Οι (τέσσερις) στρατηγοί που παρέμειναν και η αναβάθμιση του «σωτήρα»
Το τοπίο στην Τουρκία, όσο περνούν οι ημέρες, ξεκαθαρίζει. Ολοι πλέον γνωρίζουν -και καλύτερα απ’ όλους ο Ταγίπ Ερντογάν- ότι το πραξικόπημα εναντίον του σχεδιαζόταν από καιρό, στα σπλάχνα και τα έγκατα των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων (ΤΕΔ), εις γνώσιν της συντριπτικής πλειονότητας της κορυφής της ιεραρχίας, του αρχηγού ΓΕΕΘΑ συμπεριλαμβανομένου.
Επίσης, είναι γνωστό ότι ένας ανώτερος ή ανώτατος αξιωματικός ήταν αυτός που ενημέρωσε τον διοικητή της ΜΙΤ για την εκδήλωση του πραξικοπήματος, καταγγελία που έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην αποτυχία του εγχειρήματος.
Το έχουμε ξαναγράψει σε προηγούμενα άρθρα μας και επαληθεύεται πλέον από τις εξελίξεις, αλλά και από καταθέσεις συλληφθέντων αξιωματικών οι οποίοι συμμετείχαν στο πραξικόπημα, ότι, από τη στιγμή που έγινε η καταγγελία, οι κορυφαίοι της ιεραρχίας αποστασιοποιήθηκαν από το πραξικόπημα και δημιούργησαν άλλοθι, πείθοντας μεσαία στελέχη της ιεραρχίας να αναλάβουν εκείνα τις ευθύνες, δίνοντάς τους υποσχέσεις ότι θα τους απελευθερώσουν στο επόμενο πραξικόπημα, που δεν πρόκειται να αργήσει πολύ, πάντα σύμφωνα με την άποψή τους.
Αρα, όλοι γνωρίζουν για την εμπλοκή του αρχηγού ΓΕΕΘΑ και του διοικητή της ΜΙΤ στο πραξικόπημα. Αλλωστε, ο ίδιος ο πρωθυπουργός Μπιναλί Γιλντιρίμ το δήλωσε, ότι δεν έμεινε ικανοποιημένος από τις εξηγήσεις που δόθηκαν από τα συγκεκριμένα άτομα, σε σχέση πάντα με το πραξικόπημα.
Παρ’ όλα αυτά, όμως, είδαμε στις κρίσεις που έγιναν στις 28 Ιουλίου, κατά τη σύνοδο του ανωτάτου στρατιωτικού συμβουλίου με προεδρεύοντα τον ίδιο τον πρωθυπουργό, ότι ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ παρέμεινε στη θέση του, όπως και οι άλλοι τρεις αρχηγοί του στρατού ξηράς, του πολεμικού ναυτικού και της πολεμικής αεροπορίας.
Δηλαδή, εκδηλώθηκε ένα πραξικόπημα, συμμετείχαν μονάδες και σχηματισμοί από όλους τους κλάδους των ενόπλων δυνάμεων, επιτέθηκαν με χιλιάδες σφαίρες εναντίον της κατοικίας του Ερντογάν και παρέμειναν στις θέσεις τους οι αρχηγοί ΓΕΕΘΑ και των τριών κλάδων.
Είναι προφανές ότι ο Ερντογάν έκανε συμβιβασμούς στη φάση αυτή, αφήνοντας τους τέσσερις αυτούς στρατηγούς στις θέσεις τους μέχρι να προβεί σε βαθιές θεσμικές τομές, με τις οποίες θα τους αποδυναμώσει και θα απομακρύνει πλέον το ενδεχόμενο εκδήλωσης ενός νέου πραξικοπήματος.
Ηδη αυτό ξεκίνησε με την υπαγωγή της στρατοχωροφυλακής από το ΓΕΕΘΑ, όπου ήταν μέχρι τώρα, στο υπουργείο Εσωτερικών. Αυτή είναι μια κίνηση καθοριστικής σημασίας.
Ομως, παρά τους συμβιβασμούς, αυτό που δεν πρέπει να διαφύγει της προσοχής μας είναι ότι τον πραγματικό πρωταγωνιστή της βραδιάς του πραξικοπήματος, τον διοικητή της 1ης Στρατιάς, που του τηλεφώνησε στην πιο δύσκολη στιγμή και ενώ οι πραξικοπηματίες σχεδόν ήλεγχαν την Αγκυρα, λέγοντάς του «Πρόεδρε, μην πας στην Αγκυρα, εκεί η κατάσταση δεν είναι καλή. Ελα στην Κωνσταντινούπολη, εμείς θα σε προστατέψουμε», δεν τον ξέχασε.
Τον τοποθέτησε στη θέση του δεύτερου αρχηγού ΓΕΕΘΑ*, η οποία είναι η πιο νευραλγική για τον έλεγχο των ΤΕΔ και για να ελέγξει κάποιος αν προετοιμάζεται ή όχι πραξικόπημα στους κόλπους των ΤΕΔ.
Με άλλα λόγια, ο Ερντογάν τιμώρησε σκληρά τα μικρομεσαία στελέχη και αρκετούς ανώτατους αξιωματικούς, χτυπώντας το κύριο δυναμικό των πραξικοπηματιών, αλλά άφησε ανέπαφη την ανώτατη ηγεσία για λόγους σκοπιμότητας.
Οσο για τις εκκαθαρίσεις σε άλλους τομείς του τουρκικού κράτους και των ΜΜΕ, αυτές δεν έχουν απαραίτητα σχέση με το πραξικόπημα και εντάσσονται στην πάλη που είναι σε εξέλιξη στην Τουρκία για τον έλεγχο της εξουσίας. Είναι στην ουσία ένας πόλεμος εξουσίας, που ξεκίνησε πολύ πριν από το πραξικόπημα.
Ο Ερντογάν συγκυβερνούσε με τον Γκιουλέν από το 2002, εκχωρώντας του συνειδητά μερίδιο εξουσίας σε συγκεκριμένους τομείς του κράτους. Συμμάχησε μαζί του για να αντιμετωπίσει τη μείζονα απειλή, που ήταν το «βαθύ» κράτος.
Οταν σταθεροποιήθηκε στην καρέκλα της εξουσίας, μετά την καταδίκη της Εργενεκόν, άρχισε η αντίστροφη μέτρηση για τον Γκιουλέν, μια διαδικασία που πήρε τον χαρακτήρα ανοιχτού πολέμου τον Δεκέμβριο του 2014, όταν δικαστικοί ελεγχόμενοι από τον πανούργο ιμάμη λίγο έλειψε να συλλάβουν και τον γιο του Ερντογάν για διαφθορά.
Εκτοτε, ο πόλεμος εξουσίας συνεχίζεται και θα συνεχιστεί για αρκετό καιρό.
*Στην Τουρκία δεν υπάρχει η θέση του υπαρχηγού ΓΕΕΘΑ, αλλά του δεύτερου αρχηγού ΓΕΕΘΑ, με διακριτές αρμοδιότητες από τον πρώτο. Ο πρώτος έχει αρμοδιότητες για τα επιχειρησιακά των ΤΕΔ, ενώ ο δεύτερος αρχηγός ΓΕΕΘΑ τις αρμοδιότητες για τις σχέσεις των ΤΕΔ με το κοινό και τις υπηρεσίες του κράτους!
Σάββας Καλεντερίδης
