Απροθυμία της Σόφιας να επιστρέψει τα κλεμμένα κειμήλια

Στην απροθυμία των Βουλγάρων ακόμα και να διαπραγματευτούν την εν συνόλω επιστροφή των βυζαντινών κειμηλίων και χειρόγραφων αμύθητης αξίας, που άρπαξαν οι βουλγαρικές δυνάμεις κατοχής του 1916-18 από μονές της Μακεδονίας και της Θράκης, σκόνταφταν επί δεκαετίες όποιες προσπάθειες της Αθήνας για τον επαναπατρισμό των κλεμμένων, όπως αποκάλυψε η εφημερίδα «Θεσσαλονίκη».

Τελικά, το μόνο που… κατάφερε η ελληνική διπλωματία ήταν η επιστροφή μόλις 48 από τα εκατοντάδες κλεμμένα που εξακολουθούν να βρίσκονται παρανόμως στη Βουλγαρία. Το αντάλλαγμα για αυτόν τον… άθλο, για τον οποίο πανηγύρισε η κυβέρνηση Μητσοτάκη, ήταν η παράδοση (στις 3/10) στη Σόφια των οστών του Βούλγαρου τσάρου Σαμουήλ Κομητόπουλου (997-1014). Η παράδοση των οστών, όμως, ισοδυναμεί με την εκχώρηση του μοναδικού ισχυρού διαπραγματευτικού όπλου που επέτρεπε στην Αθήνα να διεκδικεί με αξιώσεις την επιστροφή, αν όχι του συνόλου των λεηλατηθέντων, τουλάχιστον πολύ περισσότερων από τα 48 κειμήλια.

Η «Θ» αναδεικνύει με τη βοήθεια του καθηγητή Ιστορίας του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης Γεωργίου Παπάζογλου τις προσπάθειες της Βουλγαρίας να οικειοποιηθεί τα κλεμμένα. Παράλληλα, αναδεικνύει τις ευθύνες της κυβέρνησης Μητσοτάκη… Οι Βούλγαροι δεν είναι διατεθειμένοι να μας δώσουν ούτε ένα από τα υπόλοιπα κειμήλια και αυτό προκύπτει τόσο από την αδιαφορία τους πλέον για το θέμα, αφού πήραν τα οστά του τσάρου Σαμουήλ.

Σύμφωνα με τον κ. Παπάζογλου, το 1991 ο τότε υπουργός Εξωτερικών της κυβέρνησης Κωνσταντίνου Μητσοτάκη Αντώνης Σαμαράς είχε προχωρήσει τις διαπραγματεύσεις με τον Βούλγαρο υπουργό Εξωτερικών Στόγιαν Γκάνεφ για την επιστροφή όλων των κλεμμένων πολιτιστικών αγαθών. Ο κ. Σαμαράς θα μεταβεί τότε στη Σόφια, κατόπιν συμφωνίας, με μία Ντακότα που ανασύρθηκε από υπόστεγο του Ελληνικού, και υπηρεσιακούς παράγοντες για την παραλαβή, ωστόσο την τελευταία στιγμή οι Βούλγαροι δήλωσαν… την υπαναχώρησή τους.

Το ίδιο υπαναχώρησαν και στο θέμα των Σκοπίων και στις αρχές Ιανουαρίου του 1992, όταν αναγνώρισαν τα Σκόπια ως «Μακεδονία», παρά τη συμφωνία Σαμαρά – Γκάνεφ για συντονισμένη δράση στο συγκεκριμένο θέμα Ελλάδας – Βουλγαρίας. Γι’ αυτό και ο καθηγητής είναι βέβαιος ότι θα υπάρξει νέα υπαναχώρηση των Βουλγάρων στο θέμα της παράδοσης των 1.000 και πλέον κειμηλίων που έκλεψαν από την Ελλάδα.