλβανία θα προμηθεύεται αμερικανικό LNG από την εταιρεία Venture Global μέσω της κοινοπραξίας Atlantic-SEE. Μήπως η επιμονή της Γκίλφοϊλ να προωθεί τη συγκεκριμένη κοινοπραξία προκάλεσε την αντιπαράθεση με άλλους αμερικανικούς ενεργειακούς ομίλους; Στελέχη της Argent LNG, σύμφωνα πάντα με το ρεπορτάζ, καταγγέλλουν ότι η πρέσβης προωθεί ανοιχτά «εκλεκτούς» της.

Την ίδια περίοδο, η Journal σημειώνει πως η Αμερικανίδα αξιωματούχος δεν άφησε πίσω τις προσωπικές της επιχειρηματικές φιλοδοξίες. Πίεζε πράγματι Ελληνοαμερικανούς επιχειρηματίες πριν αναλάβει καθήκοντα για επενδύσεις 3 εκατ. δολαρίων στη δική της μάρκα βότκας, την «Polished Rice»; Το εγχείρημα φαίνεται πως ναυάγησε ανήμερα της 4ης Ιουλίου στην Αθήνα όταν το εμπόρευμα έφτασε κατεστραμμένο, φέρνοντας στο μυαλό παλαιότερες αποτυχημένες εταιρικές της απόπειρες, όπως τα φαρμακευτικά προϊόντα για κατοικίδια «PETriot Vet».

Απειλές υπουργών και ευρωπαϊκό μπλόκο

Η παρέμβαση της Γκίλφοϊλ στα εσωτερικά των κρατών φαίνεται πως οδήγησε και σε διπλωματικό επεισόδιο αποκαλύπτει επίσης η εφημερίδα. Κατά τη διάρκεια δείπνου στην Αθήνα, και με αφορμή τις πολιτικές εξελίξεις στη Ρουμανία, η πρέσβης φέρεται να απευθύνθηκε στον υπουργό Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, υποστηρίζοντας πως οι ΗΠΑ μπορούν να παρέμβουν σε όποια χώρα θέλουν. Ο υπουργός αντέδρασε άμεσα, υπενθυμίζοντάς της ότι η Ουάσινγκτον δεν έχει τη δικαιοδοσία να ανεβοκατεβάζει δημοκρατικά εκλεγμένες κυβερνήσεις.

Οι ενέργειες της αμερικανικής διπλωματίας έχουν σημάνει συναγερμό και στις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, η Ευρωπαϊκή Ένωση παρακολουθεί με ανησυχία την αμερικανική στρατηγική «ενεργειακής κυριαρχίας» στα Βαλκάνια. Μήπως ο εξαναγκασμός χωρών όπως η Βοσνία, η Αλβανία και το Κόσοβο να δεσμευτούν σε μακροχρόνια συμβόλαια ορυκτών καυσίμων υπονομεύει άμεσα την πράσινη μετάβαση;

Αξιωματούχοι της ΕΕ, όπως ο Αντράς Χούιμπερ, τονίζουν ότι η δημιουργία υποδομών φυσικού αερίου σε αγορές χωρίς πραγματική ανάγκη ακυρώνει τους στόχους της ευρωπαϊκής πορείας. Αντίστοιχες αντιδράσεις προκαλεί και η ανάθεση της διαχείρισης νέου αγωγού στη Βοσνία στην εταιρεία AAFS, η οποία ελέγχεται από τον στενό κύκλο του Ντόναλντ Τραμπ, εγείροντας το ερώτημα αν η ενεργειακή διπλωματία της Ουάσινγκτον στην περιοχή ταυτίζεται τελικά με ιδιωτικά επιχειρηματικά συμφέροντα.