Ποιος μας λέει ότι η περίφημη θεωρία του χάους δεν μπορεί να εφαρμοστεί ως στρατηγική: Τι είναι το «χάος» στην περίπτωση του πολέμου στο Ιράν; Μα, η δημιουργία αστάθειας και αβεβαιότητας στην περιοχή, ώστε να αποδυναμωθούν ισχυρότεροι αντίπαλοι. Και ποιος το επιδιώκει; Ως φαίνεται, το Ιράν, που εφαρμόζει αυτή τη στρατηγική μέσω των ασύμμετρων ενεργειών και επιθέσεων ακόμη και πρώην συμμάχων του στον Κόλπο! Στόχος, όπως όλα δείχνουν, είναι να δημιουργηθεί ένα περίπλοκο περιβάλλον συγκρούσεων που θα δυσκολεύει την αντίδραση των αντιπάλων του, κυρίως του Ισραήλ και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ασύμμετρη στρατηγική αναφέρεται στη χρήση μέσων και τακτικών που δεν αντιστοιχούν απόλυτα στην πολεμική ισχύ ενός κράτους. Αντί για συμβατικές συγκρούσεις μεγάλης κλίμακας, επιλέγονται επιθέσεις μικρότερης έντασης, συχνά μέσω «παραφυάδων», όπως πολιτοφυλακές ή ένοπλες οργανώσεις. Οι επιθέσεις αυτές μπορεί να στοχεύουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις, εμπορικές οδούς, ενεργειακές υποδομές ή άλλους στόχους, οι οποίοι, όμως, έχουν πολιτική και οικονομική σημασία. Με τον τρόπο αυτόν δημιουργείται κλίμα συνεχούς έντασης, στο οποίο οι αντίπαλοι αναγκάζονται να κατανέμουν δυνάμεις σε πολλά μέτωπα ταυτόχρονα.
Τα τελευταία χρόνια το Ιράν έχει αναπτύξει ένα δίκτυο συμμαχιών τις οποίες χρηματοδοτεί και εξοπλίζει σχεδόν απροκάλυπτα. Πρόκειται για τις γνωστές οργανώσεις και πολιτοφυλακές σε διάφορες χώρες της περιοχής. Μέσω αυτών των συμμαχιών η Τεχεράνη μπορεί να ασκεί πίεση στους αντιπάλους της χωρίς να εμπλέκεται άμεσα σε κάθε σύγκρουση. Αυτή η προσέγγιση δημιουργεί ένα περίπλοκο στρατηγικό περιβάλλον, όπου είναι συχνά δύσκολο να αποδοθεί άμεσα η ευθύνη για μια ενέργεια, γεγονός που αυξάνει την αβεβαιότητα και την πιθανότητα κλιμάκωσης. Αυτό που γίνεται με τα τυφλά χτυπήματα σε Τουρκία, Αζερμπαϊτζάν, Κύπρο.
Εκείνοι που επισημαίνουν ότι εφαρμόζεται η θεωρία του χάους αντιλαμβάνονται ότι το Ιράν δημιουργεί συνεχή ένταση σε πολλά σημεία της περιοχής, η οποία λειτουργεί ως μοχλός πίεσης. Οταν προκύπτουν πολλαπλές κρίσεις ταυτόχρονα, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες καλούνται να αντιμετωπίσουν διαφορετικές απειλές σε διαφορετικά μέτωπα. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε στρατηγική κόπωση ή σε δυσκολία λήψης αποφάσεων, καθώς κάθε κίνηση ενδέχεται να προκαλέσει αλυσιδωτές αντιδράσεις. Η διατήρηση ενός περιβάλλοντος συνεχούς αστάθειας μπορεί να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση συγκρούσεων, με συνέπειες που επηρεάζουν όχι μόνο τα εμπλεκόμενα κράτη, αλλά και τη διεθνή ασφάλεια και οικονομία.
Ακόμη, οι συγκρούσεις μέσω αντιπροσώπων συχνά έχουν σοβαρό ανθρωπιστικό κόστος για τους πληθυσμούς των περιοχών όπου εκδηλώνονται. Οσο, λοιπόν, η διάρκεια των συγκρούσεων παρατείνεται τόσο οι πιθανότητες εξάπλωσης της θεωρίας του χάους στη Μέση Ανατολή, πληθαίνουν. Εξάλλου, στην περιοχή ακούστηκε πριν από πολλά χρόνια το «αποθανέτω η ψυχή μου μετά των αλλοφύλων»!
Η ΑΚΙΣ
