Οι πρόσφατες εξελίξεις σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για τις «λίστες Φαλσιανί – Λαγκάρντ» αποτελούν δικαίωση της «δημοκρατίας», που ήταν (και παραμένει) από τα ελάχιστα μέσα ενημέρωσης στην Ελλάδα που έκαναν τολμηρές αποκαλύψεις για το υποκατάστημα της HSBC στη Γενεύη.
Τα κύρια μηνύματα της «δημοκρατίας», που δυστυχώς αγνοήθηκαν από την προηγούμενη κυβέρνηση και θα αξιοποιηθούν πανηγυρικά από τη διάδοχό της, ήταν τέσσερα:
– Πρώτον, τα φυσικά και νομικά πρόσωπα της «λίστας Λαγκάρντ» δεν πρέπει, αυτόματα και συλλήβδην, να χαρακτηρίζονται φοροφυγάδες, αλλά το ελληνικό κράτος είχε και έχει υποχρέωση να αξιοποιήσει το σπάνιο υλικό. Οταν ξένες κυβερνήσεις κινητοποιούν τις μυστικές υπηρεσίες τους και προσλαμβάνουν εξειδικευμένες εταιρίες για την αναζήτηση του μαύρου χρήματος και την απόκτηση παρόμοιων λιστών, δεν είναι δυνατόν ο ελληνικός πολιτικός κόσμος να τρέμει να αγγίξει τα στοιχεία επί (ήδη) τέσσερα χρόνια!
– Δεύτερον, φαινόμενα πολιτικής αδιαφορίας ή κυβερνητικής ολιγωρίας έναντι της φοροδιαφυγής δεν παρατηρούνται πλέον στην Ευρώπη ή, αν υπάρξουν, αντιμετωπίζονται αμέσως. Μπορεί να υπήρχαν παρόμοια σκάνδαλα στη Γαλλία, στη Γερμανία, στην Ισπανία ή στην Ιταλία έως τις δεκαετίες του ’70 και του ’80, αλλά όχι πια. Ή, αν κάποιος Ευρωπαίος πολιτικός παρασυρθεί στην υπεράσπιση μιας μεγάλης ύποπτης τράπεζας (με το σκεπτικό της σταθερότητας και της προάσπισης θέσεων εργασίας), εκτίθεται. Για παράδειγμα, ο πρόεδρος Ομπάμα, δημοσίως, απάντησε ότι «στις ΗΠΑ αυτά τα πράγματα δεν τα συνηθίζουμε», όταν ο πρόεδρος Ολάντ ζήτησε την παρέμβασή του για την ακύρωση προστίμου 9 διςσ. δολαρίων στη γαλλική τράπεζα BNP.
– Τρίτον, ήταν σαφές από την αρχή (και η «δημοκρατία» το υπογράμμισε από τον Ιανουάριο του 2013 με τη δημοσίευση ονομάτων και φωτογραφιών στελεχών της HSBC Γενεύης που θα μπορούσαν να συνδράμουν, ως μάρτυρες, την ελληνική Δικαιοσύνη) ότι οι Αρχές δεν βρίσκονταν ενώπιον μιας απλής λίστας. Υπήρχαν σαφέστατες ενδείξεις ότι, κατά το κοινώς λεγόμενο, «κάποια δουλειά γινόταν από μέσα». Η «λίστα Λαγκάρντ» δεν περιείχε μόνον ονόματα καταθετών που επέλεξαν την ασφάλεια της Ελβετίας, αλλά και την άκρη του νήματος για πολύ σοβαρότερες υποθέσεις παγκόσμιας διακλάδωσης. Τα λεγόμενα SwissLeaks της Διεθνούς Σύμπραξης Ερευνητών Δημοσιογράφων (ICIJ), της γαλλικής «Le Monde», του βρετανικού «Guardian» και των «Νέων», που δημοσιεύτηκαν την περασμένη εβδομάδα, αποκάλυψαν το διεθνές δίκτυο offshore και διακίνησης κεφαλαίων (με τις ανάλογες -υψηλότατες- προμήθειες). Η ίδια η HSBC το παραδέχτηκε, με καταχωρίσεις σε μεγάλες ξένες εφημερίδες το Σάββατο, βεβαιώνοντας ότι «η τράπεζα έχει εξεταστεί και διορθωθεί ενδελεχώς» και ότι «τα στάνταρτ της τράπεζας σήμερα δεν ήταν σε ισχύ πριν από οκτώ χρόνια».
– Τέταρτον, σε αντίθεση με τις προ ολίγων μηνών διαρροές ότι τάχα το ΣΔΟΕ δεν μπορούσε να ερευνήσει τη «λίστα Λαγκάρντ» λόγω της παράνομης απόκτησής της και λόγω ανεπαρκών στοιχείων, η «δημοκρατία» είχε υπογραμμίσει ότι πρόκειται για «απλή περίπτωση» από ερευνητικής πλευράς. Ηταν σχεδόν όλα στο πιάτο και είναι χαρακτηριστικό ότι οι γαλλικές Αρχές ολοκλήρωσαν, προχθές, την έρευνά τους για τον ρόλο των στελεχών της HSBC Γενεύης μόλις σε τρεις μήνες.
Και το βασικότερο για το μέλλον: όπως σημειώνουν ξένοι ειδικοί, «στην Αθήνα βρίσκεστε ακόμα στην αρχή των αποκαλύψεων».
Αλέξανδρος Τάρκας
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη.
