Ο ιδεαλισμός είναι εξαιρετικά γοητευτικός σε έναν νέο άνθρωπο, αλλά εξελίσσεται σε τροχοπέδη ανάπτυξης έπειτα από κάποια ηλικία. Ας δούμε, λοιπόν, το ζήτημα της παράτυπης μετανάστευσης μέσα από το πρίσμα του αμφίπλευρου ρεαλισμού.
Δεδομένο πρώτο: Οι εκατόμβες των νεκρών στο πέλαγος της Μεσογείου βαρύνουν αρνητικά τις αρχές και τις αξίες του δυτικού κόσμου, πόσο μάλλον όταν ο θεμέλιος λίθος του πολιτικού πολιτισμού μας είναι η αριστοτελική αναγνώριση του δικαιώματος του ανθρώπου να αναζητά την ευτυχία.
Δεδομένο δεύτερο: Το ζήτημα της παράτυπης μετανάστευσης πρέπει να αντιμετωπιστεί με τρόπο λειτουργικό, αφού αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα όπλα στη φαρέτρα της Ακρας Δεξιάς. Οσοι λοιπόν θεωρούμε ότι η Ακρα Δεξιά δεν έχει τίποτα το θετικό να προσφέρει στην εξέλιξη του δυτικού κόσμου και, δόξα τω Θεώ, είμαστε ακόμα περισσότεροι από αυτούς που έχουν αντίθετη άποψη αντιλαμβανόμαστε την κρισιμότητα του ζητήματος.
Δεδομένο τρίτο: Η ανάπτυξη επιχειρημάτων για πιο επισταμένη φύλαξη των θαλάσσιων οδών είναι μια καλή συμβουλή, που όμως δεν μπορεί να έχει τα αποτελέσματα τα οποία κάποιος φαντάζεται. Από τη στιγμή που ο Αλφρεντ Μάχαν ορθώς ανέλυσε την αδυναμία κατοχής του θαλάσσιου στοιχείου με όρους στρατιωτικής διάστασης, γνωρίζουμε ότι σε απόλυτο βαθμό ο στόχος της απόλυτης φύλαξης όλων των διόδων είναι ανέφικτος.
Τι μπορεί να γίνει; Αρχικώς, να αλλάξει το νομικό πλαίσιο του Δουβλίνου ΙΙ, που δίνει απροσμέτρητο βάρος αντιμετώπισης ενός τόσο δυσθεώρητου προβλήματος στην Ελλάδα και την Ιταλία. Περισσότερα ευρωπαϊκά κονδύλια για την αναβάθμιση του λιμενικού στόλου των δύο κρατών και εξορθολογισμός της διαδικασίας αποδοχής των παράτυπων μεταναστών σε ποσοστά που να αναλογούν στο ΑΕΠ κάθε ευρωπαϊκού κράτους, στους δείκτες ανεργίας (όσο το δυνατόν χαμηλότεροι δείκτες τόσο μεγαλύτερη απορροφητικότητα) και ανάπτυξης. Η Ευρώπη γερνά και πρέπει να παρθεί μια απόφαση, ώστε να ξεκινήσουν η απορρόφηση και η ένταξη ποσοστών παράτυπων μεταναστών στον πυρήνα της γηραιάς ηπείρου, ώστε να τονωθεί η οικονομία και να διασωθεί το κοινωνικό κράτος.
Οι ποσοστώσεις απορρόφησης και μεθοδολογίας θα ήταν ορθολογικό να αποκτήσουν θεσμική διάσταση από τα όργανα της Ε.Ε. Από την αυγή της Ιστορίας έως και σήμερα, οι κατατρεγμένοι του κόσμου αυτού αναζητούσαν μια καλύτερη μοίρα στα τμήματα αυτά του πλανήτη που παρουσίαζαν οικονομική ανάπτυξη και πολιτική σταθερότητα. Τα πολιτικά συστήματα που επεδίωξαν να αντισταθούν με ολιστικά μέσα απέναντι σε αυτό το διαρκές ρεύμα τελικώς παρασύρθηκαν από την ορμή του. Αλλα κράτη, π.χ. οι ΗΠΑ, που αποφάσισαν να λειτουργήσουν θεσμικά και ορθολογικά απέναντι σε αυτήν τη διαδικασία, εφαρμόζοντας μια ισόρροπη συνθήκη -όχι τακτική ανοικτών θυρών, αλλά όχι και τακτική φρουρίου σε πολιορκία- πέτυχαν και πετυχαίνουν καλύτερα αποτελέσματα. Εν ολίγοις, η Ευρώπη οφείλει να ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ.
Παράλληλα, θα ήταν μια εξαιρετικά αποτελεσματική συνθήκη οι διακινητές των ψυχών αυτών (smugglers) να θεωρηθούν από τα κοινοτικά όργανα ως παράγοντες τρομοκρατίας και να αντιμετωπιστούν στο πλαίσιο αυτό που ορίζει η λειτουργία εμπλοκής της Βορειανατολικής Συμμαχίας ως προς τους Σομαλούς πειρατές, για παράδειγμα. Μόνο που, αντί η αντιμετώπισή τους να γίνεται στη θάλασσα (κάτι τέτοιο εκ των πραγμάτων δεν συμβαίνει, αφού χρησιμοποιούν σαν ασπίδες προστασίας τις ψυχές που μεταφέρουν μαζί τους), αυτή να γίνεται στην ξηρά, με στόχο την εξάρθρωση των δικτύων τους, στη λογική της στρατηγικής των προληπτικών (preemptive) δράσεων.
Τέλος, θα πρέπει να γίνει κατανοητό ότι το πρόβλημα δεν θα σταματήσει. Κι αυτό γιατί η Μέση Ανατολή και η Κεντρική Ασία δεν θα μεταμορφωθούν ξαφνικά σε παραδείσους οικονομικής και πολιτικής σταθερότητας. Είτε λοιπόν ως Δύση κρύβουμε το πρόβλημα πίσω από το ανεπαρκές Δουβλίνο ΙΙ και αναμένουμε στα «τείχη» για να δούμε την πτώση Ελλάδας και Ιταλίας είτε δρούμε με τρόπο ορθολογικό, που θα διασφαλίζει τη ζωή και την αξιοπρέπεια των παράτυπων μεταναστών, αλλά και την κοινωνικοπολιτική ισορροπία στο εσωτερικό της Ευρώπης. Δύσκολο εγχείρημα, αλλά ίσως είναι η μόνη ορθολογική οδός που θα έχει αποτελέσματα σε βάθος χρόνου.
Σπύρος Λίτσας
