Δεν ξέρουν πόσο κοστίζουν οι 1.339 φοροαπαλλαγές!

Το τελικό κείμενο του Προϋπολογισμού για το 2027 που κατατέθηκε στη Βουλή αποκαλύπτει πως οι υπολογισμοί γίνονται στο... περίπου

Με την κυβέρνηση να διατυμπανίζει πως έχει βάλει… τάξη στα οικονομικά του κράτους, το τελικό κείμενο του προϋπολογισμού για το 2027 που κατατέθηκε στη Βουλή αποκαλύπτει πως οι υπολογισμοί γίνονται στο… περίπου! 

Στην Ελλάδα καταγράφονται επίσημα 1.339 φοροαπαλλαγές, με το εκτιμώμενο κόστος να ανέρχεται σε 26,286 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με την Εκθεση Φορολογικών Δαπανών 2027, που συνοδεύει τον νέο κρατικό προϋπολογισμό, αυτές οι απαλλαγές αφορούν από τον φόρο εισοδήματος και τα ακίνητα έως τους έμμεσους φόρους (ΕΦΚ, ΦΠΑ), φόρους πολυτελείας, γονικές παροχές κ.ά. 

Στο παρελθόν έχουν υπάρξει πολλές εισηγήσεις για επανέλεγχο όλων των φοροαπαλλαγών στη χώρα μας. Ωστόσο, τόσο το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) όσο και η Τράπεζα της Ελλάδος (ΤτΕ) είχαν στο πίσω μέρος του μυαλού τους τις περικοπές, παρά τον εξορθολογισμό τους. 

Παρ’ όλα αυτά, μια επισήμανση στο επίσημο κείμενο αλλάζει πλήρως τα δεδομένα. Οπως αναφέρει το ίδιο το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, «η μέτρηση του ύψους των φορολογικών δαπανών είναι δυσχερής όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στις υπόλοιπες χώρες της Ε.Ε. και του ΟΟΣΑ. Η σύγκριση μεταξύ τους είναι δύσκολη, καθώς άλλες χώρες επιχειρούν να μετρήσουν την απώλεια εσόδων λόγω των φορολογικών δαπανών, ενώ άλλες αντιμετωπίζουν τις φορολογικές δαπάνες ως μέρος της δομής του φορολογικού τους συστήματος και δεν υπολογίζουν καμία απώλεια εσόδων». 

Εξηγεί πως η μέθοδος που υιοθετήθηκε για τον υπολογισμό του κόστους μιας φορολογικής δαπάνης μετρά την προκαλούμενη απώλεια των φορολογικών εσόδων (μέθοδος διαφυγόντων εσόδων). Δηλαδή, «η αποτίμηση του κόστους των φορολογικών δαπανών παρουσιάζει σημαντικές δυσκολίες που σχετίζονται τόσο με τον εννοιολογικό προσδιορισμό του όρου “φορολογικές δαπάνες” όσο και με την έλλειψη διαθέσιμων στοιχείων. Το κόστος κάθε φορολογικής δαπάνης μετράται ξεχωριστά. Ομως πολλές φορολογικές δαπάνες συνδέονται ως προς το αποτέλεσμα που προκαλούν και επομένως η συνολική απώλεια εσόδων που συνεπάγεται η εφαρμογή των μέτρων αυτών δεν μπορεί να αποτελεί το λογιστικό άθροισμα όλων των εκτιμήσεων που έχουν γίνει μεμονωμένα για κάθε ειδική ρύθμιση». 

Τη μεγαλύτερη συγκέντρωση παρουσιάζει η φορολογία των επιχειρήσεων, με 297 διαφορετικές απαλλαγές, ενώ ακολουθεί η φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων με 268. Αλλες 246 είναι γενικές απαλλαγές που καλύπτουν περισσότερες από μία φορολογίες, ενώ 76 αφορούν τον ΦΠΑ.

Ωστόσο, ο αριθμός των απαλλαγών δεν συμβαδίζει απαραίτητα με το δημοσιονομικό τους κόστος. Η μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφεται στη φορολογία κεφαλαίου, όπου οι απαλλαγές κοστίζουν 12,08 δισ. ευρώ. Ακολουθούν οι ελαφρύνσεις στον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, με 6,1 δισ. ευρώ, και εκείνες των επιχειρήσεων, με 4,91 δισ. ευρώ. 

Advertisement 3

Η μεγαλύτερη σε αριθμό δικαιούχων ελάφρυνση είναι η μείωση φόρου που προβλέπεται για μισθωτούς, συνταξιούχους και αγρότες. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, καταγράφονται 6.720.764 περιπτώσεις, με το δημοσιονομικό κόστος να φτάνει τα 4,16 δισ. ευρώ. Πρόκειται για τη μείωση φόρου που συνδέεται με το αφορολόγητο όριο και διαφοροποιείται ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση.

Σημαντικό είναι και το κόστος των ειδικών απαλλαγών εισοδήματος. Περίπου 2,53 εκατομμύρια περιπτώσεις εμφανίζουν εισοδήματα που απαλλάσσονται από τον φόρο, με την εκτιμώμενη απώλεια εσόδων να ανέρχεται σε 1,43 δισ. ευρώ. Στην κατηγορία περιλαμβάνονται και ορισμένες έκτακτες ενισχύσεις και αποζημιώσεις.

Ξεχωρίζουν ακόμη οι απαλλαγές για επιδόματα ανεργίας, που αφορούν 611.734 περιπτώσεις, οι φορολογικές ελαφρύνσεις λόγω αναπηρίας και το ειδικό καθεστώς φορολόγησης των ναυτικών.

Ακίνητα και επιχειρήσεις απορροφούν δισεκατομμύρια

Ιδιαίτερα υψηλό εμφανίζεται το κόστος των απαλλαγών που συνδέονται με την ακίνητη περιουσία. Μόνο στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων, η εκτιμώμενη απώλεια εσόδων φτάνει τα 6,85 δισ. ευρώ, ενώ στον φόρο μεταβίβασης ακινήτων ανέρχεται συνολικά σε 4,7 δισ. ευρώ. Από αυτό το ποσό, περίπου 2,77 δισ. ευρώ αποδίδονται στην απαλλαγή για την απόκτηση πρώτης κατοικίας. Οι μειώσεις και απαλλαγές στον ΕΝΦΙΑ αντιστοιχούν σε 136,7 εκατ. ευρώ, με 5,54 εκατομμύρια καταγεγραμμένες περιπτώσεις.

Στις επιχειρήσεις, το συνολικό κόστος των φορολογικών ελαφρύνσεων που υπολογίστηκαν φτάνει τα 4,91 δισ. ευρώ. Από αυτά, τα 4,51 δισ. ευρώ αφορούν απαλλαγές εισοδημάτων από επιχειρηματική δραστηριότητα, με 6.472 καταγεγραμμένες περιπτώσεις.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι οι απαλλαγές από τον ΦΠΑ κοστίζουν 1,13 δισ. ευρώ. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η απαλλαγή υπηρεσιών ιδιωτικής εκπαίδευσης, με κόστος 438,9 εκατ. ευρώ και οι μειωμένοι συντελεστές στα νησιά του Αιγαίου, με 167,1 εκατ. ευρώ.