Οριστική, εκτός απροόπτου, φαίνεται ότι είναι η απόφαση της κυβέρνησης για αύξηση της θητείας στον Στρατό Ξηράς από 9 σε 12 μήνες, όση δηλαδή είναι στην Πολεμική Αεροπορία και στο Πολεμικό Ναυτικό. Ηδη στα χέρια του πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει η «δημοκρατία», βρίσκεται η σχετική εισήγηση του υπουργού Εθνικής Αμυνας Πάνου Μπεγλίτη, σύμφωνα με την οποία η αύξηση αυτή θα ξεκινήσει με τη σειρά που θα παρουσιαστεί τον προσεχή Νοέμβριο (2011 Δ’) ή -το αργότερο- με την πρώτη σειρά του 2012 (2012 Α’).
Το τεράστιο δημοσιονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα, με βασική ευθύνη της σημερινής κυβέρνησης, έχει αντίκτυπο και στις Ενοπλες Δυνάμεις. Ηδη στο πλαίσιο των ευρύτερων περικοπών έχει αποφασιστεί από την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εθνικής Αμυνας να μην υπάρξουν νέες προσλήψεις Επαγγελματιών Οπλιτών (ΕΠ.ΟΠ.), ενώ την ίδια στιγμή έχουν ξεκινήσει να υπάρχουν και απολύσεις ΕΠ.ΟΠ. που ολοκλήρωσαν τον επταετή κύκλο παρουσίας τους στο στράτευμα, χωρίς να ακολουθούνται οι προβλεπόμενες διαδικασίες, όπως αποκαλύψαμε την περασμένη εβδομάδα.
Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με τις εισηγήσεις των στρατηγών, αναμένεται να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα επάνδρωσης στις μονάδες, γεγονός που μόνο μια αύξηση της θητείας μπορεί να επιλύσει. Ταυτόχρονα, με απόφαση του υπουργού Εθνικής Αμυνας, η Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό θα παίρνουν εκ νέου στρατευσίμους, κάτι που είχε καταργήσει ο πρώην υπουργός Βαγγέλης Βενιζέλος, έτσι ώστε να υπάρξει εξισορρόπηση από την έλλειψη ΕΠ.ΟΠ.
Το τελευταίο χρονικό διάστημα τόσο ο Πάνος Μπεγλίτης όσο και ο υφυπουργός Εθνικής Αμυνας Κώστας Σπηλιόπουλος προετοίμασαν το έδαφος για τη συγκεκριμένη αύξηση, επιχειρώντας να ρίξουν τις ευθύνες στη Ν.Δ. επειδή μείωσε τη θητεία στον Στρατό Ξηράς από 12 σε 9 μήνες. Ξεχνάνε, όμως, ότι ο πρώτος που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου ήταν ο Γιάννος Παπαντωνίου, που ως υπουργός Εθνικής Αμυνας στην τελευταία κυβέρνηση Σημίτη μείωσε τη θητεία και στα τρία Οπλα από 18 σε 12 μήνες μέσα σε μια νύχτα και χωρίς την έγκριση της στρατιωτικής ηγεσίας.
«Πρώτα θα ληφθούν όλες οι απαραίτητες αποφάσεις, προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα κενά που παρουσιάζονται στο στράτευμα, όπως συγχωνεύσεις στρατοπέδων, ενίσχυση αποτελεσματικότητας στρατιωτικών σχηματισμών, και στη συνέχεια θα ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση για αύξηση ή μη» έλεγε δημόσια ο κ. Μπεγλίτης, την ίδια στιγμή που έχει καταλήξει στη αύξηση της θητείας.
Πιθανή και η υποχρεωτική στράτευση των νέων στα 18 ή 19 χρόνια
Μέσα στο πλαίσιο μιας συνολικής αναδιοργάνωσης της στρατιωτικής θητείας, η οποία, εκτός της αύξησης, θα προβλέπει και αλλαγές στον τρόπο χορήγησης των αναβολών, στο προσκήνιο φαίνεται να επαναφέρει η κυβέρνηση τη συζήτηση για την υποχρεωτική στράτευση των νέων στα 18 ή 19 χρόνια, δηλαδή αμέσως μετά την ολοκλήρωση των υποχρεώσεων στο λύκειο και αφού θα έχουν δώσει εξετάσεις για την είσοδό τους στα ΑΕΙ και τα ΤΕΙ.
Το βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών της στράτευσης στα 18 ή τα 19 είναι ότι με τον τρόπο αυτό θα περιορίσουν στο ελάχιστο τα φαινόμενα φυγοστρατίας και θα ενισχυθεί το ποσοστό επάνδρωσης των μονάδων. Ο πολιτικός προϊστάμενος των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων εκτιμάει ότι μόνο έτσι μπορούν να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα των αναβολών και εν συνεχεία της φυγοστρατίας, στην οποία οδηγείται ένα σημαντικό κομμάτι αυτών που έχουν λάβει αναβολή.
Ενδεικτικά αναφέρεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που διαθέτει η Στρατολογία, ότι το 90% των νέων ζητεί αναβολή στράτευσης, ακόμη και αν δεν έχει ουσιαστικό λόγο. Από αυτούς, το 50% χρειάζεται πραγματικά την αναβολή, ενώ το υπόλοιπο 50% θα μπορούσε να είχε καταταγεί στις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων και να ολοκληρώσει τη θητεία.
Σε αυτά τα δεδομένα πρέπει να προστεθεί και το γεγονός ότι 18.000 άντρες υπολογίζεται ότι είναι (σύμφωνα με στοιχεία του ΓΕΕΘΑ) ο συνολικός αριθμός των ανυπότακτων που διαμένουν στο εξωτερικό, παρά τη «σταυροφορία» των τελευταίων ετών να επιστρέψουν και να παρουσιαστούν, ενώ περίπου 15% είναι το ποσοστό των στρατευσίμων που διαπιστώνεται ότι παίρνουν αναβολή λόγω σπουδών τα τελευταία χρόνια και, τελικώς, δεν προσέρχονται ποτέ για κατάταξη.
Επιπλέον, η έντονη λειψανδρία στις τάξεις των Ενόπλων Δυνάμεων σχετίζεται και με τη μείωση στην απόδοση των κλάσεων κάθε χρόνο. Ετσι, ενώ η κλάση του 1955 (γεννηθέντες το 1934) απέδωσε 93.150 άντρες, η κλάση του 2007 (γεννηθέντες το 1986) απέδωσε 61.379 άντρες, και η κλάση του 2017 (γεννηθέντες το 1996) αναμένεται να αποδώσει 56.978 άντρες.
Στον αντίποδα, όσοι αντιτίθενται τονίζουν ότι θα λείψουν πάρα πολλές ειδικότητες (γιατροί, ειδικοί πληροφορικής, τεχνίτες κ.λπ.) και θα αυξηθεί το ποσοστό εξαρτημένων από την οικογένεια νέων.
Βασίλης Θασίτης
