Νέο κύμα ανατιμήσεων βρίσκεται προ των πυλών, απειλώντας να εξανεμίσει ακόμη περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, που ήδη καλούνται να ανταπεξέλθουν σε ένα εξαιρετικά υψηλό επίπεδο τιμών. Από τον Οκτώβριο αναμένονται νέες αυξήσεις στα ράφια, ενώ ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις διαφαίνονται προς το τέλος του 2026 και τις αρχές του 2027, με τρόφιμα, καύσιμα, θέρμανση και ηλεκτρικό ρεύμα να συνθέτουν ένα ιδιαίτερα βαρύ σκηνικό για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Ήδη στις αρμόδιες υπηρεσίες φτάνουν νέοι τιμοκατάλογοι με αυξήσεις σε βασικές κατηγορίες τροφίμων, όπως γαλακτοκομικά, τυριά και αρτοσκευάσματα. Οι παραγωγικές επιχειρήσεις επικαλούνται κόστος σημαντικά υψηλότερο από εκείνο που είχε υπολογιστεί την περασμένη άνοιξη, υποστηρίζοντας ότι τα περιθώρια για να απορροφήσουν τις νέες επιβαρύνσεις στενεύουν.
Από την ενέργεια μέχρι τη συσκευασία
Στην κορυφή των παραγόντων που τροφοδοτούν τις ανατιμήσεις βρίσκεται η ενέργεια. Η αύξηση της τιμής του πετρελαίου δεν επηρεάζει μόνο τα εργοστάσια και τις μεταφορές, αλλά περνά και στο κόστος συσκευασίας.
Τα πλαστικά εξαρτώνται από παράγωγα του πετρελαίου, ενώ ιδιαίτερα ενεργοβόρα είναι και η παραγωγή χαρτιού. Υπολογίζεται ότι για κάθε αύξηση της τιμής του αργού κατά 10 δολάρια το βαρέλι, το κόστος των ρητινών που χρησιμοποιούνται στις πλαστικές συσκευασίες μπορεί να επιβαρυνθεί έως και κατά 0,16 ευρώ ανά κιλό.
Πρόσθετο κόστος δημιουργούν οι αναταράξεις στο διεθνές εμπόριο. Οι πολεμικές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι επιθέσεις σε εμπορικές θαλάσσιες οδούς και η αβεβαιότητα στη Μαύρη Θάλασσα οδηγούν σε καθυστερήσεις και ακριβότερες εναλλακτικές διαδρομές. Οι επιβαρύνσεις αρχίζουν έτσι πολύ πριν ένα προϊόν φτάσει στο ράφι, από τη μεταφορά των πρώτων υλών και των συσκευασιών μέχρι τη διανομή του τελικού εμπορεύματος.
Λιπάσματα και ζωοτροφές ανεβάζουν τον λογαριασμό
Σημαντικές πιέσεις δέχεται και η πρωτογενής παραγωγή. Τον Αύγουστο του 2026 η μέση τιμή των φωσφορούχων λιπασμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση έφτασε τα 739 ευρώ ανά τόνο, έναντι 569 ευρώ τον Αύγουστο του 2025, καταγράφοντας αύξηση περίπου 30%.
Το αυξημένο κόστος για λίπανση, καύσιμα και ενέργεια μεταφέρεται στον παραγωγό και από εκεί στην υπόλοιπη αλυσίδα. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στην κτηνοτροφία, όπου οι ακριβότερες ζωοτροφές επιβαρύνουν περαιτέρω το κόστος.
Ενδεικτικά, η τιμή παραγωγού στο αγελαδινό γάλα έχει φτάσει στα 0,58 ευρώ το λίτρο, από 0,55 ευρώ πριν από έναν χρόνο. Μπορεί η διαφορά των τριών λεπτών να φαίνεται περιορισμένη, ωστόσο σε μεγάλους όγκους παραγωγής και σε συνδυασμό με τα υψηλότερα έξοδα επεξεργασίας, συσκευασίας και διανομής, η συνολική επιβάρυνση αυξάνεται σημαντικά.
«Καμπανάκι» και από τα σιτηρά
Νέα εστία ανησυχίας αποτελεί η διεθνής αγορά σιτηρών. Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού σε περιοχές της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης έχουν επηρεάσει τις προβλέψεις για την παραγωγή, την ώρα που οι δυσκολίες στις εξαγωγές μέσω της Μαύρης Θάλασσας δυσχεραίνουν την ομαλή τροφοδοσία.
Ο διεθνής δείκτης τιμών σιτηρών ενισχύθηκε κατά 6% τον Σεπτέμβριο, ενώ τα άλευρα που προορίζονται για ζωοτροφές εμφανίζονται ακριβότερα κατά 22% σε ετήσια βάση.
Δημιουργείται έτσι μία αλυσίδα ανατιμήσεων: το ακριβότερο σιτάρι αυξάνει το κόστος σε αλεύρι, ψωμί και αρτοσκευάσματα, ενώ οι ακριβότερες ζωοτροφές περνούν στην παραγωγή γάλακτος, τυριών και κρέατος. Όταν στην ίδια εξίσωση προστεθούν ενέργεια, μεταφορές και συσκευασίες, οι πιέσεις απλώνονται σε μεγάλο μέρος του καθημερινού καλαθιού.
Τρόφιμα 36,35% ακριβότερα από το 2020
Οι νέες ανατιμήσεις δεν έρχονται σε μια αγορά που ξεκινά από χαμηλή βάση. Τον Αύγουστο του 2026 οι τιμές των τροφίμων στην Ελλάδα ήταν κατά 36,35% υψηλότερες σε σχέση με τον Αύγουστο του 2020 και κατά 24,5% σε σύγκριση με τον Μάρτιο του 2022.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και μικρότερες ποσοστιαίες αυξήσεις πλέον προστίθενται σε τιμές που έχουν ήδη ανέβει σημαντικά τα προηγούμενα χρόνια, περιορίζοντας περαιτέρω την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
«Φωτιά» σε βενζίνη και πετρέλαιο
Ακόμη βαρύτερη γίνεται η εξίσωση στα καύσιμα. Η αμόλυβδη κινείται περίπου στα 2,20 ευρώ το λίτρο, έναντι 1,75 ευρώ πριν από έναν χρόνο, ενώ κοντά στα 2,20 ευρώ βρίσκεται και το πετρέλαιο κίνησης, από 1,54 ευρώ.
Με βάση τη μέση κατανάλωση, εκτιμάται ότι η πρόσθετη μηνιαία επιβάρυνση από τα καύσιμα κίνησης ξεπερνά συνολικά τα 310 εκατ. ευρώ.
Και καθώς πλησιάζει η περίοδος θέρμανσης, έρχεται ένας ακόμη λογαριασμός. Ακόμη και εάν το πετρέλαιο θέρμανσης συγκρατηθεί στα 1,75 ευρώ το λίτρο, η τιμή θα είναι περίπου 60 λεπτά υψηλότερη από πέρυσι. Σε μία παραγγελία 500 λίτρων, η διαφορά μεταφράζεται σε περίπου 300 επιπλέον ευρώ για ένα νοικοκυριό. Ανοδικές πιέσεις καταγράφονται παράλληλα και στο φυσικό αέριο.
Αβεβαιότητα και στους λογαριασμούς ρεύματος
Ανοιχτό παραμένει και το μέτωπο της ηλεκτρικής ενέργειας. Σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά βρίσκονται σε κυμαινόμενα τιμολόγια, γεγονός που τα καθιστά περισσότερο εκτεθειμένα στις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Τα σταθερά συμβόλαια προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, χωρίς όμως να έχουν μείνει ανεπηρέαστα από τις αυξήσεις. Η μέση μηνιαία χρέωσή τους κατά το πρώτο επτάμηνο του 2026 εμφανίζεται αυξημένη κατά 19,82% σε σύγκριση με το 2025.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι αυξήσεις που προβλέπονται για τους μισθούς το 2027 μέσω του κατώτατου μισθού, των τριετιών και των χαμηλότερων εισφορών κινδυνεύουν να περιοριστούν στην πράξη από την ταυτόχρονη άνοδο του κόστους ζωής. Για τα νοικοκυριά, το κρίσιμο ζήτημα δεν θα είναι μόνο πόσο θα αυξηθεί το εισόδημα, αλλά πόσο από αυτό θα απομένει μετά το σούπερ μάρκετ, τα καύσιμα, τη θέρμανση και το ηλεκτρικό ρεύμα.
