Η απουσία της Ευρώπης από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ισραήλ – Χαμάς για την κατάπαυση του πυρός είναι εκκωφαντική! Δεν μπορεί, κάτι πήγε στραβά, κάτι έγινε λάθος. Θες η βιασύνη ορισμένων για «αναγνώριση παλαιστινιακού κράτους», θες κάτι άλλο, το γεγονός είναι ότι η Ε.Ε. έχει ρόλο «συμπληρωματικού παίκτη» στον σχεδιασμό για τη λύση της σύρραξης, στον οποίο ηγούνται ΗΠΑ και περιφερειακές δυνάμεις.
«Απορία ψάλτου βηξ» ήταν η τοποθέτηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, η οποία χαιρέτισε τη συμφωνία και επανέλαβε ότι «η Ε.Ε. είναι έτοιμη να συμβάλει σε ειρήνη, ανοικοδόμηση και ανθρωπιστική βοήθεια».
Μέχρι, βεβαίως, να φθάσουμε στην αμηχανία και στον «πάγκο των αναπληρωματικών» είχαν προηγηθεί κάποιες θέσεις, που απεδείκνυαν ότι η Ε.Ε. κινείται εδώ και καιρό με τον «αυτόματο»…
Μην ξεχνάμε ότι η φροϊλάιν Φον ντερ Λάιεν πρότεινε κυρώσεις κατά του Ισραήλ, προκαλώντας αντιδράσεις εκ μέρους κρατών-μελών.
Μην ξεχνάμε ότι η Ε.Ε. ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει τη χρηματοδότηση προς την Παλαιστινιακή Αρχή με τριετές πρόγραμμα ύψους περίπου 1,6 δισ. ευρώ για στήριξη θεσμικών μεταρρυθμίσεων και αντιμετώπιση της καταστροφής στη Δυτική Οχθη και τη Γάζα, προκαλώντας πάλι εσωτερικές αντιδράσεις.
Οπως και να το δούμε, η Ε.Ε. περιορίστηκε σε αναζήτηση μεθόδων χρηματοδότησης και ανθρωπιστικής υποστήριξης αντί να ενεργεί ως στρατηγικός διαμορφωτής πολιτικών λύσεων.
Και πώς να λειτουργήσει αυτός ο δυσκίνητος οργανισμός όταν κάποιες χώρες-μέλη πρότειναν αυστηρότερες κυρώσεις κατά του Ισραήλ, ενώ άλλες ζητούσαν πιο ήπια πολιτική για να μη διαταράξουν διμερείς σχέσεις ή να μην προκαλέσουν αντιδράσεις στο εσωτερικό; Θα μπορούσε ποτέ η Ε.Ε. να επιχειρήσει στρατιωτική επέμβαση ή διά της βίας επιβολή πολιτικής, όπως έκαναν οι ΗΠΑ, δηλαδή ο πρόεδρος Τραμπ; Οχι, ασφαλώς. Με ποιο υπόβαθρο;
Κι έτσι, οι κρίσιμες αποφάσεις των διαπραγματεύσεων (κατάπαυση πυρός, διοίκηση της Γάζας, έλεγχος όπλων) λαμβάνονται υπό τη δεσποτεία των ΗΠΑ, της Αιγύπτου, του Κατάρ και άλλων περιφερειακών χωρών, χωρίς η Ε.Ε. να είναι προσκεκλημένη ως ισότιμος «παίκτης».
Η Ε.Ε. οφείλει να συνειδητοποιήσει ότι δεν μπορεί να περιορίζεται σε δηλώσεις και ανθρωπιστικές παρεμβάσεις. Οι πρόσφατες κινήσεις της, κινήσεις περισσότερο γραφειοκρατικές παρά πολιτικές, δείχνουν ότι προσπαθεί να διευκρινίσει τον ρόλο της. Ομως, επί του πεδίου εξακολουθεί να είναι δευτερεύουσα δύναμη σε ένα γήπεδο όπου οι μεγάλοι παίκτες χαράζουν τις γραμμές. Για να γίνεις πραγματικός πυλώνας ειρήνης χρειάζεται εσωτερική συνοχή στα κράτη-μέλη, πολιτική βούληση για τολμηρά βήματα και, πρωτίστως, να ενταχθείς ως βασικός συνομιλητής στην καρδιά των διαπραγματεύσεων, όχι ως θεατής.
Οταν, όμως, οι μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις παραπαίουν, είναι φυσικό να κοιτάζουμε, οι Ευρωπαίοι, τη «γιορτή» από μακριά…
H ΑΚΙΣ
