Οταν η προπαγάνδα παρουσιάζεται ως υπεράσπιση της ενημέρωσης και οι επικριτές της κυβέρνησης στοχοποιούνται γιατί… έτσι τους αρέσει
- Κώστας Καββαδίας
Στο άκουσμα της διεξαγωγής της διήμερης… παρωδίας του Athens Alitheia Forum και της λίστας των ομιλητών που συμμετείχαν, αναμφίβολα καλλιεργήθηκαν φόβοι που δυστυχώς δεν διαψεύστηκαν. Με μια αστείρευτα προκλητική διάθεση και απύθμενο θράσος τα κυβερνητικά στελέχη και διάφοροι επιφανείς φίλοι τους συμμετείχαν σε μια κωμική παράσταση αντάξια της φήμης που έχουν χτίσει όλα αυτά τα χρόνια.
Διότι υπάρχει κάτι βαθιά ειρωνικό ή, καλύτερα, τραγελαφικό στο να διοργανώνονται συνέδρια για την προστασία της ενημέρωσης, τον κίνδυνο της παραπληροφόρησης και την αξία της «αλήθειας» από κυβερνητικά στελέχη που καθημερινά επιδίδονται σε έναν διαρκή διαγωνισμό προπαγάνδας, λαϊκισμού και τοξικότητας.
Κι όμως, αυτό ακριβώς συνέβη στο διήμερο Athens Alitheia Forum, μια διοργάνωση που παρουσιάστηκε ως πρωτοβουλία για την υπεράσπιση της ενημέρωσης αλλά κατέληξε να θυμίζει περισσότερο μια διευρυμένη εσωκομματική διαδικασία αυτοεπιβεβαίωσης του καθεστώτος που έχει εγκαθιδρυθεί και μεσουρανεί την τελευταία εξαετία και με μόνο στόχο να εξελιχθεί περαιτέρω ο μηχανισμός χειραγώγησης της κοινής γνώμης.
Στο Μέγαρο Μαξίμου φαίνεται πως δεν αρκούσαν οι «λίστες Πέτσα», η «Ομάδα Αλήθειας» και τα πληρωμένα τρολ που εκτελούν «δολοφονίες χαρακτήρων». Ούτε ο νόμος για τα fake news με επιλεκτικές συλλήψεις και φυλακίσεις ή τα ελληνικά hoaxes που προσφέρουν, όποτε χρειάζεται, ένα επιστημονικά «ντυμένο» αφήγημα υπέρ της ελληνικής κυβέρνησης. Το σκηνικό της πανάκριβης παράστασης στήθηκε γύρω από την ιδέα ότι η δημοκρατία κινδυνεύει από αόρατους εχθρούς που κινδυνολογούν και λαϊκίζουν και ότι η πολιτεία οφείλει να αντιδράσει.
Μόνο που η σύνθεση των βασικών ομιλητών του συνεδρίου ήταν ακριβώς οι ίδιοι πολιτικοί παράγοντες που τα τελευταία χρόνια έχουν κατηγορηθεί επανειλημμένα για προσπάθεια ελέγχου της ενημέρωσης και για επιθέσεις κατά δημοσιογράφων που δεν εντάσσονται στο κυβερνητικό αφήγημα. Το πιο χαρακτηριστικό επεισόδιο του διημέρου ήταν η αήθης επίθεση του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη κατά της εφημερίδας «δημοκρατία».
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος επέλεξε να επιτεθεί ευθέως στην εφημερίδα με προσβλητικούς χαρακτηρισμούς επειδή τολμά να ασκεί σκληρή κριτική στην κυβέρνηση, επιχειρώντας δίχως αποδείξεις και στοιχεία να τη συνδέσει με την έννοια της παραπληροφόρησης. Η κίνηση αυτή προκάλεσε εύλογες αντιδράσεις, καθώς εκλήφθηκε ως ακόμη μία προσπάθεια απαξίωσης και εκφοβισμού ενός μέσου ενημέρωσης που δεν εντάσσεται στο κυβερνητικό επικοινωνιακό σύστημα.
Το γεγονός ότι η επίθεση αυτή εκτοξεύθηκε από το βήμα ενός συνεδρίου που υποτίθεται ότι υπερασπίζεται την ελευθερία της ενημέρωσης προσέδωσε ακόμη μεγαλύτερη ειρωνεία σε αυτό το event. Στο ίδιο κλίμα κινήθηκαν και οι παρεμβάσεις του Ακη Σκέρτσου για τους βολικούς «αόρατους εχθρούς, με όπλο τους τον «λαϊκισμό», αλλά και του Κωστή Χατζηδάκη που έστρεψε τα πυρά του κατά συγκεκριμένων αναλύσεων και σχολίων που -κατά την άποψή του- συμβάλλουν στη δημιουργία στρεβλής εικόνας για την οικονομική και πολιτική κατάσταση της χώρας. Η επιλογή να τεθούν στο στόχαστρο δημοσιογραφικές αναλύσεις μοιάζει ενδεικτική της δυσανεξίας της εξουσίας απέναντι στη δημόσια κριτική.
Αποτροπιασμό όμως προκάλεσαν και οι δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη σχετικά με το σιδηροδρομικό έγκλημα των Τεμπών. Οι εμπρηστικές αναφορές του και η μετατόπιση της συζήτησης από τα ερωτήματα για τις ευθύνες που παραμένουν ανοιχτές επισκίασαν την ομιλία του γενίτσαρου υπουργού, ο οποίος δεν δίστασε να αναφέρει μεταξύ άλλων ότι «η υπόθεση της συνωμοσίας των Τεμπών είναι μία κλασική ιστορία fake news, η οποία οργανώθηκε με σκοπό να αναπαραγάγει, επαναλαμβάνω, πολιτικό αποτέλεσμα».
Το συνολικό αποτύπωμα του Athens Alitheia Forum ήταν τελικά αποκαλυπτικό. Αντί για έναν ανοιχτό διάλογο για την ποιότητα της ενημέρωσης, το διήμερο κατέληξε να θυμίζει ένα πρωταπριλιάτικιο αστείο όπου η κυβέρνηση και οι υποστηρικτές της σε πρωταγωνιστικό ρόλο προσπαθούσαν να παρουσιάσουν τη δική τους εκδοχή της πραγματικότητας ως τη μόνη αξιόπιστη. Η ειρωνεία είναι ότι όσο περισσότερο οι ομιλητές μιλούσαν για την ανάγκη προστασίας της αλήθειας τόσο πιο εμφανές γινόταν ότι το πραγματικό διακύβευμα ήταν ο πλήρης έλεγχος της δημόσιας συζήτησης. Και ίσως αυτό να είναι το πιο ουσιαστικό συμπέρασμα του διημέρου: ότι η μάχη για την αλήθεια δεν κερδίζεται με συνέδρια και επιθέσεις σε δημοσιογράφους και μέσα ενημέρωσης, αλλά με σεβασμό στην πολυφωνία και την αμερόληπτη δημοσιογραφία, και σε αυτό το πεδίο η παρούσα κυβέρνηση έχει πάρει οριστικά διαζύγιο εδώ και καιρό.