Η λάθος επιλογή και ο ακήρυχτος πόλεμος των δύο πρεσβειών…

Η ηχηρή αποπομπή της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από τη θέση της πρέσβεως των ΗΠΑ στην Αθήνα είναι ίσου μεγέθους προς το λάθος της επιλογής. Οι ευαίσθητες διπλωματικές θέσεις στις αντιπροσωπίες των ΗΠΑ σε Αθήνα και Αγκυρα δεν μπορούν να καλύπτονται από celebrities, αλλά από έμπειρους διπλωμάτες καριέρας που μπορούν να διαχειριστούν δύσκολα ζητήματα έως και κρίσεις ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία.

• Από το Νικ. Σταυρουλάκι

Και προτού κοπάσει ο θόρυβος περί της πρώην εκλεκτής του υιού Τραμπ, σύννεφα επικρίσεων σκιάζουν και τον Αμερικανό πρέσβη στην Αγκυρα Τομ Μπάρακ, που βρίσκεται αιφνιδίως στο επίκεντρο σφοδρών επικρίσεων. Η κριτική που ασκείται στους δύο είναι ότι πολιτεύτηκαν περισσότερο ως φορείς προώθησης συγκεκριμένων οικονομικών-ενεργειακών συμφερόντων, παρά ως σημαιοφόροι της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής.

Σε πρώτο επίπεδο, οι επικρίσεις σχετίζονται με συγκρούσεις ενεργειακών συμφερόντων. Σύμφωνα με τα αμερικανικά δημοσιεύματα, Γκίλφοϊλ και Μπάρακ ήταν πρωταγωνιστές σκληρού ενεργειακού «εμφύλιου πολέμου» γιγάντιων συμφερόντων. Αμφότεροι θεωρούνται εκπρόσωποι δύο εκ διαμέτρου αντίθετων στρατηγικών για τη διοχέτευση φυσικού αερίου και πετρελαίου στην Ευρώπη. Η πρώην πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα είχε αναλάβει ρόλο ένθερμου υποστηρικτή του λεγόμενου Κάθετου Διαδρόμου (Vertical Gas Corridor), που προβλέπει τη μεταφορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) μέσω των πλωτών σταθμών FSRU της Αλεξανδρούπολης, προς Βουλγαρία, Ρουμανία, Μολδαβία και τελικά προς την Ουκρανία και την Κεντρική Ευρώπη. Η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ φέρεται ότι συνδεόταν με τα συμφέροντα αμερικανικών κολοσσών παραγωγής LNG (Venture Global). Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα της «WSJ», πίεζε παράλληλα την ελληνική κυβέρνηση υπέρ συγκεκριμένων ελληνικών ομίλων που εμπλέκονται στο έργο.

Μέχρι πρότινος ο Κάθετος Διάδρομος έπασχε από έλλειψη πληρότητας και περιορισμένο ενδιαφέρον χρήσης. Παρά τα βελτιωμένα μεγέθη, το πρότζεκτ συνεχίζει να δίνει σκληρή μάχη για πλήρη εμπορική βιωσιμότητα και την εξάλειψη τεχνικών προβλημάτων. Οπως ανακοινώθηκε, τον Νοέμβριο έχει προγραμματιστεί η επόμενη δημοπρασία για την κάλυψη των αναγκών της περιόδου 2027-2028, η οποία αναμένεται να δώσει σταθερές ροές αμερικανικού LNG προς την Κεντρική Ευρώπη.

Στον αντίποδα, ο Τ. Μπάρακ υπέσκαπτε τον αγωγό Turkish Stream, ρωσικών συμφερόντων, που μεταφέρει ρωσικό αέριο, προωθώντας την κατασκευή νέου τεράστιου χερσαίου αγωγού πετρελαίου, κόστους 15 δισ. δολαρίων, από το Ιράκ στη Μεσόγειο, μέσω της Συρίας και Τουρκίας. Βασικό επιχείρημα, η εναλλακτική λύση έναντι των θεμάτων στα Στενά του Ορμούζ.

Παράλληλα, ο Τ. Μπάρακ ευνοούσε την «αναβίωση» του χερσαίου αγωγού Κατάρ – Τουρκίας, γνωστού ως Development Road, με σκοπό τη μεταφορά φυσικού αερίου από τον Κόλπο απευθείας προς την Ευρώπη μέσω τουρκικού εδάφους. Ο αγωγός κατασκευάστηκε αρχικά το 1952, αλλά τέθηκε εκτός λειτουργίας στον πόλεμο Ιράκ – Ιράν (δεκαετία 1980) και καταστράφηκε ολοσχερώς στην αμερικανική εισβολή στο Ιράκ το 2003. Ο Τ. Μπάρακ φέρεται ότι στηρίζει συμφέροντα μεγάλων αμερικανικών εταιριών παραδοσιακών καυσίμων (Chevron), σε κοινοπραξία με αμερικανικά κεφάλαια και την καταριανή UCC Holding.

Τα αμερικανικά κεφάλαια ανήκουν στην εταιρία TI Capital, που είχε ο ίδιος ιδρύσει το 1997 με τον, επίσης λιβανέζικης καταγωγής όπως ο ίδιος, Ζιάντ Γαντούρ, με έδρα το Λος Αντζελες.

Ουσιαστικά, ο Τ. Μπάρακ προσφέρει μία επένδυση στον εαυτό του, με την ταυτόχρονη προώθηση τουρκικών γεωπολιτικών συμφερόντων.