Μπορεί η Εκκλησία της Ελλάδος και οι κατά τόπους ιερές μητροπόλεις να τιμούν φέτος τα τριακόσια χρόνια από τη γέννηση του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, όμως στην Αλβανία εθνικιστές πανεπιστημιακοί προσβάλλουν τη μνήμη του με τρόπο αήθη και ατεκμηρίωτο. Συγκεκριμένα, ο ιστορικός Πελούμπ Τζούφι, καθηγητής πανεπιστημίου, όπως δηλώνει, και εκφραστής του εθνικισμού των διαδοχικών αλβανικών κυβερνήσεων, προσπαθεί να αποδομήσει τον Πατροκοσμά με άρθρα στην εφημερίδα «ΝΤΙΤΑ».
Οπως πληροφορούμαστε από τη στιβαρή απάντηση που έδωσε ο Μιχάλης Παντούλας, πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, μέσω της εφημερίδας «Πρωινός Λόγος Ιωαννίνων» (5/7/2014), ο Τζούφι θεωρεί ότι ήλθε η ώρα να… απομυθοποιήσουμε τον άγιο Κοσμά και να δούμε τον πραγματικό του ρόλο, που ήταν η επιβολή της ελληνικής γλώσσας και του ελληνικού εθνικισμού! Προχωρεί δε ο Αλβανός δήθεν ιστορικός και σε άλλο χαρακτηρισμό. Γράφει ότι τον άγιο Κοσμά έστειλαν στην Ηπειρο ο σουλτάνος και ο Πατριάρχης για να αποκοιμίσει και όχι για να αφυπνίσει τους υποδούλους. Αστεία επιχειρήματα, τα οποία καταρρίπτονται από τη μελέτη των διδαχών και των Προφητειών του αγίου, ο οποίος πάντα κήρυττε το «ποθούμενον», ότι δηλαδή θα ελευθερωθεί το ελληνορθόδοξο Γένος. Αλλά και ο μαρτυρικός θάνατος του αγίου αποστομώνει τους επικριτές του. Πώς μπορεί να ήταν όργανο του σουλτάνου, όταν ξέρουμε ότι απαγχονίσθηκε με εντολή του Κουρτ Πασά του Βερατίου στις 24 Αυγούστου 1779;
Δεν αξίζει να ασχοληθούμε με την αναίρεση των ανακριβειών του αλβανικού εθνικισμού, αλλά περισσότερο ενδιαφέρουν τα κίνητρα του Τζούφι. Ας μην ξεχνάμε ότι η ανθελληνική και εθνικιστική υστερία διατρέχει τα περισσότερα μεγάλα και μικρά κόμματα της Αλβανίας. Ας θυμόμαστε ότι ο νυν πρωθυπουργός Εντι Ράμα του Σοσιαλιστικού Κόμματος έχει θέσει υπό την προστασία του τους Τσάμηδες απογόνους των εγκληματιών Πολέμου, οι οποίοι διεκδικούν τη Θεσπρωτία. Ας έχουμε δε στον νου μας ότι κάθε επίθεση εναντίον της Ορθοδοξίας και των αγίων της αμέσως ή εμμέσως βάλλει κατά του Αρχιεπισκόπου Αναστασίου, ο οποίος είναι Ελληνας, αλλά σέβεται με θαυμαστό τρόπο τις ισορροπίες της αλβανικής κοινωνίας. Προσωπική μου άποψη, την οποία κατανοώ ότι συμμερίζονται και άλλοι γνώστες της καταστάσεως, είναι ότι η επίθεση εναντίον της ιεράς μνήμης του αγίου Κοσμά έχει τελικό στόχο τον Αναστάσιο.
Η παρουσία του λειψάνου του αγίου Κοσμά, ο οποίος «αγχόνη ετελειώθη» στο Κολικόντασι της Βορείου Ηπείρου, ενοχλούσε ανέκαθεν τον αλβανικό εθνικισμό. Μάλιστα, επί κομμουνιστικού καθεστώτος είχε γίνει προσπάθεια απομακρύνσεως του λειψάνου. Το 1984, όταν απαγορευόταν κάθε θρησκευτική εκδήλωση και οι ναοί είχαν μετατραπεί σε στάβλους, το καθεστώς των κομμουνιστών δικτατόρων κάλεσε δύο Ελληνες επιστήμονες για να πιστοποιήσουν ότι όντως το λείψανο που γράφει στα αλβανικά SENT KOZMA ανήκει στον εθνοϊερομάρτυρα και προστάτη της ελληνικής παιδείας επί Τουρκοκρατίας. Οι ειδικοί πιστοποίησαν τη γνησιότητα του ιερού λειψάνου και η τότε αλβανική κυβέρνηση πρότεινε τη μεταφορά του στην Ελλάδα. Ευτυχώς, η τότε εκκλησιαστική ηγεσία τόνισε στην ελληνική κυβέρνηση ότι τον άγιο τον χρειάζονται περισσότερο οι καταπιεζόμενοι Ορθόδοξοι Ελληνες της Αλβανίας, ως μοναδικό πνευματικό στήριγμα σε εποχές διωγμού και αθεϊστικής προπαγάνδας. Ετσι ο άγιος παρέμεινε στα χώματα στα οποία δίδαξε, αγωνίστηκε κατά των εξισλαμισμών και τελικά μαρτύρησε. Σύμπασα η Οικουμενική Ορθοδοξία και ακόμη περισσότερο ο Ελληνισμός τιμούμε τον άγιο Κοσμά, αλλά με τη Βόρειο Ηπειρο τον συνδέουν δεσμοί πνεύματος και αίματος. Η Εκκλησία της Αλβανίας, τώρα που έχει ορθοποδήσει, φυλάσσει το λείψανο, αλλά έχει δωρίσει μικρά τμήματα για προσκύνηση σε μητροπόλεις και μονές της Ελλάδας.
Επίθεση στη μνήμη του Πατροκοσμά επιχειρούν κατά καιρούς και ορισμένοι Ελληνες ψευδοπροοδευτικοί. Ειλικρινά δεν με εκπλήσσει η συμπόρευσή τους με τον εθνικισμό των γειτονικών κρατών!
Κωνσταντίνος Χολέβας – πολιτικός επιστήμων
