Στα επτά χρόνια που συμμετέχει στην ομάδα Εκλογικών Παρατηρητών της Ευρωπαϊκής Ενωσης πρόλαβε να ταξιδέψει από την Ουκρανία μέχρι το Τόγκο και να ζήσει από κοντά ορισμένες από τις πιο «άγριες» εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων ετών σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής.
«Στο Αφγανιστάν είχαμε σωματοφύλακες, στο Αζερμπαϊτζάν η αστυνομία διέλυε τις συγκεντρώσεις και στο Τόγκο περάσαμε τρεις ημέρες κλεισμένοι στο ξενοδοχείο για λόγους ασφαλείας. Κάθε αποστολή έχει τις ιδιαιτερότητές της» λέει η 31χρονη μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο φινλανδικό πανεπιστήμιο της Jyvaskyla Ανθούλα Μαλκοπούλου.
Γεννημένη στο Διδυμότειχο, τελείωσε το δημοτικό στη Γερμανία όπου εργάστηκαν για λίγα χρόνια οι γονείς της ως αποσπασμένοι εκπαιδευτικοί, πήγε γυμνάσιο και λύκειο στην Αλεξανδρούπολη και πήρε με άριστα το πτυχίο της από το τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του ΑΠΘ. Ακολούθησε το μεταπτυχιακό στη Βενετία και την Κοπεγχάγη, με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα και τον εκδημοκρατισμό. «Κοιτώντας πίσω, ήταν η καλύτερη επιλογή για μένα. Στο μεταπτυχιακό μου, που είχε ως κύριο σκοπό την εκπαίδευση μελλοντικών διπλωματών, συμμετείχαν καθηγητές από όλες τις χώρες της Ευρώπης. Αρκετοί από τους τότε συμφοιτητές μου εργάζονται σήμερα στον ΟΗΕ, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ή τη Διεθνή Αμνηστία».
Συνέχισε την έρευνά της στις Βρυξέλλες, παρακολούθησε σεμινάρια για εκλογικές παρατηρήσεις και το 2004 ετοίμασε βαλίτσες για την πρώτη αποστολή της στην Ουκρανία. «Σε κάθε παρατήρηση συμμετέχουν συνήθως 10 άτομα. Ο επικεφαλής και οι βασικοί αναλυτές μένουν σε κάθε τόπο για δυόμισι μήνες, καταγράφουν τη συμπεριφορά των υποψηφίων, την προεκλογική εκστρατεία και τον τρόπο κάλυψής της από τα ΜΜΕ.
Υπάρχουν όμως και παρατηρητές βραχείας διάρκειας που μένουν για μια δύο εβδομάδες και παρακολουθούν ό,τι συμβαίνει κατά τη διάρκεια της ψηφοφορίας».
Σκοπός της ομάδας Παρατηρητών είναι η παροχή τεχνικής βοήθειας και η κατάθεση προτάσεων βελτίωσης της εκλογικής διαδικασίας. «Ο ρόλος μας είναι συμβουλευτικός, ασχολούμαστε περισσότερο με διαδικαστικά θέματα. Ωστόσο, αν προκύψουν σοβαρά προβλήματα, όπως εκφοβισμός, εξαφανίσεις υποψηφίων ή εμπλοκή της αστυνομίας, τα καταγράφουμε και τα αναφέρουμε» λέει η κυρία Μαλκοπούλου. Μετά τη δεκαπενθήμερη παραμονή της στην Ουκρανία, ακολούθησαν αποστολές στην Αρμενία, στα Σκόπια, στη Σουηδία, στη Σλοβενία, στην Πολωνία, στο Τόγκο και το Αζερμπαϊτζάν. «Στην Αφρική μείναμε χωρίς νερό και για δύο εβδομάδες ξεχάσαμε τι θα πει άσφαλτος. Στο τέλος πανηγυρίζαμε κιόλας, επειδή δεν υπήρχαν νεκροί στην ψηφοφορία».
Το 2006 ετοιμάστηκε για ακόμα ένα ταξίδι, αυτή τη φορά για διδακτορικό στη Φινλανδία. «Κατά τη διάρκεια του μεταπτυχιακού μου, άρχισα να επικοινωνώ με έναν Φινλανδό καθηγητή, εκπρόσωπο μιας σχολής σκέψης που με ενδιέφερε πολύ. Επομένως, δεν ήταν δύσκολο να διαλέξω τον επόμενο σταθμό μου». Οι συνθήκες εργασίας που συνάντησε στο πανεπιστήμιο της Jyvaskyla ήταν ιδανικές. «Είχα ό,τι ακριβώς χρειάζεται ένας νέος ερευνητής. Ευκαιρίες, ελευθερία κινήσεων και εμπιστοσύνη. Μόνο με την προσαρμογή μου στην πόλη είχα κάποια προβλήματα. Κρύο, σκοτάδι, άνθρωποι που πίνουν πολύ και ελάχιστοι Ελληνες. Οι Φινλανδοί πάντως μας λατρεύουν, ακόμα και την πόλη που βρίσκεται το πανεπιστήμιό μου την αποκαλούν “Αθήνα της Φινλανδίας”, επειδή είναι εστία γνώσης».
Την τελευταία πενταετία, η 31χρονη ερευνήτρια παρακολούθησε δεκάδες διεθνή συνέδρια και σεμινάρια, κατέγραψε την ιστορία της υποχρεωτικής ψηφοφορίας και πριν από λίγο καιρό κέρδισε μια θέση εργασίας στο πανεπιστήμιο ως το επόμενο καλοκαίρι. «Για έναν χρόνο θα κινούμαι μεταξύ Αγγλίας, ΗΠΑ και Φινλανδίας και θα συγκεντρώνω στοιχεία για την έρευνά μου γύρω από την πολιτική σκέψη της αποχής και τα ιδεολογικά ρεύματα που την ενισχύουν. Θα συνεχίσω να συμμετέχω σε αποστολές για εκλογικές παρατηρήσεις και σε κάθε ευκαιρία θα επιστρέφω στο σπίτι μου, στην Αλεξανδρούπολη. Μπορεί να ζω και να δουλεύω στο εξωτερικό, αλλά δεν ξεχνάω ποτέ τον τόπο που γεννήθηκα».
Με «όπλο» έξι ξένες γλώσσες
Τα συνεχή ταξίδια και η πολυετής παραμονή της στο εξωτερικό την βοήθησαν να «ενισχύσει» το βιογραφικό της με έξι ξένες γλώσσες: αγγλικά, γερμανικά, γαλλικά, ιταλικά, ισπανικά και φινλανδικά. «Οι ξένες γλώσσες είναι το χόμπι μου, μαζί με τον χορό. Γερμανικά ξέρω από παιδί, έζησα πέντε χρόνια στη Γερμανία. Ιταλικά έμαθα κατά τη διάρκεια του μεταπτυχιακού μου στη Βενετία και ύστερα, με τα χρήματα που έβγαλα δουλεύοντας για ένα διάστημα ως συνοδός εκδρομών στην Ιταλία, ταξίδεψα στο Παρίσι και τελειοποίησα τα γαλλικά μου – απαραίτητο εφόδιο για τις αποστολές στην Αφρική. Πιο πολύ με δυσκόλεψαν τα φινλανδικά, έχουν πολλές λεπτομέρειες. Αλλά έμαθα τα βασικά και δεν έχω πρόβλημα συνεννόησης».
Γεράσιμος Κόντος
