Το ιρανικό καθεστώς τον συνέλαβε την Πέμπτη και σήμερα τον στέλνει στον θάνατο, χωρίς πρόσβαση σε δικηγόρο και δίχως να του έχουν απαγγείλει επίσημα κατηγορίες
Ανθρωπιστικές οργανώσεις λένε ότι μπορείς να υπολογίσεις το μέγεθος της πίεσης που δέχεται κάθε φορά το καθεστώς στο Ιράν από τον αριθμό των εκτελέσεων που κάνει κάθε χρόνο. Στη χώρα η θανατική ποινή ισχύει και χρησιμοποιείται ευρέως. Και οι εκτελέσεις δείχνουν να πληθαίνουν ανάλογα με το πόσο ασφαλής αισθάνεται η κυβέρνηση.
- Από τον Βασίλη Γαλούπη
Οι τωρινές τεράστιες αναταραχές και αιματηρές διαδηλώσεις έχουν, το λιγότερο, την αμέριστη στήριξη των ΗΠΑ. «Συνεχίστε να διαδηλώνετε, η βοήθεια είναι καθ’ όδόν» παρότρυνε χθες τους Ιρανούς ο Τραμπ. Είναι προφανές ότι η Αμερική θέλει τους πόρους του Ιράν, ενώ κομμάτια από τα «ιμάτια» εποφθαλμιούν να μοιραστούν κι άλλοι, μικρότεροι, παίκτες στην περιοχή.
Αλλά πραγματικότητα είναι επίσης ότι αυτό που γίνεται τούτη τη στιγμή στη χώρα είναι μια σφαγή. Το ιρανικό καθεστώς χρησιμοποιεί βάρβαρες μεθόδους απέναντι στους πολίτες του για να διασφαλίσει τη συνέχειά του. Χθες ανθρωπιστικές οργανώσεις ανακοίνωσαν πως το Ιράν πρόκειται να εκτελέσει τον Ερφάν Σολτάνι, έναν 26χρονο διαδηλωτή που συνέλαβαν οι ιρανικές Αρχές επειδή συμμετείχε στις διαμαρτυρίες. Η εκτέλεσή του είναι προγραμματισμένη να γίνει σήμερα, 14 Ιανουαρίου, δι’ απαγχονισμού.
Αν επαληθευτεί η φρικτή ανακοίνωση, θα πρόκειται ίσως για την πιο γρήγορη διαδικασία εφαρμογής θανατικής ποινής στη σύγχρονη νομική ιστορία. Την Πέμπτη 8 Ιανουαρίου τον συνέλαβαν, σήμερα τον κρεμάνε. Θα πρόκειται για την πρώτη επίσημη εκτέλεση διαδηλωτή από τους χιλιάδες που έχουν συλληφθεί μαζικά. Σύμφωνα με το IranWire, ειδησεογραφικό ιστότοπο που έχει δημιουργήσει Ιρανοκαναδός ακτιβιστής δημοσιογράφος, ο Σολτάνι κρατείται από τις Αρχές χωρίς να του επιτρέπουν πρόσβαση σε δικηγόρο και δίχως να του έχουν απαγγελθεί επίσημα κατηγορίες. Δεν έχει διεξαχθεί καν ακροαματική διαδικασία για την υπόθεσή του. Τον έχουν ακόμη απειλήσει ότι, εάν μιλήσει δημόσια ή επικοινωνήσει με μέσα ενημέρωσης σχετικά με την κατάστασή του, θα συλληφθούν και άλλα μέλη της οικογένειάς του.
Ο νεαρός φέρεται ότι είχε «προειδοποιηθεί» πριν από τη σύλληψή του, αλλά εκείνος συνέχισε να συμμετέχει στις διαμαρτυρίες. Τελικά ο Ερφάν συνελήφθη το βράδυ της περασμένης Πέμπτης, κοντά στο σπίτι του στην πόλη Fardis. Για τρεις ημέρες η οικογένειά του δεν είχε ιδέα πού βρισκόταν. Την Κυριακή 11 Ιανουαρίου οι πράκτορες ασφαλείας επικοινώνησαν τελικά μαζί τους, επιβεβαιώνοντας ότι βρισκόταν υπό κράτηση και λέγοντάς τους ότι είχε ήδη καταδικαστεί σε θάνατο. Επειτα από χίλια παρακάλια, επετράπη στην οικογένεια μία μόνο δεκάλεπτη συνάντηση με τον Ερφάν.
Οι ιρανικές Αρχές τούς είπαν ότι αυτός θα ήταν ο τελευταίος αποχαιρετισμός τους πριν από την εκτέλεση της ποινής. Ανθρωπος της οικογένειας του νεαρού δήλωσε υπό καθεστώς ανωνυμίας στο IranWire: «Η οικογένεια βρίσκεται υπό ακραία πίεση. Ακόμα και ένας στενός συγγενής που είναι δικηγόρος προσπάθησε να αναλάβει την υπόθεση, αλλά εμποδίστηκε από πράκτορες ασφαλείας. Του είπαν πως δεν υπάρχει φάκελος για εξέταση και ότι όποιος συλληφθεί στις διαμαρτυρίες θα εκτελεστεί. Η ποινή του Ερφάν είναι Moharebeh (εχθρότητα κατά του Θεού). Είναι οριστική και θα εκτελεστεί»!
Νομικοί εμπειρογνώμονες λένε ότι το χρονοδιάγραμμα που ανακοίνωσαν οι Αρχές στην οικογένεια του νεαρού είναι νομικά αδύνατο να εκτελεστεί, βάσει του ίδιου του Ποινικού Κώδικα του Ιράν. Αντιλαμβάνονται, όμως, ότι η «ποινή» είναι ένα εργαλείο ψυχολογικού πολέμου και τρομοκράτησης. Στη χειρότερη περίπτωση δεν αποκλείουν και το σενάριο ο Ερφάν να «δολοφονηθεί εξωδικαστικά». Δηλαδή να τον εκτελέσουν με συνοπτικές διαδικασίες.
Σύμφωνα με τον δικηγόρο ανθρωπίνων δικαιωμάτων Μοχάμεντ Ολιαφάρντ, που γνωρίζει το νομικό πλαίσιο του Ιράν, «είναι νομικά αδύνατο να συλληφθεί κάποιος και να εκτελεστεί τόσο άμεσα. Ακόμα και με έναν δικηγόρο διορισμένο από το κράτος, το απόλυτο ελάχιστο για μια τέτοια διαδικασία θα ήταν δέκα ημέρες. Εάν το άτομο έχει έναν ανεξάρτητο δικηγόρο, θα χρειαστούν τουλάχιστον 30 ημέρες για να ληφθεί υπόψη το νόμιμο χρονικό περιθώριο για τις εφέσεις. Σε κανένα μέρος του νόμου δεν αναφέρεται ότι ακόμη και μια κατηγορία για “εχθρότητα εναντίον του Θεού” μπορεί να εκτελεστεί χωρίς τη δέουσα διαδικασία σε μόνο λίγες ημέρες. Αυτό φαίνεται να είναι μια τακτική που αποσκοπεί στην τρομοκράτηση των οικογενειών των διαδηλωτών».
Διαχρονικά, η κυβέρνηση του Ιράν υπερασπίζεται τη χρήση της θανατικής ποινής, λέγοντας ότι περιορίζεται μόνο στα «πιο σοβαρά εγκλήματα». Για τον ιρανικό νόμο, με θάνατο πρέπει να τιμωρούνται εγκλήματα όπως δολοφονίες, βιασμοί, παιδεραστία, εμπορία ναρκωτικών κ.ά. Σύμφωνα με το BBC, περίπου το 99% των εκτελέσεων στη χώρα τις προηγούμενες χρονιές αφορούσε συνήθως φόνους ή αδικήματα που σχετίζονται με διακίνηση ναρκωτικών. Ομως δεν λείπουν και περιπτώσεις «κατασκόπων» ή διαμαρτυρομένων. Το 2022, για παράδειγμα, πέθανε υπό κράτηση η 22χρονη Μάσα Αμίνι, που είχε συλληφθεί επειδή φέρεται ότι φορούσε «ανάρμοστα» το χιτζάμπ της.
Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι το ποσοστό των εκτελέσεων στο Ιράν αυξάνεται όταν το καθεστώς αισθάνεται ότι απειλείται, με στόχο να σκορπίσει φόβο στον πληθυσμό. Αν και οι αριθμοί δεν είναι απολύτως σαφείς, αφού οι ιρανικές Αρχές δεν δίνουν επίσημα στοιχεία, η οργάνωση Iran Human Rights εκτίμησε ότι το 2025 οι εκτελέσεις σχεδόν διπλασιάστηκαν από το 2024, περίπου 1.500 από 975, σύμφωνα με υπολογισμούς της.
ΕΡΦΑΝ ΣΟΛΤΑΝΙ
Ιρανός διαδηλωτής
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο 26χρονος ζει στην πόλη Fardis της επαρχίας Karaj στο Ιράν. Εργάζεται στον κλάδο της ένδυσης και τα ενδιαφέροντά του είναι η μόδα και ο αθλητισμός. Συνελήφθη την περασμένη εβδομάδα κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στην πόλη του και ανακοινώθηκε ότι πρόκειται να εκτελεστεί δι’ απαγχονισμού σήμερα. Η είδηση για την εκτέλεσή του γνωστοποιήθηκε με ανάρτηση στον λογαριασμό X της οργάνωσης National Union for Democracy in Iran και κάνει τον γύρο του κόσμου. Νομικοί εμπειρογνώμονες συμβούλευσαν την οικογένειά του να υποβάλει επειγόντως αιτήσεις στον πρόεδρο του Επαρχιακού Δικαστηρίου και στον εισαγγελέα της Τεχεράνης. Άγνωστο αν το έπραξαν ή αν ζυγίζουν τον σοβαρό κίνδυνο αντιποίνων από το κράτος.
