Ποιοι είναι οι λόγοι πίσω από τη μεγάλη αναπροσαρμογή
Εντονη δημόσια συζήτηση, που αγγίζει τα όρια της πολιτικής αντιπαράθεσης, έχει ανοίξει το τελευταίο διάστημα στον Δήμο Κρωπίας. Αιτία αποτελεί η πρόσφατη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου για την αύξηση των δημοτικών τελών καθαριότητας και φωτισμού, η οποία τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου. Η αναπροσαρμογή αυτή έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη οικονομικά συγκυρία, με το αυξημένο κόστος διαβίωσης να πιέζει ήδη τα νοικοκυριά, προκαλώντας εύλογο προβληματισμό και αντιδράσεις στους κατοίκους της περιοχής.
Σύμφωνα με τη σχετική απόφαση, τα δημοτικά τέλη για τις κατοικίες στον Δήμο Κρωπίας διαμορφώνονται πλέον στο 1,30 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, από 0,87 ευρώ που ίσχυε την τριετία 2023-2025. Η ποσοστιαία ανατίμηση, η οποία αγγίζει το 49,4%, φαντάζει εκ πρώτης όψεως δυσβάσταχτη, ωστόσο η πλήρης ανάγνωση των δεδομένων απαιτεί μια αναδρομή στο πρόσφατο παρελθόν του δήμου.
Επί σειρά ετών ο Δήμος Κρωπίας ακολουθούσε μια εξαιρετικά τολμηρή πολιτική μειώσεων, η οποία είχε οδηγήσει τα τέλη σε επίπεδα που χαρακτηρίζονταν «χαμηλότερα πανελλαδικά». Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της προηγούμενης ελάφρυνσης, αρκεί να σημειωθεί ότι το 2015 οι κάτοικοι πλήρωναν 1,48 ευρώ ανά τ.μ., ενώ το 2004 η χρέωση ήταν 1,41 ευρώ. Η σταδιακή διολίσθηση προς τα 0,87 ευρώ ήταν μια συνειδητή επιλογή της δημοτικής Αρχής, με στόχο την τόνωση της τοπικής οικονομίας κατά τη διάρκεια της οικονομικής κρίσης. Ομως, η πραγματικότητα του 2026 είναι ριζικά διαφορετική. Η επιστροφή στο 1,30 ευρώ, αν και αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό, στην πραγματικότητα υπολείπεται ακόμη και των χρεώσεων που ίσχυαν πριν από μία δεκαετία, γεγονός που η δημοτική Αρχή προβάλλει ως απόδειξη λελογισμένης αναπροσαρμογής και όχι αυθαιρεσίας.
Αυξήθηκαν τα κόστη λειτουργίας
Το θεσμικό πλαίσιο για τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού καθορίζεται κυρίως από τον Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006), καθώς και από μεταγενέστερες ρυθμίσεις. Βασική αρχή της νομοθεσίας είναι η «ανταποδοτικότητα», δηλαδή τα έσοδα από τα συγκεκριμένα τέλη πρέπει να καλύπτουν αποκλειστικά το κόστος των υπηρεσιών καθαριότητας, αποκομιδής απορριμμάτων, ανακύκλωσης και δημοτικού φωτισμού. Οι δήμοι δεν επιτρέπεται να εμφανίζουν πλεονάσματα ή ελλείμματα στους συγκεκριμένους κωδικούς, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε αύξηση του λειτουργικού κόστους οφείλει να αποτυπώνεται και στα τέλη.
Σύμφωνα με οικονομικά στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο δημοτικό συμβούλιο Κρωπίας, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σημαντική αύξηση στο κόστος λειτουργίας των ανταποδοτικών υπηρεσιών. Η άνοδος των τιμών της ενέργειας, τα καύσιμα για τον στόλο των απορριμματοφόρων, το κόστος συντήρησης του εξοπλισμού, αλλά και οι αυξήσεις σε συμβάσεις εργολαβιών και υλικών έχουν επιβαρύνει σημαντικά τον προϋπολογισμό. Παράλληλα, οι μισθολογικές δαπάνες, στο πλαίσιο συλλογικών ρυθμίσεων και προσλήψεων για την κάλυψη βασικών αναγκών, αυξάνουν το συνολικό κόστος παροχής των υπηρεσιών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοτική Αρχή υποστηρίζει ότι η διατήρηση των τελών στο 0,87 ευρώ θα οδηγούσε σε δομικό έλλειμμα στους ανταποδοτικούς κωδικούς, κάτι που απαγορεύεται από τη νομοθεσία και θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία των υπηρεσιών καθαριότητας και φωτισμού. Από την άλλη πλευρά, κάτοικοι και παρατάξεις της αντιπολίτευσης εκφράζουν την άποψη ότι θα έπρεπε να εξεταστούν εναλλακτικά σενάρια, όπως η σταδιακή αύξηση ή η αναζήτηση πρόσθετων πόρων μέσω εξορθολογισμού δαπανών.
Η σύγκριση με τα Μεσόγεια
Στον χάρτη των Μεσογείων, ο Δήμος Κρωπίας λειτουργούσε μέχρι σήμερα ως μια «νησίδα» χαμηλών χρεώσεων. Ενδεικτικά, στον Δήμο Μαρκοπούλου τα τέλη προσεγγίζουν ήδη τα 2 ευρώ ανά τ.μ., ενώ στην Παλλήνη, στα Σπάτα και στο Λαύριο οι τιμές κυμαίνονται μεταξύ 1,20 και 1,80 ευρώ. Ακόμα και μετά την αύξηση στο 1,30 ευρώ, το Κορωπί παραμένει στον μέσο όρο της περιοχής, μακριά από τα «τσουχτερά» τιμολόγια των βόρειων προαστίων ή του κέντρου της Αθήνας, όπου οι χρεώσεις συχνά ξεπερνούν τα 2,50 ευρώ.
Ομως, οι δημότες δεν ψηφίζουν ούτε πληρώνουν με βάση τον μέσο όρο της Αττικής, αλλά με βάση την ανταποδοτικότητα που βλέπουν έξω από την πόρτα τους. Η ουσία της συζήτησης μετατοπίζεται πλέον στο «τι θα λάβουμε ως αντάλλαγμα». Η απαίτηση για μια πόλη καθαρή, με σύγχρονο φωτισμό και αποτελεσματική ανακύκλωση είναι καθολική. Οι κάτοικοι ζητούν σαφείς δεσμεύσεις: Αναβάθμιση φωτισμού: Καθολική αντικατάσταση των παλαιών λαμπτήρων με φωτιστικά LED, τα οποία όχι μόνο βελτιώνουν την ασφάλεια στους δρόμους, αλλά μειώνουν το ενεργειακό κόστος έως και 60%, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για μελλοντικές μειώσεις τελών.
Διαχείριση απορριμμάτων: Αύξηση της συχνότητας αποκομιδής, ειδικά στις απομακρυσμένες περιοχές και στους οικισμούς εκτός σχεδίου, και ενίσχυση του «μπλε κάδου», με στόχο την πραγματική μείωση του όγκου των απορριμμάτων που οδηγούνται στην ταφή.
Διαφάνεια: Τακτική δημοσιοποίηση των στοιχείων εκτέλεσης του προϋπολογισμού των ανταποδοτικών, ώστε ο πολίτης να γνωρίζει ότι το επιπλέον 49% που πληρώνει καταλήγει όντως σε υπηρεσίες και όχι σε μαύρες τρύπες.
Το ζήτημα των δημοτικών τελών στον Δήμο Κρωπίας αποτελεί μικρογραφία του προβλήματος, που αντιμετωπίζει συνολικά η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση το 2026. Η ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με την κοινωνική συνοχή. Αν η αύξηση αυτή συνοδευτεί από μια ορατή βελτίωση της καθημερινότητας, τότε η δημοτική Αρχή θα έχει κερδίσει το στοίχημα της εμπιστοσύνης. Αν όμως οι κάτοικοι δουν τις αυξήσεις στους λογαριασμούς τους χωρίς να δουν διαφορά στην καθαριότητα της γειτονιάς τους, τότε η απόφαση αυτή θα αποτελέσει το «αγκάθι» στις σχέσεις δήμου και δημότη για τα επόμενα χρόνια. Η συνέχεια θα δοθεί στην πράξη, με την εφαρμογή του νέου προϋπολογισμού και την αξιολόγηση των υπηρεσιών από τους ίδιους τους πολίτες.
