Κομισιόν: «Φρένο» στην ανάπτυξη και υψηλές πτήσεις του πληθωρισμού στην Ελλάδα
Εκτίναξη του πληθωρισμού στο 4,1% το 2026
Επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στην Ελλάδα στο 1,8% του ΑΕΠ το 2026, ελέω της ενεργειακής κρίσης που ροκανίζει το εισόδημα και την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών βλέπει η Κομισιόν στις φθινοπωρινές οικονομικές προβλέψεις της.
«Φρένο» στην ανάπτυξη αναμένεται να μπει, επίσης, και τα επόμενα δύο έτη -2027 και 2028- (περίπου στο 1,5% του ΑΕΠ), καθώς τελειώνει η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF).
Μπορεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να βλέπει ότι η ανάπτυξη στην χώρα μας θα κινηθεί πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης, ωστόσο, η ζοφερή πραγματικότητα είναι ότι ένας στους δύο Έλληνες δεν μπορεί να καλύψει μια έκτακτη ανάγκη.
Μάλιστα, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα προβλέπεται να εκτιναχθεί στο 4,1% το 2026 (από 1,9% το 2025), λόγω της απότομης αύξησης των τιμών της ενέργειας, προτού υποχωρήσει στο 3,2% το 2027 και στο 2,4% το 2028.
Αναλυτικά η έκθεση της Επιτροπής για την Ελλάδα:
Επιβράδυνση της ανάπτυξης του ΑΕΠ
Το πρώτο εξάμηνο του 2026, η ελληνική οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 1,9% σε ετήσια βάση, χάρη στην αύξηση της εγχώριας ζήτησης σε ευρύ φάσμα της οικονομίας.
Η επενδυτική δραστηριότητα αναμένεται να διατηρήσει την ισχυρή δυναμική της κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2026, υποστηριζόμενη από την εισροή ευρωπαϊκών κονδυλίων μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), η οποία βρίσκεται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα.
Ωστόσο, η άνοδος των τιμών της ενέργειας αναμένεται να επιβαρύνει την κατανάλωση των νοικοκυριών, αν και οι επιπτώσεις της θα μετριαστούν από τα πρόσφατα μέτρα στήριξης για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους, καθώς και από τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης της εργασίας, με μέτρα που τέθηκαν σε εφαρμογή το 2026 και άλλα που έχουν προγραμματιστεί για το 2027.
Παρότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές ενέργειας, το εμπορικό της ισοζύγιο ενισχύεται από τις εξαγωγές διυλισμένων πετρελαϊκών προϊόντων, καθώς και από τη διεύρυνση της διαφοράς μεταξύ των τιμών των διυλισμένων προϊόντων και του αργού πετρελαίου (γνωστή ως crack spread). Η εξέλιξη αυτή βελτιώνει τους όρους εμπορίου της χώρας, δηλαδή τη σχέση μεταξύ των τιμών των εξαγωγών και των εισαγωγών της, και συμβάλλει στην αύξηση του αποπληθωριστή του ΑΕΠ το 2026.
Όσον αφορά την περίοδο μετά το 2026, το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι αυστηρότερες συνθήκες χρηματοδότησης και η σταδιακή ολοκλήρωση του Ταμείου Ανάκαμψης αναμένεται να περιορίσουν την επενδυτική δραστηριότητα.
Συνολικά, ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 1,8% το 2026 και στο 1,5% τόσο το 2027 όσο και το 2028, με αποτέλεσμα η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας να συγκλίνει σταδιακά προς τον μέσο όρο της ευρωζώνης.
Τα ποσοστά της ανεργίας μειώνονται
Η αγορά εργασίας συνέχισε να αναπτύσσεται στις αρχές του 2026, με το ποσοστό ανεργίας να υποχωρεί στο 8,3% το δεύτερο τρίμηνο του έτους.
Το ποσοστό της μακροχρόνιας ανεργίας μειώθηκε επίσης στο 4,3%, αν και παραμένει το υψηλότερο στην ΕΕ.
Οι κενές θέσεις εργασίας διατηρήθηκαν σε υψηλά επίπεδα, γεγονός που υποδηλώνει ελλείψεις εργατικού δυναμικού, ιδιαίτερα στον τουριστικό τομέα.
Η απασχόληση αναμένεται να συνεχίσει να αυξάνεται, αν και με συγκρατημένο ρυθμό, λόγω διαρθρωτικών εμποδίων, όπως η αναντιστοιχία μεταξύ των δεξιοτήτων των εργαζομένων και των αναγκών της αγοράς εργασίας, καθώς και η περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας παιδιών και ηλικιωμένων. Επιπλέον, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας αναμένεται να περιορίσει τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Το ποσοστό ανεργίας προβλέπεται να υποχωρήσει περαιτέρω, στο 7,7% έως το 2028.
Η αύξηση των μισθών αναμένεται να επιβραδυνθεί κατά την περίοδο των προβλέψεων, καθώς θα εξασθενούν οι επιπτώσεις του πληθωριστικού σοκ.
Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια τροφοδοτούν τον πληθωρισμό
Η ενεργειακή κρίση προκάλεσε άνοδο του πληθωρισμού, ο οποίος διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8% το τρίτο τρίμηνο του 2026.
Σε ένα περιβάλλον ισχυρής ζήτησης και περιορισμένης διαθεσιμότητας εργατικού δυναμικού, η αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να μετακυλιστεί στις τιμές των υπόλοιπων αγαθών και υπηρεσιών, διατηρώντας τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα και το 2027.
Ως αποτέλεσμα, ο πληθωρισμός προβλέπεται να αυξηθεί στο 4,1% το 2026, προτού υποχωρήσει στο 3,2% το 2027.
Το 2028 αναμένεται να αποκλιμακωθεί περαιτέρω, στο 2,4%, καθώς θα εξασθενούν οι επιπτώσεις των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας και θα επιβραδύνεται η εγχώρια ζήτηση.
Τα δημοσιονομικά πλεονάσματα περιορίζονται λόγω των επεκτατικών μέτρων
Το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να μειωθεί από 2% του ΑΕΠ το 2025 σε 0,9% το 2026, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να υποχωρήσει από 5,1% σε 4,1% του ΑΕΠ αντίστοιχα.
Η μείωση του συνολικού δημοσιονομικού πλεονάσματος αντανακλά τον αντίκτυπο των επεκτατικών δημοσιονομικών μέτρων, ο οποίος αντισταθμίζεται εν μέρει από τη συνεχιζόμενη ισχυρή αύξηση των δημόσιων εσόδων.
Τα δημοσιονομικά μέτρα, εξαιρουμένων των παρεμβάσεων για τη στήριξη έναντι της ενεργειακής ακρίβειας, αναμένεται να έχουν πρόσθετο δημοσιονομικό κόστος περίπου 0,8% του ΑΕΠ το 2026. Πρόκειται κυρίως για μειώσεις στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, αυξήσεις των μισθών στον δημόσιο τομέα και ενισχυμένη στήριξη προς τους συνταξιούχους και τα άτομα με αναπηρία.
Παράλληλα, τα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων για την αντιμετώπιση των υψηλών τιμών της ενέργειας ανέρχονται στο 0,3% του ΑΕΠ το 2026, με την πρόβλεψη ότι τα περισσότερα θα καταργηθούν το 2027.
Το 2027, το πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να περιοριστεί στο 0,7% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα αναμένεται να υποχωρήσει στο 3,7% του ΑΕΠ.
Τα δημοσιονομικά μέτρα εκτιμάται ότι θα επιφέρουν πρόσθετο καθαρό κόστος περίπου 0,6% του ΑΕΠ. Σε αυτά περιλαμβάνονται περαιτέρω αυξήσεις των αποδοχών στο Δημόσιο, χριστουγεννιάτικη ενίσχυση ύψους 500 ευρώ για τους εργαζομένους στον δημόσιο τομέα, καθώς και μείωση των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες.
Πρόσθετες δημοσιονομικές επιβαρύνσεις προκύπτουν από φορολογικές ελαφρύνσεις για τις πολύτεκνες οικογένειες, τους αγρότες και τους αυτοαπασχολούμενους, καθώς και από τη μείωση του τέλους επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα.
Οι προβλέψεις περιλαμβάνουν επίσης επιδότηση ύψους 95 εκατ. ευρώ προς τη μεταποιητική βιομηχανία, προκειμένου να αντισταθμιστεί το αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας του 2026.
Οι επιπτώσεις αυτών των μέτρων αναμένεται να αντισταθμιστούν εν μέρει από την ευνοϊκή πορεία των δημόσιων εσόδων, μεταξύ άλλων χάρη στα πρόσθετα έσοδα που θα προκύψουν από την επέκταση της ψηφιακής κάρτας εργασίας σε νέους κλάδους, καθώς και από άλλα μικρότερα μέτρα αύξησης των εσόδων.
Το 2028, το συνολικό δημοσιονομικό πλεόνασμα προβλέπεται να περιοριστεί περαιτέρω στο 0,2% του ΑΕΠ, ενώ το πρωτογενές πλεόνασμα θα υποχωρήσει στο 3,4% του ΑΕΠ.
Τα δημοσιονομικά μέτρα αναμένεται να έχουν πρόσθετο καθαρό κόστος περίπου 0,1% του ΑΕΠ, κυρίως λόγω της πλήρους ετήσιας επίδρασης μέτρων που έχουν ήδη εγκριθεί. Παράλληλα, οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους προβλέπεται να αυξηθούν κατά 0,2% του ΑΕΠ.
Συνεχίζεται η αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους
Το χρέος της γενικής κυβέρνησης υποχώρησε στο 140,8% του ΑΕΠ τον Ιούνιο του 2026, σχεδόν 50 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από το υψηλότερο επίπεδο που είχε καταγραφεί πριν από την πανδημία, το 2018. Ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ προβλέπεται να συνεχίσει να μειώνεται, φθάνοντας στο 126,6% το 2028.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να στηριχθεί στην ισχυρή ονομαστική αύξηση του ΑΕΠ, στη διατήρηση δημοσιονομικών πλεονασμάτων και στη χρησιμοποίηση ταμειακών διαθεσίμων για την αποπληρωμή του δημόσιου χρέους.
