Τι είναι και πώς μπορούν να χάσουν οι επενδυτές. «Καμπανάκι» από την Επ. Κεφαλαιαγοράς
Ρεπορτάζ
Μάριος Ροζάκος
Σοκ προκαλεί η χθεσινή αποκάλυψη ότι ξένο fund, με την επωνυμία Aurora Defined Benefits Funds και έδρα τον φορολογικό παράδεισο των Νησιών Κέιμαν, προωθεί στην ελληνική αγορά χωρίς άδεια «ομόλογα θανάτου», δηλαδή επενδυτικά προϊόντα που τζογάρουν με χρήματα τα οποία αντλούν από τα ασφαλιστήρια συμβόλαια ανθρώπων οι οποίοι φεύγουν από τη ζωή.
Η διακίνηση των επίμαχων επενδυτικών προϊόντων, που κρύβονται πίσω από τον μανδύα των αμοιβαίων κεφαλαίων, ήρθε στην επιφάνεια ύστερα από ανακοίνωση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, η οποία εφιστά την προσοχή του επενδυτικού κοινού, τονίζοντας ότι τα προϊόντα αυτά κρύβουν πολύ μεγάλες παγίδες. Τα «ομόλογα θανάτου» («death bonds») έκαναν πρώτη φορά την εμφάνισή τους στα τέλη της δεκαετίας του ’80 στις ΗΠΑ, όπου στήθηκε πριν από λίγα χρόνια μια μεγάλη αγορά ύψους 10 δισ. ευρώ βασισμένη σε αυτά. Τα funds που εκδίδουν τα ομόλογα αγοράζουν μαζικά και σε τιμή ευκαιρίας συμβόλαια ζωής από ασφαλισμένους που έχουν άμεση ανάγκη από μετρητά και οι οποίοι συνήθως αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα υγείας. Εξαγοράζοντας τα συμβόλαια αυτά στο 20%-40% της αξίας τους, τα funds παίρνουν τη θέση των κληρονόμων των ασφαλισμένων και έτσι εισπράττουν μετά τον θάνατό τους την αποζημίωση που προέβλεπαν τα συμβόλαια.
Υψηλές αποδόσεις
Παράλληλα, αποκτώντας ένα μεγάλο πακέτο από συμβόλαια ζωής, οι επενδυτικές εταιρίες-γύπες προχωρούν στην έκδοση ομολόγων ή άλλων επενδυτικών τίτλων που πωλούνται σε τρίτους επενδυτές, με δέλεαρ τις υψηλές αποδόσεις. Στην ανακοίνωσή της, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς υπογραμμίζει ότι τα «ομόλογα θανάτου» είναι επενδύσεις υψηλού ρίσκου, διότι: χρησιμοποιούν περίπλοκες επενδυτικές στρατηγικές, που εμπεριέχουν υπολογισμούς σχετικά με τη διάρκεια ζωής των ανθρώπων. Οι υπολογισμοί και οι προβλέψεις μπορεί να αποδειχθούν εσφαλμένα, με αποτέλεσμα οι αποδόσεις να είναι μικρότερες των προβλεπομένων.
Τα συγκεκριμένα επενδυτικά σχήματα πρέπει να διατηρούν μεγάλα αποθέματα διαθεσίμων για να συντηρούνται οι επενδύσεις. Εάν ο διαχειριστής του επενδυτικού σχήματος χρειαστεί χρηματοδότηση και επιχειρήσει να πουλήσει μέρος των επενδύσεων σε traded life policies, ενδέχεται να μη βρει αγοραστή ή να αναγκαστεί να πουλήσει με ζημιά. Εάν αυτό γίνει σε μεγάλη έκταση, δημιουργείται πρόβλημα ρευστότητας, το οποίο μπορεί να δυσχεράνει την εξαγορά μεριδίων εκ μέρους των επενδυτών ή και να μειώσει σημαντικά την αξία των επενδύσεών τους.
Συχνά οι εν λόγω επενδύσεις αφορούν πολλές εταιρίες σε διαφορετικές χώρες. Αυτό δημιουργεί δυσκολία στη διαχείριση των επενδύσεων, κατά τρόπο που να διασφαλίζει τη δίκαιη μεταχείριση των επενδυτών.
