Το παράδειγμα των «52» Ελλήνων επιχειρηματιών που δεν το έβαλαν στα πόδιαΑπό τον
Μανώλη Κοττάκη
Στη νεότερη ελληνική Ιστορία, η έννοια της «ολομέλειας» είναι ταυτισμένη με αποφάσεις του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, όχι απαραιτήτως επιτυχείς κάθε φορά (η απόφαση της 5ης Ολομέλειας υπέρ της Ανεξάρτητης Μακεδονίας ακόμη αποτελεί στίγμα για το κόμμα). Στη νεότερη ελληνική Ιστορία, επίσης συχνά, οι Ολομέλειες των κομμουνιστών διεξάγονταν στο βουνό. Μόνον αυτοί ανέβαιναν εκεί.
Οποία έκπληξις, λοιπόν, όταν, επισκεπτόμενος το αγέρωχο Περτούλι το περασμένο Σάββατο για να παρουσιάσω το βιβλίο του συνεργάτη της «Εστίας» και υποψήφιου βουλευτή της Ν.Δ. στον νομό Τρικάλων Μικέλη Χατζηγάκη, υπέπεσε στην αντίληψή μου ότι βρισκόταν εκεί, στο ομώνυμο αρχοντικό Χατζηγάκη, σε πλήρη εξέλιξη, η… 6η Ολομέλεια της επιχειρηματικής πρωτοβουλίας «Ελλα-δικά μας». Πήρε και η αγορά τα βουνά! Εντυπωσιάστηκα. Πενήντα δύο επιχειρηματίες από όλη τη χώρα, με πρώτο κοινό χαρακτηριστικό ότι οι εταιρίες τους έχουν ως έδρα την Ελλάδα, συνεδρίαζαν χαλαρά, γύρω από το τζάκι, με φόντο το χιονισμένο βουνό, αναζητώντας λύσεις για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεών τους. Και στην εσωτερική αγορά -ώστε να αντέξουν στην επίθεση των εισαγομένων-, αλλά και στην παγκόσμια, για να δυναμώσουν τις εξαγωγές τους (όπως ο Κρόκος Κοζάνης, που εξάγει στην Κίνα, όπως μου είπε ο πρόεδρός του Νίκος Πατσιούρας!).
Περισσότερο εντυπωσιάστηκα διότι μεταξύ των 52 περιλαμβάνονται και έξι επιχειρήσεις οι οποίες είναι ευθέως ανταγωνιστικές μεταξύ τους. «Οι Ελληνες μαζί; Γίνεται;» αναρωτήθηκα. Γίνεται! Ηταν η ημέρα που η πρωτοβουλία ανακοίνωσε τα αποτελέσματα της πρώτης κοινής δράσης της. Διαπραγματεύτηκε ενιαία τιμή ηλεκτρικού ρεύματος -φθηνότερη, εννοείται- για όλα τα μέλη της με την ELPEDISON – και την πέτυχε. Και όχι μόνο αυτό!
Πέτυχε χαμηλότερες τιμές οικιακού ρεύματος και για τους εργαζομένους των 52 εταιριών! «Το δίκτυο “Ελλα-δικά μας’’ είναι πλέον ο πέμπτος μεγαλύτερος καταναλωτής ηλεκτρικού ρεύματος στη χώρα» μου λέει η εκτελεστική διευθύντρια της πρωτοβουλίας Αννα Παπαδημητρίου (το «Ελλα-δικά μας» διαθέτει οργανωτική δομή, διοίκηση και στρατηγείο). Και προσθέτει: «Εδώ, στο Περτούλι, συμφωνήσαμε ότι το σύνθημά μας θα είναι “Η Ελλάδα που παράγει και συνεργάζεται’’». Της επεσήμανα ότι μια τόσο μεγάλη πρωτοβουλία πρέπει να έχει και ένα σύνθημα, τύπου «Ο επιμένων ελληνικά», όπως το 1983. Παραβίασα ανοιχτές θύρες! Εχει ήδη βρεθεί, αλλά θα ανακοινωθεί εν ευθέτω χρόνω.
Ανάμεσα στους κορυφαίους Ελληνες επιχειρηματίες που συνάντησα εκεί ψηλά στο Περτούλι ήταν και ο Ευάγγελος Γεροβασιλείου με τα ονομαστά κρασιά – μακράν άριστη η «Μαλαγουζιά» του. Γλυκός άνθρωπος, πράος, «γεμάτος». Του έκανα την κλασική ερώτηση-πρόκληση: «Ενωθήκατε για να ζητήσατε κάτι από το κράτος;» Χαμογέλασε χωρίς να ενοχληθεί. «Το μόνο που ζητάμε από το κράτος είναι να μην ανακατεύεται στα πόδια μας! Ο στόχος μας είναι να δημιουργηθεί ελληνική συνείδηση στον καταναλωτή, όταν αγοράζει προϊόντα! Να προτιμά τα ελληνικά».Μοιράστηκα μαζί του την εμπειρία μου από τoν Τύπο: διψάει ο κόσμος για κάτι τέτοιο. Για τη διακήρυξη της πίστεως στο «ελληνικό». Βεβαίως, για να μην ονειροβατούμε, ας μην υπάρχουν αυταπάτες… Σε καιρούς παγκοσμιοποίησης, η ένωση των 52 ελληνικών επιχειρήσεων (οι οποίες συνασπίστηκαν με πρώτο κριτήριο συνεργασίας το ότι αρνήθηκαν να μεταφέρουν την έδρα τους στο εξωτερικό – παρέμειναν και φορολογούνται εδώ) ίσως θεωρηθεί από την κυβερνώσα Αριστερά ως φορέας… οικονομικού εθνικισμού. Ως σύμπραξη προστατευτισμού.
Ακόμη κι έτσι όμως να χαρακτηριστεί, και μάλιστα σε καιρούς όπου η Αμερική του Τραμπ δίνει τον τόνο του εθνικού προστατευτισμού στις παγκόσμιες αγορές με το «America First», η ουσία των πραγμάτων δεν αλλάζει: οι «52» δεν φυγομάχησαν τη δύσκολη ώρα. Δεν το έβαλαν στα πόδια. Δεν είναι Ελληνες πολυτελείας. Εμειναν! Εμειναν για να δώσουν τη μάχη στην πατρίδα τους.
Και επειδή το εγχείρημά τους περιλαμβάνει ως κριτήριο συνεργασίας και την προστασία των εργαζομένων τους, τότε, χωρίς αμφιβολία, ναι, αυτό είναι η κατά Λούντβιγκ Ερχαρντ «κοινωνική οικονομία της αγοράς». Δεν είναι μόνο τα κέρδη. Δεν είναι μόνο οι αποτιμήσεις, τα ενεργητικά και τα παθητικά. Είναι και οι άνθρωποι. Είναι και η πατρίδα μας, η Ελλάς. Το κεφάλαιο, καμιά φορά, έχει πατρίδα.
