Τα 90 χρόνια από την ίδρυση του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου ΑθηνώνΑπό τον
Κωνσταντίνο Χολέβα
Το απόγευμα του Σαββάτου 30 Μαρτίου θα εορτασθούν στην Κεντρική Αίθουσα του Πανεπιστημίου Αθηνών τα 90 χρόνια από την ίδρυση του Πειραματικού Σχολείου του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΠΣΠΑ). Το σχολείο εδρεύει στην οδό Σκουφά των Αθηνών, απέναντι από τον Ιερό Ναό του Αγίου Διονυσίου, και από αυτό αποφοίτησαν τρεις πρωθυπουργοί: ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Καραμανλής.
Το Πειραματικό των Αθηνών ιδρύθηκε από τον σπουδαίο παιδαγωγό Νικόλαο Εξαρχόπουλο το 1929 με στόχο να δοκιμάζονται σε επιλεγμένους μαθητές οι νέες παιδαγωγικές μέθοδοι. Εχει φιλοξενήσει ως μετεκπαιδευομένους χιλιάδες δασκάλους του δημοτικού και καθηγητές Μέσης Εκπαιδεύσεως. Εχει προσφέρει τη δυνατότητα σε φοιτητές να παρακολουθήσουν υποδειγματικές διδασκαλίες. Υπήρξε μέχρι προ ολίγων ετών παράρτημα του Τομέως Παιδαγωγικής του Πανεπιστημίου Αθηνών και τα τετράδια των μαθητών αξιοποιήθηκαν επί έτη για την εξαγωγή παιδαγωγικών συμπερασμάτων. Το ΠΣΠΑ και το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, το οποίο ιδρύθηκε λίγα χρόνια αργότερα από τον Αλέξανδρο Δελμούζο, έδωσαν τη δυνατότητα σε μαθητές χωρίς μεγάλη οικονομική άνεση να καθίσουν στα θρανία ενός δημόσιου πρότυπου σχολείου και να αποκτήσουν γερά εφόδια στους τομείς της γνώσης και του ήθους.
Από την προσωπική μου εμπειρία στο εξατάξιο γυμνάσιο του Πειραματικού (1968-1974) μπορώ να διαβεβαιώσω ότι οι καθηγητές μας ήσαν υψηλού επιπέδου και μας βοηθούσαν να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες και να αυτενεργούμε. Ελάχιστοι εξέταζαν χρησιμοποιώντας τον ονομαστικό κατάλογο, ο οποίος εθεωρείτο ξεπερασμένη μέθοδος. Μας παρότρυναν να οργανώνουμε εκδηλώσεις ενώπιον όλων των τάξεων του δημοτικού και του γυμνασίου για μία ποικιλία θεμάτων. Το γυμνάσιο τότε είχε μόνο αγόρια και ήταν κλασικής (θεωρητικής) κατευθύνσεως. Εδινε έμφαση στην καλή χρήση της ελληνικής γλώσσας, στην καλλιέπεια του λόγου, όπως έλεγαν οι διδάσκοντες. Πάντως, πολλοί συμμαθητές μας διέπρεψαν και στις θετικές επιστήμες. Η ανθρωπιστική παιδεία τούς βοήθησε στην επιστημονική δράση τους και στην πορεία τους μέσα στην κοινωνία. Τα Αρχαία και τα Νέα Ελληνικά, η γραπτή και προφορική Εκθεση, η γνώση της Ελληνικής και Παγκόσμιας Ιστορίας αποτέλεσαν για τους αποφοίτους του Πειραματικού τα θεμέλια μιας αξιόλογης επιστημονικής σταδιοδρομίας στη νομική επιστήμη, στην ιατρική, στο Πολυτεχνείο, στην πληροφορική, στη διοίκηση επιχειρήσεων, στον δημόσιο βίο.
Η εκδήλωση για τα 90 χρόνια του ΠΣΠΑ μάς θυμίζει ότι η αριστεία δεν είναι ρετσινιά, όπως ελέχθη δυστυχώς από υπουργικά χείλη. Τα πρότυπα και πειραματικά σχολεία έχουν υποβαθμισθεί κατά την τελευταία τριετία και αυτό είναι λάθος. Το Πειραματικό Σχολείο Πανεπιστημίου Αθηνών πρέπει να αναβαθμισθεί και να επανασυνδεθεί με το Πανεπιστήμιο, όπως δηλώνει και το όνομά του. Ας το βοηθήσουμε να συνεχίσει την πορεία του συνδυάζοντας την παράδοση με την καινοτομία.
